fa بررسی اثر تراکم کاشت و آبیاری تکمیلی بر واکنش رنگیزه‌های گیاهی، آنتی‌اکسیدان‌های کاتالاز و آسکوربات‌پراکسیداز و عملکرد علوفه دو رقم گلرنگ (Carthamus tinctorius L.) سایر موارد others پژوهشي Research به علت مقاومت بالای گلرنگ به شرایط سخت محیطی، بسیاری از محققان از این گیاه به عنوان یک مدل جهت بررسی و درک مکانیسم‌های دفاعی در مقابل تنش‌های محیطی استفاده می‌نمایند. در این راستا آزمایشی جهت بررسی واکنش رنگیزه‌های گیاهی و آنتی‌اکسیدان‌های کاتالاز و آسکوربات‌پراکسیداز در تراکم‌ گیاهی علوفه‌ی دو رقم گلرنگ تحت شرایط آبیاری تکمیلی، در مزرعه‌ی دانشکده کشاورزی دانشگاه ایلام اجرا شد. آزمایش در قالب طرح اسپلیت پلات فاکتوریل که تیمارهای مورد نظر شامل، عامل اصلی آبیاری در دو سطح (آبیاری تکمیلی و دیم) و عامل‌های فرعی شامل، تراکم در پنج سطح (20، 30، 40، 50 و 60 کیلوگرم در هکتار) و دو رقم (گلدشت و فرامان) با سه تکرار اجرا گردید. نتایج ارزیابی این صفات نشان داد که بیشترین میزان کلروفیل کل،<span dir="LTR">a </span>&nbsp;و <span dir="LTR">b</span> در تیمار آبیاری تکمیلی بود و کاروتنوئید تحت تاثیر هیچ یک از تیمارها قرار نگرفت. با افزایش تراکم میزان آنتوسیانین افزایش یافت اما بیشترین میزان در تراکم 40 (کیلوگرم در هکتار) مشاهده شد. هم‌چنین رقم فرامان نسبت به رقم گلدشت کارآیی بهتری از نظر آنتوسیانین داشت. فلاونویید نیز همراه با افزایش تراکم گیاهی افزایش داشت. آنزیم کاتالاز در تیمار دیم کارآیی بهتری نشان داد و هر دو آنتی‌اکسیدان کاتالاز و آسکوربات پراکسیداز همراه با افزایش تراکم گیاهی میزان آن‌ها افزایش یافت که به بهبود سازگاری و تحمل به خشکی در مناطق نیمه خشک (منطقه انجام آزمایش) را برای این محصول نشان می‌دهد. Due to the high resistance of safflower to environmental severe conditions, many researchers use this plant as a model to explore and understand the defense mechanisms against environmental stresses. In this regard, an experiment was carried out to investigate the reaction of photosynthetic pigments and catalase and ascorbate peroxidase in planting density of two safflower cultivars under supplementary irrigation conditions at the farm of Faculty of Agriculture, Ilam University. The experiment was conducted in a split- plot design with factorial arrangement. The treatments which included the main factor of irrigation at two levels (supplementary irrigation and dry-land) and sub -factors, including density at five levels (20, 30, 40, 50 and 60 kg/ha) and two cultivars (Goldasht and Faraman) were performed with three replications. The results of evaluation of these traits showed that the highest total chlorophyll content (a and b) occurred in supplementary irrigation treatment, and carotenoid content was not affected by any of the treatments. When density increased, anthocyanin level increased, but the highest density was observed at 40 (kg ha-1). Similarly, Faraman cultivar had better performance in terms of anthocyanin than Goldasht. Flavonoids, also, augmented when planting density increased. Catalase enzyme had better performance in dry-land treatment, and both catalase and ascorbate peroxidase increased with the increase of planting density, which improved the adaptability and drought tolerance in semi-arid areas (the area where the experiment was conducted) for this product.<br> &nbsp; آسکوربات پراکسیداز, رنگیزه‌ها, کاتالاز, گلرنگ Ascorbate Peroxidase, Catalase, Chlorophyll, Safflower 137 156 http://jispp.iut.ac.ir/browse.php?a_code=A-10-962-1&slc_lang=fa&sid=1 مریم دلفانی Maryam_delfani@yahoo.com No University of Ilam دانشگاه ایلام Ali hatami علی حاتمی hatamiali55@yahoo.com Yes University of Ilam دانشگاه ایلام Said Pourdad سعید پورداد spourdad@ymail.com No Department of Dryland Research Institute مؤسسه تحقیقات کشاورزی دیم کشور، سازمان تحقیقات، آموزش و ترویج کشاورزی، تهران، ایران Zahra tahmasebi زهرا طهماسبی z.tahmasebi@ilam.ac.ir No University of Ilam دانشگاه ایلام Farshid Fattah nia فرشید فتاح نیا ffatahnia@yahoo.com No University of Ilam دانشگاه ایلام Mohmmadreza Jahansooz محمدرضا جهانسوز jahansuz@ut.ac.ir No iversity of tehran دانشگاه تهران