Plant Process and Function

fa اثر همزیستی اندوفیتی و محلول‌‌پاشی اسپرمیدین بر فلورسانس کلروفیل و رنگیزه‌های فتوسنتزی گیاه دارویی استویا (Stevia rebaudiana Bertoni) در شرایط تنش شوری The effects of endophyte symbiosis and spermidine foliar application on chlorophyll fluorescence and photosynthetic pigments of stevia (Stevia rebaudiana Bertoni) medicinal plant under salinity conditions تنش شوري Salt Stress پژوهشي Research به‌منظور بررسی اثر همزیستی اندوفیتی و محلول‌پاشی اسپرمیدین بر فلورسانس کلروفیل و رنگیزه‌های فتوسنتزی گیاه دارویی استویا (Stevia rebaudiana Bertoni) تحت تنش شوری آزمایشی به‌صورت فاکتوریل در قالب طرح کاملاً تصادفی با سه تکرار انجام شد. فاکتور‌های آزمایش شامل تنش شوری در سه سطح (صفر، 6 و 12 دسی‌زیمنس بر متر)، تیمار همزیستی قارچی شامل چهار سطح عدمتلقیح (شاهد)، تلقیحPiriformospora indica  (Pi)، تلقیح Trichoderma virens (Trich) و تلقیح همزمان دو قارچ (Pi+Trich) و تیمار محلول‌پاشی پلی‌آمین اسپرمیدین در سه سطح (صفر، 75/0 و 5/1 میلی‌مولار) بود. نشاهای گیاه استویا پس از تلقیح با تیمارهای قارچی تا اواخر مرحله رویشی با آب معمولی و سپس بهمدت دو هفته با تیمارهای آب شور که حاوی مخلوط آب دریای خزر و آبمقطر بود، آبیاری شدند. تیمار اسپرمیدین یک هفته قبل از اعمال تنش شوری اعمال شد. نتایج نشان داد در شرایط شور تلقیح با قارچ‌های اندوفیت به‌ویژه Pi+Trich مقدار فلورسانس حداکثر (Fm)، فلورسانس متغیر (Fv)، حداکثر کارایی کوانتومی فتوسیستم II (Fv/Fm) و کارایی کوانتومی فتوشیمیایی مؤثر فتوسیستم II [Y(II)] را افزایش و کارایی کوانتومی غیر‌فتوشیمیایی تنظیم‌شده فتوسیستم II [Y(NPQ)] و کارایی کوانتومی غیر‌فتوشیمیایی تنظیمنشده فتوسیستم II [Y(NO)] را کاهش داد. از طرفی همزیستی قارچی به‌ویژه Pi+Trich و محلول‌پاشی اسپرمیدین 75/0 میلی‌مولار منجر به افزایش Fm، Fv و Fv/Fm شد. در تمام سطوح شوری تلقیح با تیمار‌های قارچی و برهمکنش قارچ و اسپرمیدین، غلظت کلروفیل a را بهبود بخشید. در مجموع کاربرد قارچ‌های اندوفیت به‌ویژه تلقیح همزمان دو قارچ در تمام سطوح شوری باعث بهبود پارامترهای فلورسانس کلروفیل و تعدیل اثر تخریبی شوری شد. همچنین پلی‌آمین اسپرمیدین (به‌ویژه در غلظت 75/0 میلی‌مولار) موجب بهبود تحمل گیاه به تنش شوری با قارچ‌های اندوفیت اثر هم‌افزایی داشت.   To evaluate the effects of endophyte symbiosis and spraying of spermidine on chlorophyll fluorescence and photosynthetic pigments of stevia (Stevia rebaudiana Bertoni) medicinal plant under salt stress conditions, a factorial experiment was conducted based on completely randomized design with three replicates. The treatments consisted of salinity in three levels (0, 6 and 12 dS.m-1), fungal symbiosis treatments including four levels: non-inoculated (control), inoculation with Piriformospora indica (Pi), at Trichoderma virens (Trich) and co-inoculation of two fungi (Pi+Trich) and spraying of spermidine in three levels (0, 0.75 and 1.5 mM). Seedlings of stevia after inoculation with fungi were irrigated with tap water until the end of vegetative stage and then irrigated with saline water treatments containing mixture of distilled and Caspian Sea water. The spermidine was foliarly sprayed one week before salinity stress. The results showed that the inoculation of endophyte fungi had a positive effect on Fm, Fv and Fv/Fm. The most increase of these parameters recorded when two fungi (Pi+Trich) were coinoculated. Also, fungi inoculation increased Y(II) while decreased Y(NPQ) and Y(NO) at different salinity levels. Fungal inoculation particularly Pi+Trich and spermidine application with 0.75 mM markedly increased Fm, Fv and Fv/Fm. Also, in all levels of salt stress inoculation with fungi as well as interaction of fungi and spermidine increased chlorophyll a content. In general, inoculation of endophytic fungi particularly co-inoculation of P. indica and T. virens, improved the chlorophyll fluorescence parameters and adjusted adverse effects of salinity. Also, the spermidine (especially at the rate of 0.75 mM) induced salt stress tolerance in stevia plant and showed synergetic effects with endophytic fungi in terms of the mentioned parameters. شوری, پلی‌آمین, عملکرد کوانتومی, قارچ‌های اندوفیت, کلروفیل a Chlorophyll a, endophytic fungi, polyamine, quantum yield, salinity 47 64 http://jispp.iut.ac.ir/browse.php?a_code=A-10-172-13&slc_lang=fa&sid=1 Hadiseh Bahari Saravi سیده‌حدیثه بهاری ساروی hadisbahari@yahoo.com No Agronomy Department, Shahrood University of Technology. Shahrood, Iran گروه زراعت، دانشکده کشاورزی، دانشگاه صنعتی شاهرود Ahmad Gholami احمد غلامی Ahgholami@yahoo.com No Agronomy Department, Shahrood University of Technology. Shahrood, Iran گروه زراعت، دانشکده کشاورزی، دانشگاه صنعتی شاهرود Hemmatollah Pirdashti همت‌اله پیردشتی h.pirdashti@sanru.ac.ir Yes Genetics and Agricultural Biotechnology Institute of Tabarestan, Sari Agricultural Sciences and Natural Resources University, Sari, Iran گروه زراعت، پژوهشکده ژنتیک و زیست فناوری کشاورزی طبرستان، دانشگاه علوم کشاورزی و منابع طبیعی ساری Mehdi Baradaran Firouzabadi مهدی برادران فیروزآبادی m.baradaran.f@gmail.com No Agronomy Department, Shahrood University of Technology. Shahrood, Iran گروه زراعت، دانشکده کشاورزی، دانشگاه صنعتی شاهرود Hamidreza Asghari حمیدرضا اصغری hamidasghari@gmail.com No Agronomy Department, Shahrood University of Technology. Shahrood, Iran گروه زراعت، دانشکده کشاورزی، دانشگاه صنعتی شاهرود