fa تأثیر هورمون استروئیدی پروژسترون بر رشد گیاهچه، فعالیت آنزیم‌های آنتی‌اکسیدان و کالوس‌زایی در گیاه بابونه آلمانی (Matricaria chamomilla L.) تنظیم کننده های رشد گیاهی Plant Growth Regulators پژوهشي Research <p dir="RTL">به منظور بررسی تأثیر هورمون‌ استروئیدی پروژسترون بر رشد گیاهچه و میزان فعالیت آنزیم‌های آنتی‌اکسیدان و همچنین تأثیر آن بر کالوس‌زایی از ریزنمونه برگ در گیاه بابونه آلمانی<em><span dir="LTR">Matricaria chamomilla </span></em><span dir="LTR">L.</span>، آزمایشی در قالب طرح کاملاً تصادفی با استفاده از غلظت‌های مختلف هورمون‌ پروژسترون (0، 01/0، 1/0، 1 و 10 میلی‌گرم در لیتر) به تنهایی و یا به همراه غلظت ثابتی از فیتوهورمون‌های نفتالین استیک اسید (<span dir="LTR">NAA</span>) و بنزیل‌آمینوپورین (<span dir="LTR">BAP</span>) در محیط کشت <span dir="LTR">MS</span> در سه تکرار انجام گرفت. نتایج نشان داد که اثر غلظت هورمون پروژسترون بر تمامی صفات مورد بررسی در گیاهچه‌های 40 روزه‌ی بابونه در سطح احتمال یک درصد معنی‌دار بود. این هورمون در غلظت پایین 01/0 میلی‌گرم در لیتر موجب افزایش طول گیاهچه، وزن گیاهچه و وزن ریشه و در غلظت‌های 1/0، 1 و 10 میلی‌گرم در لیتر موجب افزایش فعالیت آنزیم پراکسیداز و پلی‌فنل‌اکسیداز و در غلظت 1/0 و 1 میلی‌گرم در لیتر موجب افزایش فعالیت آنزیم کاتالاز گردید. علی‌رغم اینکه ریزنمونه‌های برگ کشت شده بعد از گذشت یک تا دو هفته در همه‌ی محیط‌ها به القای کالوس پاسخ دادند ولی رشد آن‌ها بسته به وجود فیتوهورمون‌ها و غلظت هورمون‌ پروژسترون متفاوت بود. بیشترین وزن تر کالوس از ریزنمونه برگ در غلظت 01/0 میلی‌گرم در لیتر این هورمون به همراه فیتوهورمون‌های <span dir="LTR">NAA</span> و <span dir="LTR">BAP</span> با اختلاف معنی‌دار از تیمار شاهد به دست آمد. این هورمون در غیاب فیتوهورمون‌هایی مانند <span dir="LTR">BAP</span> و <span dir="LTR">NAA</span> توانست کالوس‌زایی‌ را در ریزنمونه برگ این گیاه القاء کند ولی میزان رشد کالوس به مراتب کمتر از زمانی بود که همراه با <span dir="LTR">BAP</span> و <span dir="LTR">NAA</span> در محیط کشت مورد استفاده قرار گرفت. نتایج این تحقیق نشان می‌دهد که این هورمون می‌تواند در بهینه کردن شرایط رشد گیاه در شرایط کشت درون شیشه‌ای مورد استفاده قرار ‌گیرد.</p> <p>In order to study the effect of steroidal progesterone hormone on seedling growth, antioxidant enzyme activity, and also on callus induction from leaf explants of German Chamomile (<em>Matricaria chamomilla</em> L.), an experiment was conducted out based on completely randomized design with three replications using MS medium containing different concentrations of progesterone hormone (0, 0.01, 0.1, 1, and 10 mg/l) alone or with in combination of&nbsp; steady concenteration of 1-naphthalene acetic acid (NAA) and Benzylaminopurine (BAP). The results showed that this hormone at low concentrations (0.01 mg/l) increased seedling length, seedling and root weight and also increased peroxidase and polyphenol oxidase activity in concentrations of 0.1, 1 and 10 mg/l and at concentrations of 0.1 and 1 mg/l increased catalase activity. Although, leaf explants responded to induction of callus after one to two weeks in all media, but its growth were different depending on the presence of phytohormones and concentration of progesterone hormone. The highest callus fresh weight from leaf explants was achieved at 0.01 mg/l concentration of this hormone when used in combination with NAA and BAP phytohormones. This hormone was capable of callus induction from leaf explants when used in the absence of BAP and NAA phytohormones, but growth rate of callus was far lower than that was used in combination with BAP and NAA in the culture medium. The results of this study show that this hormone can be used in optimizing the in vitro growth conditions of plants.</p> آنزیم آنتی‌اکسیدان, بابونه آلمانی, پروژسترون, کالوس‌زایی Antioxidant enzymes, Callus induction, German chamomile, Progesterone 209 218 http://jispp.iut.ac.ir/browse.php?a_code=A-10-875-1&slc_lang=fa&sid=1 Elnaz Nozari الناز نوذری nozari_elnaz@yahoo.com No University of Mohaghegh Ardabili دانشگاه محقق اردبیلی Rasool Asghari-Zakaria رسول اصغری زکریا r-asghari@uma.ac.ir Yes University of Mohaghegh Ardabili دانشگاه محقق اردبیلی Sodabeh Jahanbakhsh سدابه جهانبخش jahanbakhs@uma.ac.ir No University of Mohaghegh Ardabili دانشگاه محقق اردبیلی Naser Zare ناصر زارع zarenasser@yahoo.com No University of Mohaghegh Ardabili دانشگاه محقق اردبیلی