fa تغییرات فصلی برخی از ترکیبات شیمیایی در چهار کلون چای(Camallia sinensis L.) سایر موارد others پژوهشي Research <p dir="RTL">چای یکی از قدیمی ترین نوشیدنی های جهان محسوب می شود و ترکیبات موجود در شاخساره های چای با توجه به شرایط آب و هوا، فصل، تنوع ژنتیکی و سن شاخه ها متفاوت هستند<span dir="LTR">.</span> در این تحقیق، شاخساره&shy;های چای شامل یک جوانه&shy;ی راسی و دو برگ مجاور از کلون&shy;های 100، 278، 451 و <span dir="LTR">DN</span>، در سه فصل رویشی بهار، تابستان و پاییز از مرکز تحقیقات چای کشور (لاهیجان) جمع آوری شد. پس از عصاره گیری نمونه&shy;ها، میزان تغییرات فصلی، قدرت خنثی&shy; کنندگی رادیکال آزاد <span dir="LTR">(DPPH)</span>، ترکیبات کافئین، کلروژنیک&shy;اسید، کوئرستین، کاتچین و اپی&shy;گالوکاتچین نیز با دستگاه <span dir="LTR">HPLC</span> و پروتئین کل ارزیابی شد. نتایج این پژوهش نشان داد که فعالیت آنتی&shy;اکسیدانی کلون&shy;های 100 و 451 از اولین برداشت (بهار) تا سومین برداشت (پاییز) افزایش یافت، در حالیکه در کلون&shy;های 278 و <span dir="LTR">DN</span> عکس این قضیه مشاهده شد. میزان پروتئین کلون&shy;های 100 و <span dir="LTR">DN</span> در سه برداشت مختلف تغییرات ناچیزی را نشان داد. این نتایج، تاثیر تغییرات فصلی را بر روی ترکیبات شیمیایی شاخساره&shy;های جوان چای نشان می&shy; دهد.</p> <p>Tea is one of the oldest drinks in the world and due to weather condition, season, age and genetic diversity, the compounds of tea are different. In this study, fresh tea shoots, consisting of one apical bud and two adjoining leaves of clones 100, 278, 451 and DN, in three harvest seasons (spring, summer and autumn) were collected from Tea Research Institute of Iran (Lahijan). Seasonal variation of neutralizing the free radicals (DPPH), caffeine, chlorogenic acid, quercetin, catechin and epigallocatechin were assayed using HPLC. The results indicated that antioxidant activity increased from 1^st harvest (spring) to 3^rd harvest (autumn) in 100 and 451 clones, while the activity decreased in 278 and DN clones. Total protein in 100 and DN clones was not significantly different during three harvesting season. These results suggest that the ecological variations in different season are determining factor for the biochemical compounds of tea clones.</p> پروتئین کل, چای, ظرفیت آنتی اکسیدانی, کافئین, کوئرستین total protein, tea, antioxidant activity, caffeine, quercetin 45 56 http://jispp.iut.ac.ir/browse.php?a_code=A-10-29-5&slc_lang=fa&sid=1 Mansour Afshar Mohammadian منصور افشار محمدیان afshar@guilan.ac.ir Yes University of Guilan گروه زیست شناسی، دانشکده علوم، دانشگاه گیلان Sareh Ebrahimi nokande ساره ابراهیمی نوکنده Sareh_ebrahimy1365@yahoo.com No University of Guilan گروه زیست شناسی، دانشکده علوم، دانشگاه گیلان Maryam Mosayebi مریم مسیبی Mosayebi_maryam@yahoo.com No University of Guilan گروه زیست شناسی، دانشکده علوم، دانشگاه گیلان