fa مطالعه بر هم کنش سیلیکون و شوری بر برخی شاخص‌های فیزیولوژیکی و تشریحی گیاه گاوزبان دارویی (Borago officinalis L.) تنش شوري Salt Stress پژوهشي Research امروزه گیاهان دارویی از گیاهان مهم اقتصادی هستند. با توجه به روند افزایشی توسعه اراضی شور و کمبود اراضی زراعی مطلوب برای کشاورزی، شناسایی گیاهان دارویی مقاوم به شوری اهمیت زیادی دارد. انتخاب گیاهان مقاوم به شوری از طریق کشت در محیط هیدروپونیک روشی کم‌هزینه و مطمئن جهت صرفه‌جویی در زمان محسوب می‌شود. سیلیکون دومین عنصر رایج موجود در خاک است که دارای اثرات مفیدی در افزایش تحمل به تنش‌های زیستی و غیر‌زیستی در گیاهان است. به منظور بررسی برهم‌کنش شوری و سیلیکون بر خصوصیات فیزیولوژیکی و تشریحی گیاه گاوزبان، آزمایشی در یک طرح کاملاً تصادفی با دو فاکتور سیلیکون در شش سطح (0، 5/0، 1، 5/1، 2، 5/2 میلی‌مولار) و شوری در دو سطح (0 و120 میلی‌مولار) در ۴ تکرار انجام شد. در این مطالعه تأثیر شوری و سیلیکون بر ساختار مریستم رأس ساقه و محتوای کلروفیل، کاروتنوئید، آنتوسیانین، ترکیبات‌فنلی و قندهای احیا کننده مورد ارزیابی قرار گرفت. نتایج آزمایش نشان داد که شوری باعث کاهش محتوای کلروفیل، کاروتنوئید، ترکیبات‌فنلی، قندهای احیا کننده و افزایش میزان آنتوسیانین شد. در حالی که در مقایسه با گیاهانی که تنها تحت تیمار شوری بودند، تیمار سیلیکون و به‌ویژه غلظت 5/1 میلی‌مولار باعث افزایش شاخص‌های فیزیولوژیکی و بیوشیمیایی مورد بررسی در این مطالعه شد. همچنین سیلیکون توانست که اثرات منفی تیمار شوری بر ساختار مریستم رأس ساقه را تعدیل کند. Nowadays medicinal plants are considered as important economical plants. Recently, due to the extension of saline lands, shortage of appropriate agricultural farms and economical value of medicinal plants. There is a growing interes of identifying salt tolerant medicinal plants. A cheap time saving and reliable way for selecting proper salt tolerant plants can be achieved by culturing these plants in hydroponic condition. On the other hand, silicon which is the second most abundant element of soil has good effects on increasing the plant's ability in enduring biotic and abiotic stresses. This experiment was arranged as a factorial scheme based on randomized complete block design with four replications. Six levels of silicon (0, 0.5, 1, 1.5, 2, 2.5 mM) and two levels of NaCl (0 and 120 mM) were added to nutrient solution in order to analyze the reaction of salt and silicon on physiological and anatomical properties of Borago officinalis L. In this study, the effects of salinity and silicon on shoot apical meristem and contents of chlorophyll, carotenoids, antocyanin, phenols and reducing sugars were assessed. The results showed that salinity decreased the chlorophyll, carotenoids, phenols and reducing sugars but increases the anthocyanin content. Although in comparison with the plants which was just treated by salt, silicon treatment, especially with 1.5 mM, made an improvement in the studied physiological and biochemical parameters. Also silicon could moderate negative effects of salt treatment on shoot apical meristem. سیلیکون, شوری, گاوزبان دارویی(Borago officinalis L.), مریستم Borago officinalis L., Meristem, Salinity, Silicon 39 51 http://jispp.iut.ac.ir/browse.php?a_code=A-10-130-1&slc_lang=fa&sid=1 firouzeh torabi فیروزه ترابی No Kharazmi University of Tehran, دانشگاه خوارزمی تهران ahmad majd احمد مجد No North Tehran Branch of Islamic Azad University of Tehran دانشگاه آزاد اسلامی واحد تهران شمال shekoofeh enteshari شکوفه انتشاری sh_enteshari@yahoo.com Yes Payame noor University پیام نور تهران