fa تأثیر کاربرد کودهای زیستی و روی بر عملکرد، روند تغییرات عملکرد کوانتومی، هدایت روزنه‌ای و برخی صفات فیزیولوژیک تریتیکاله (Triticosecale) در شرایط قطع آبیاری تنش خشكي Droughts Stress پژوهشي Research <p dir="RTL" style="margin: 0cm 0cm 0pt; text-align: justify;"><strong><span style="color:black;"><span style="font-family:b lotus;">چکیده</span></span></strong><span dir="LTR"><span style="color:black;"><span style="font-family:times new roman,serif;"></span></span></span><br> <strong><span style="color:black;"><span style="font-family:b lotus;">به منظور مطالعه </span></span></strong><strong><span style="color:black;"><span style="font-family:b lotus;">تأثیر کاربرد کودهای زیستی و روی بر عملکرد، روند تغییرات عملکرد کوانتومی، هدایت روزنه&shy;ای و برخی صفات فیزیولوژیک تریتیکاله در شرایط قطع آبیاری</span></span></strong><strong><span style="color:black;"><span style="font-family:b lotus;">، آزمایشی به ‌صورت فاکتوریل در قالب طرح پایه بلوک‌های کامل تصادفی در سه تکرار در مزرعه پژوهشی دانشکده کشاورزی و منابع طبیعی دانشگاه محقق اردبیلی در سال 1393 اجرا شد. فاکتورهای مورد بررسی شامل قطع آبیاری در سه سطح (آبیاری کامل به عنوان شاهد، محدودیت ملایم آبی یا قطع آبیاری در 50% مرحله سنبله&shy;دهی (</span></span></strong><span dir="LTR"><span style="color:red;"><span style="font-family:times new roman,serif;"><span style="font-size:9.0pt;">Heading stage</span></span></span></span><strong><span style="color:black;"><span style="font-family:b lotus;">)، محدودیت شدید آبی شدید یا قطع آبیاری در 50 درصد مرحله آبستنی (</span></span></strong><span dir="LTR"><span style="color:red;"><span style="font-family:times new roman,serif;"><span style="font-size:9.0pt;">Booting stage</span></span></span></span><strong><span style="color:black;"><span style="font-family:b lotus;">))، </span></span></strong><strong><span style="color:black;"><span style="font-family:b lotus;">کودهای زیستی در چهار سطح (عدم کاربرد کود زیستی، کاربرد میکوریز، کاربرد توأم باکتری&shy;های محرک رشد سودوموناس پوتیدا استرین 186 و ازتوباکتر کروکوکوم استرین </span></span></strong><strong><span style="color:black;"><span style="font-family:b lotus;">5</span></span></strong><strong><span style="color:black;"><span style="font-family:b lotus;">، کاربرد توأم میکوریز و باکتری&shy;های محرک رشد) </span></span></strong><strong><span style="color:black;"><span style="font-family:b lotus;">و </span></span></strong><strong><span style="color:black;"><span style="font-family:b lotus;">محلول پاشی با نانواکسید روی در چهار سطح (عدم مصرف، مصرف 3/0، 6/0 و 9/0 گرم در لیتر)</span></span></strong> <strong><span style="color:black;"><span style="font-family:b lotus;">بودند</span></span></strong><strong><span style="color:black;"><span style="font-family:b lotus;">. نتایج نشان داد که در شرایط قطع آبیاری کارایی فتوشیمیایی فتوسیستم</span></span></strong><span dir="LTR"><span style="color:black;"><span style="font-family:times new roman,serif;"><span style="font-size:9.0pt;">II </span></span></span></span><strong><span style="color:black;"><span style="font-family:b lotus;">&nbsp;(</span></span></strong><span dir="LTR"><span style="color:black;"><span style="font-family:times new roman,serif;"><span style="font-size:9.0pt;">F_v/F_m</span></span></span></span><strong><span style="color:black;"><span style="font-family:b lotus;">)، شاخص کلروفیل، هدایت روزنه&shy;ای، محتوای نسبی آب و عملکرد دانه کاهش یافت. در حالی&shy; که هدایت الکتریکی و پروتئین دانه افزایش یافت. </span></span></strong><strong><span style="color:black;"><span style="font-family:b lotus;">مقایسه میانگین&shy;ها نشان داد بالاترین عملکرد، </span></span></strong><strong><span style="color:black;"><span style="font-family:b lotus;">کارایی فتوشیمیایی فتوسیستم </span></span></strong><span dir="LTR"><span style="color:black;"><span style="font-family:times new roman,serif;"><span style="font-size:9.0pt;">II</span></span></span></span><strong><span style="color:black;"><span style="font-family:b lotus;">، هدایت روزنه&shy;ای، محتوای نسبی آب و شاخص کلروفیل </span></span></strong><strong><span style="color:black;"><span style="font-family:b lotus;">در حالت کاربرد توأم باکتری&shy;های محرک رشد و میکوریز، محلول پاشی 9/0 گرم در لیتر نانواکسید روی و آبیاری کامل به دست آمد. بیشترین پروتئین دانه در شرایط کاربرد توأم باکتری&shy;های محرک رشد و