Ghorbanalizadeh Saadatabad F, Hemmati K, Zarei H, Pirdashti H, Dehestani A. The effect of ultraviolet light and melatonin on some morphophysiological and enzymatic characteristics of Dendrobium nobile Lindl.. jispp 2025; 14 (68) : 10
URL:
http://jispp.iut.ac.ir/article-1-2169-fa.html
قربانعلی زاده سعادت آباد فاطمه، همتی خدایار، زارعی حسین، پیردشتی همت الله، دهستانی علی. اثر نور فرابنفش و ملاتونین بر برخی ویژگیهای مورفوفیزیولوژیکی و آنزیمی گیاه ارکیده دندروبیوم نوبل (Dendrobium nobile Lindl.). فرآیند و کارکرد گیاهی. 1404; 14 (68) :155-170
URL: http://jispp.iut.ac.ir/article-1-2169-fa.html
1- دانشکده تولید گیاهی، دانشگاه علوم کشاورزی و منابع طبیعی گرگان، ایران
2- دانشکده تولید گیاهی، دانشگاه علوم کشاورزی و منابع طبیعی گرگان، ایران ، kh_hemmati@gau.ac.ir
3- پژوهشکده ژنتیک و زیستفناوری، دانشگاه علوم کشاورزی و منابع طبیعی ساری، ایران
چکیده: (883 مشاهده)
بخش بزرگی از تابش فرابنفش خورشیدی که به سطح زمین میرسد شامل تابش فرابنفش A است که در طولموج 350 تا 400 نانومتر قرار دارد. مقادیر طبیعی تابش فرابنفش برای ریختزایی در بسیاری از گونههای گیاهی مهم است و حتی در بسیاری از فرایندهای فیزیولوژیکی و رشدی گیاه میتواند مفید واقع شود. بنابراین آزمایشی بهصورت فاکتوریل در قالب طرح کاملاً تصادفی با چهار تکرار شامل تابش فرابنفش A در سه سطح (صفر، 2 و 4 ساعت) و محلولپاشی ملاتونین در سه سطح (صفر، 50 و 100 میکرومولار) طراحی و اجرا شد تا اثرات تابش فرابنفش A، محلولپاشی ملاتونین و برهمکنش آنها بر برخی صفات گیاه ارکیده دندروبیوم نوبل (Dendrobium nobile Lindl.) بررسی شود. نتایج نشان داد گیاهانی که با غلظتهای 50 و 100 ملاتونین و بدون تابش فرابنفش تیمار شدند بالاترین ارتفاع گیاه (83/36 سانتیمتر) و کمترین ارتفاع متعلق به تیمار تابش فرابنفش چهار ساعت بدون ملاتونین بود که ارتفاع کمتری نسبت به سایر تیمارها نشان داد. بیشترین افزایش میزان فعالیت آنتیاکسیدانی (40/90 درصد) نیز در تیمار تابش فرابنفش 2 ساعت + ملاتونین 100 میکرومولار بدست آمد. فعالیت آنزیمهای کاتالاز (CAT) و سوپراکسید دیسموتاز (SOD) در مقایسه با تیمار شاهد افزایش یافت. بیشترین میزان فعالیت آنزیم کاتالاز (271/0 واحد در میلیگرم بر پروتئین) در تیمار تابش فرابنفش 2 ساعت + ملاتونین 50 میکرومولار بود. بیشترین میزان فعالیت آنزیم سوپراکسید دیسموتاز (32/1 واحد در میلیگرم بر پروتئین) در تابش فرابنفش 4 ساعت + ملاتونین 100 میکرومولار بدست آمد. نتایج نشان داد استفاده از تابش فرابنفش A در مدیریت گلخانه میتواند مزایای متعددی از جمله افزایش کمیت و کیفیت رشد گیاه را بههمراه داشته باشد. در کنار استفاده از تابش نوری مکمل در گلخانه استفاده از مواد تنظیمکننده فیزیولوژیکی مانند ملاتونین هم در افزایش و بهبود صفات و عملکرد گیاهان مؤثر است. لذا نتایج پژوهش حاضر استفاده از تابش فرابنفش A و محلولپاشی ملاتونین برای تولید محصولات باغبانی گلخانهای از جمله ارکیده دندروبیوم نوبل را توصیه میکند. کاهش ارتفاع 04/16 درصدی با کاربرد نور فرابنفش A یک دستاورد مهم در عرصه گیاهان زینتی است زیرا گیاهان کمارتفاع بازارپسندی بهتری داشته و در طول حملونقل نیز دچار آسیب کمتری میشوند و همچنین مناسب عرضه بهصورت گیاه گلدانی نیز هستند.
شمارهی مقاله: 10
نوع مطالعه:
پژوهشي |
موضوع مقاله:
باغبانی دریافت: 1403/11/5 | پذیرش: 1404/1/19 | انتشار: 1404/8/7
ارسال پیام به نویسنده مسئول