en اثر دو رژیم آبیاری بر عملکرد و اجزای عملکرد تریتیکاله تنش خشكي Droughts Stress پژوهشي Research <p dir="RTL">به منظور تعیین شاخص تنش خشکی <span dir="LTR">(CWSI)</span> و دمای سایه انداز گیاهی تریتیکاله آزمایشی مزرعه ای در سال 1394 در ایستگاه تحقیقاتی دانشکده کشاورزی و منابع طبیعی داراب، دانشگاه شیراز اجرا شد. سه رقم تریتیکاله شامل سناباد، ای تی 83-3 و ای تی 84-5 بعنوان کرت های فرعی و چهار سطح رژیم رطوبتی شامل آبیاری مطلوب و قطع آبیاری در مراحل گلدهی، شیری شدن دانه و خمیری نرم به عنوان کرتهای اصلی در قالب طرح کرتهای خرد شده با سه تکرار اجرا شد. نتایج نشان داد ارقام سناباد و ای تی 83-3 با 31/6 و 89/6 درجه سانتیگراد بالاترین تفاوت دمای بین هوا و سایه انداز را داشتند در حالیکه این تفاوت در ای تی 84-5 به 66/2 درجه سانتیگراد رسید. در همه ارقام تغییرات زیادی (18/0 تا 91/0) در میزان <span dir="LTR">CWSI</span> ماهیانه مشاهده شد و این میزان با قطع آبیاری از گلدهی تا خمیری نرم کاهش یافت. در قطع آبیاری در گلدهی، ای تی 83-3 با 67/0 دارای بیشترین میزان <span dir="LTR">CWSI</span> فصلی بود در حالیکه در ای تی 84-5 این میزان به 5/0 رسید. رگرسیون چند گانه نشان داد با افزایش <span dir="LTR">CWSI</span> عملکرد دانه تریتیکاله کاهش یافت و شیب خط رگرسیون بین 237 تا 289 گرم در متر مربع عملکرد دانه بیشتر از سایر نقاط بود&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp; (79/0 <span dir="LTR">(R²=</span>. بالاترین عملکرد دانه (476/0 گرم در متر مربع) در ای تی 84-5 در آبیاری مطلوب بدست آمد و <span dir="LTR">CWSI</span> در این رقم بین 18/0 تا 33/0 متغییر بود. با قطع آبیاری در مرحله گلدهی و افزایش <span dir="LTR">CWSI</span> &nbsp;نسبت به تیمار های قطع آبیاری از شیری شدن و خمیری نرم، عملکرد دانه به صورت معنی داری به ویژه در ارقام سناباد و ای تی 83-3 کاهش یافت. در مجموع ای تی 84-5 با کمترین اختلاف دمای بین هوا و سایه انداز، آب مصرفی و میانگین&nbsp; <span dir="LTR">CWSI</span> در شرایط تنش خشکی، عملکرد بهتری داشت.</p> <p>A field experiment was conducted to evaluate the crop water stress index (CWSI), grain yield and canopy temperature of triticale under two irrigation regimes at Research Station of College of Agriculture and Natural Resources of Darab, Shiraz University, in 2013. A split plot design was used with three triticale cultivars (Sanabad, ET-83-3, and ET-84-5), as sub-plots and four levels of irrigation&nbsp; regimes including well watered, cutting off irrigation at flowering, milk development, and dough development stages as main plots replicated three times. Results showed that Sanabad (6.31 &deg;C) and ET-83-3 (6.89 &deg;C ) cultivars&nbsp; had the higher canopy-air temperature differences, while in ET-84-5 this difference reached to 2.66 &deg;C. In all cultivars, high amount of variation (0.18 to 0.91) was observed for monthly CWSI and decreased by cutting off irrigation from flowering to dough development. Under cutting off irrigation at flowering, ET-83-3 with 0.67 had the highest mean seasonal CWSI, while in ET-84-5 reached to 0.50.&nbsp; In cutting off irrigation at flowering, the highest triticale grain yield was obtained in Et-84-5 (354.3 g) and it might be attributed to higher grain number per spike and spike number per square meter compared to Sanabad and ET-83-3. Polynomial regression showed that with increasing CWSI, triticale grain yield decreased and the slope of regression between 237 to 284 g/m² grain yield was more than the other spots (R²=0.79). The highest grain yield (476.2 g/m²) was obtained in ET-84-5 under well watered and CWSI in this cultivar ranged from 0.18 to 0.33. By cutting off irrigation at flowering and increasing CWSI compared to cutting off irrigation at milk and dough development stages, grain yield decreased especially in Sanabad and ET-83-3, significantly. Overall, ET-84-5 with lower canopy and air temperature differences (T<em>c</em>-T<em>a</em>) and mean CWSI, had better performance when exposed to cutting off irrigation.</p> قطع آبیاری, خشکی, گلدهی, عملکرد دانه, آب مصرفی Cutting off irrigation, drought, flowering, grain yield. 15 22 http://jispp.iut.ac.ir/browse.php?a_code=A-10-873-1&slc_lang=en&sid=1 Taherh Irandoost طاهره ایراندوست No Shiraz university دانشگاه شیراز Ehsan Bijanzadeh احسان بیژن زاده ebijanzadeh@gmail.com Yes Shiraz university دانشگاه شیراز