میکوریز، محلول پاشی 9/0 گرم در لیتر نانواکسید روی و آبیاری تا 50% مرحله آبستنی به دست آمد. بیش&shy;ترین عملکرد دانه (26/663 گرم در مترمربع) در آبیاری کامل، کاربرد توأم باکتری&shy;های محرک رشد و میکوریزی و محلول پاشی 9/0 گرم در لیتر نانواکسید روی و کم&shy;ترین آن (46/198 گرم در مترمربع) در آبیاری تا 50 درصد مرحله آبستنی، عدم کاربرد کودهای زیستی و عدم محلول پاشی به دست آمد. اعمال محدودیت آبی در مراحل 50% سنبله&shy;دهی و آبستنی، عملکرد دانه را به ترتیب 22 و 42 درصد کاهش داد و استفاده توأم کودهای زیستی و نانواکسید روی به ترتیب 52 و 53 درصد از این کاهش عملکرد را جبران کرد. به نظر می&shy;رسد کاربرد کودهای زیستی و محلول پاشی با نانواکسید روی به دلیل بهبود برخی صفات فیزیولوژیک مانند </span></span></strong><strong><span style="color:black;"><span style="font-family:b lotus;">کارایی فتوشیمیایی فتوسیستم</span></span></strong><span dir="LTR"><span style="color:black;"><span style="font-family:times new roman,serif;"><span style="font-size:9.0pt;">II </span></span></span></span><strong><span style="color:black;"><span style="font-family:b lotus;">&nbsp;(</span></span></strong><span dir="LTR" style="position:relative;top:5.5pt;"><span style="color:black;"><span style="font-size:9.0pt;"> </span></span></span><strong><span style="color:black;"><span style="font-family:b lotus;">)، شاخص کلروفیل، هدایت روزنه&shy;ای و محتوای نسبی آب می&shy;تواند برای سودمندی تولید تریتیکاله تحت شرایط قطع آبیاری توصیه شود.</span></span></strong><br> &nbsp;<br> &nbsp;</p> <p>In order to study the effects of bio fertilizers and zinc application on yield, variations of quantum yield, stomatal conductance and some physiological traits of triticale under water withholding conditions, a factorial experiment was conducted based on randomized complete block design with three replications. Experimental factors were included water withholding in three levels (normal irrigation as control, irrigation withholding at 50% of heading stage, irrigation withholding at 50% of booting stage), four bio fertilizers levels (no bio fertilizer, application of mycorrhiza, <em>Azotobacter chrocoocoum strain</em> 5 + <em>Psedomunas putida strain</em> 186, application of PGPR and mycorrhiza together) and four nano zinc oxide levels (without nano zinc oxide as control, application of 0.3, 0.6 and 0.9 g L^-1). Results showed that under water withholding condition, photochemical efficiency of photosystem II, chlorophyll index, stomatal conductance, relative water content and grain yield decreased. Whereas, electrical conductivity and grain protein were increased. Means comparison showed that the highest of grain yield, photochemical efficiency of photosystem II, stomatal conductance, relative water content and chlorophyll index were obtained at application of PGPR+mycorrhiza, foliar application of 0.9 g L^-1nano zinc oxide and full irrigation. The highest of grain protein was belonged at application of PGPR+mycorrhiza, foliar application of 0.9 g L^-1nano zinc oxide and irrigation to 50% of booting stage. The highest of grain yield (663.26 g m^-2) was obtained at application of PGPR+mycorrhiza, foliar application of 0.9 g L^-1nano zinc oxide and full irrigation and the lowest of it (198.46 g m^-2) was belonged at irrigation to 50% of booting stage, no biofertilizers and without nano zinc oxide. Irrigation withholding in heading and booting stages reduced 22% and 42% respectively from grain yield and using of biofertilizers and nano zinc oxide compensated 52% and 53% respectively from yield reduction. It seems that application of biofertilizers and nano zinc oxide due to the improvement of some physiological traits such as photochemical efficiency of photosystem II, chlorophyll content, stomatal conductance and relative water content can be recommended for profitable triticale production under water withholding condition.<br> &nbsp;<br> &nbsp;</p> آبی. باکتری­های محرک رشد, شاخص کلروفیل, میکوریز, هدایت الکتریکی Plant Growth Promoting Rhizobacteria, Chlorophyll Index, Mycorrhiza, Electrical Conductivity 57 74 http://jispp.iut.ac.ir/browse.php?a_code=A-10-68-8&slc_lang=fa&sid=1 raouf رئوف سید شریفی Raouf_ssharifi@yahoo.com Yes University of Mohaghegh Ardabili. انشگاه محقق اردبیلی Younes Kheirizadeh یونس خیری زاده آروق No University of Mohaghegh Ardabili. انشگاه محقق اردبیلی