fa ارزیابی پاسخ‌های فیزیولوژیکی و بیوشیمیایی برخی از ارقام انار تجاری ایرانی به تنش شوری تنش شوري Salt Stress پژوهشي Research <div style="text-align: justify;"><strong>شوری آب و خاک از مهمترین محدودیت‌های رشد و تولید درختان میوه به‌شمار می‌آید. کنترل شوری می‌تواند یکی از عوامل مدیریت تولید این محصولات باشد و پایداری تولید و استفاده بهینه از زمین و آب را تضمین نماید. لذا، به‌منظور بررسی اثر تنش شوری کلریدسدیم بر خصوصیات فیزیولوژیک و بیوشیمیایی برخی ارقام تجاری انار کشور و شناسایی رقم‌های متحمل به شوری، پژوهشی گلخانه‌ای در دانشکده کشاورزی دانشگاه لرستان در سال 1394 انجام شد. آزمایش به‌صورت فاکتوریل در قالب طرح پایه بلوک‌های کامل تصادفی در پنج سطح شوری صفر، 25، 50، 75 و 100 میلی‌مولار کلریدسدیم و شش رقم انار ملس دانه‌قرمز اصفهان، ملس‌یزدی، شیرین‌شهوار، می‌خوش یزد، ملس ساوه و ملس یوسف‌خانی و با سه تکرار صورت پذیرفت. پس از سه ماه اعمال تنش شوری، برخی خصوصیات فیزیولوژیک و بیوشمیایی گیاهان بررسی و اندازه‌گیری گردید. نتایج پژوهش نشان داد در تیمار شاهد نسبت به 100 میلی‌مولار کلریدسدیم با افزایش شوری، میزان کلروفیل </strong><strong><span dir="LTR">a</span></strong><strong> (42 درصد)، کلروفیل </strong><strong><span dir="LTR">b</span></strong><strong> (40 درصد)، کلروفیل کل (42 درصد) و کاروتنوئید کل (65 درصد) به‌طور معنی‌داری کاهش و میزان نشت یونی (27 درصد)، مالون‌دی‌آلدئید (94 درصد) و آنزیم‌های پراکسیداز (506 درصد)، کاتالاز (478 درصد) و آسکوربات پراکسیداز (366 درصد) افزایش معنی‌داری یافت.</strong><strong> همچنین مقایسه میانگین داده‌های آزمایش نشان داد تفاوت معنی‌داری بین ارقام در فاکتورهای اندازه‌گیری‌شده وجود دارد. یافته‌های پژوهش نشان داد که در شرایط تنش شوری، رقم ملس ساوه در بیشتر صفات مرتبط با تحمل به شوری برتری نشان داد و این رقم نسبت به سایر ارقام ارزیابی‌شده از تحمل به شوری بالاتری برخوردار بود.&nbsp;</strong></div> <div style="text-align: justify;">Water and soil salinity are one of the most important restrictions on the growth and production of fruit trees. Control of this phenomenon can be one of the factors to managing the production and guarantee the production sustainability and optimal use of land and water. Therefore, in order to investigate the effect of salinity stress on the physiological and biochemical properties of some Iranian commercial pomegranate cultivars and identification of salinity tolerant cultivars, a greenhouse research conducted at the Faculty of Agriculture of Lorestan University in 2015. The Factorial experiment based on randomized complete block design with five levels of salinity (0, 25, 50, 75 and 100 mM NaCl) and six pomegranate cultivars include Malas Dane Ghermez Esfahan, Malas Yazdi, Shirin Shahvar, Meykhosh Yazd, Malas Saveh and Malas Yousofkhani and with three replications. After three months of applying salt stress, some physiological and biochemical properties of the plants were examined and measured. The results showed that in control treatment, compared to 100 mM NaCl treatment with increasing salinity, chlorophyll a (42%), chlorophyll b (40%), total chlorophyll (42%) and total carotenoids (65%) decreased significantly and Electrolyte leakage rate (27%), malondialdehyde (94%), and peroxidase (506%), catalase (478%), and ascorbate peroxidase (366%) enzymes increased. In addition, comparison of data meanings showed that there was a significant difference between cultivars in measured factors. The results showed that, in salt stress conditions, Malas Yousofkhani cultivar was superior to salinity tolerance in most traits, and this genotype was more tolerant to salinity than other evaluated cultivars.</div> آسکوربات پراکسیداز, پراکسیداز, کاتالاز, کاروتنوئید, کلروفیل, کلریدسدیم, مالون‌دی‌آلدئید Ascorbate peroxidase, Peroxidase, Catalase, Carotenoids, Chlorophyll, Sodium Chloride, Malondialdehyde. 51 68 http://jispp.iut.ac.ir/browse.php?a_code=A-10-174-2&slc_lang=fa&sid=1 Nasrollah Soori نصراله سوری nas_soori@yahoo.com No گروه علوم باغبانی دانشگاه گیلان و مربی گروه کشاورزی، دانشگاه پیام نور Davood Bakhshi داود بخشی bakhshi-d@guilan.ac.ir Yes گروه علوم باغبانی، دانشکده علوم کشاورزی، دانشگاه گیلان Abdolhossein Rezaei Nejad عبدالحسین رضایی‌نژاد rezaeinejad.h@lu.ac.ir No گروه علوم باغبانی، دانشکده کشاورزی، دانشگاه لرستان Mohammad Faizian محمد فیضیان feizian.m@lu.ac.ir No گروه خاکشناسی، دانشکده کشاورزی، دانشگاه لرستان