fa اثر باکتری‌های‌محرک‌رشد، قارچ ‌مایکوریزا و تنش‌شوری بر جذب برخی عناصر غذایی توسط گیاه ذرت (Zea mays L.) تنش شوري Salt Stress پژوهشي Research <p>افزایش فعالیت میکروبی در خاک و استفاده از روابط همزیستی و هم&shy;افزایی بین قارچ مایکوریزا، باکتری&shy;محرک&shy;رشد و گیاه از طریق بهبود جذب عناصر غذایی می&shy;تواند سبب رشد بهتر گیاهان به&shy;ویژه در شرایط تنش شوری شود. به منظور بررسی اثر کاربرد قارچ مایکوریزا و باکتری&shy;محرک&shy;رشد، بر جذب برخی عناصر غذایی مورد نیاز گیاه ذرت در سطوح مختلف شوری خاک، آزمایشی گلدانی به صورت فاکتوریل در قالب طرح کاملاً تصادفی با سه تکرار در گلخانه تحقیقاتی دانشگاه شهید چمران اهواز انجام شد. عامل اول شامل سطوح شوری خاک (صفر (<span dir="LTR">S₀</span>)، 15 (<span dir="LTR">S₁</span>) و 30 (<span dir="LTR">S₂</span>) میلی&shy;اکی والان نمک در کیلوگرم خاک از منابع کلرید سدیم، کلسیم و منیزیم به ترتیب به صورت ترکیبی 1:2:3) و عامل دوم چهار سطح تلقیح میکروبی ( قارچ <em>Glomus intraradices</em> (<span dir="LTR">F</span>)<em>، </em>باکتری <em>pseudomonas</em> (<span dir="LTR">B</span>)، تلقیح همزمان باکتری&shy;و&shy;قارچ (<span dir="LTR">B+F</span>) و بدون تلقیح (<span dir="LTR">C</span>)) بود. نتایج نشان داد که با افزایش سطوح شوری، درصد همزیستی مایکوریزایی ریشه، جذب فسفر، پتاسیم، آهن و منگنز در اندام هوایی گیاه به&shy;طور معنی&shy;داری کاهش یافت. کاربرد تمام تیمارهای میکروبی سبب افزایش معنی&shy;دار همه&shy;ی شاخص&shy;های یاد شده در بالا شد. تاثیر تیمارهای قارچ و قارچ-باکتری در افزایش صفات مذکور به&shy;طور قابل ملاحظه&shy;ای بیشتر از تیمار کاربرد مجزای باکتری بود. کاربرد تیمارهای قارچ و قارچ-باکتری سبب افزایش معنی&shy;دار نسبت پتاسیم به سدیم اندام هوایی شد که نشان&shy;دهنده افزایش مقاومت گیاه نسبت به تنش شوری می&shy;باشد. همچنین همبستگی مثبت و معنی&shy;داری بین مقدار جذب عناصر فسفر، پتاسیم، آهن و منگنز گیاه با برخی از شاخص&shy;های رشد ذرت مانند عملکرد خشک اندام هوایی، وزن خشک ریشه، ارتفاع، سطح برگ، قطر ساقه، شاخص کلروفیل و درصد همزیستی مایکوریزایی وجود داشت. نتایج نشان داد که قارچ و باکتری کاربردی در این آزمایش از طریق افزایش درصد همزیستی مایکوریزایی و بهبود جذب عناصر غذایی، می&shy;توانند سبب افزایش مقاوت گیاه ذرت در برابر تنش شوری شوند.</p> <p dir="RTL"></p> <p>) و فاکتور دوم چهار سطح تلقیح میکروبی ( قارچ گلوموس اینترارادیسس (<span dir="LTR">F</span>)، باکتری سودوموناس (<span dir="LTR">B</span>)، تلقیح همزمان باکتری&shy;و&shy;قارچ (<span dir="LTR">B+F</span>) و بدون تلقیح (<span dir="LTR">C</span>)) بود. نتایج نشان داد که با افزایش سطوح شوری، درصد همزیستی میکوریزایی ریشه، جذب فسفر، پتاسیم، آهن و منگنز در اندام هوایی گیاه به&shy;طور معنی&shy;داری کاهش یافت. کاربرد تمام تیمارهای میکروبی سبب افزایش معنی&shy;دار تمام شاخص&shy;های یاد شده در بالا شد. تاثیر تیمارهای قارچ و قارچ-باکتری در افزایش صفات مذکور به&shy;طور قابل ملاحظه&shy;ای بیشتر از تیمار کاربرد مجزای باکتری بود. کاربرد تیمارهای قارچ و قارچ-باکتری سبب افزایش معنی&shy;دار نسبت پتاسیم به سدیم اندام هوایی شد که نشان&shy;دهنده افزایش مقاومت گیاه نسبت به تنش شوری می&shy;باشد. همچنین همبستگی مثبت و معنی&shy;داری بین مقدار جذب عناصر فسفر، پتاسیم، آهن و منگنز گیاه با برخی از شاخص&shy;های رشد ذرت مانند عملکرد خشک اندام هوایی، وزن خشک ریشه، ارتفاع، سطح برگ، قطر ساقه، شاخص کلروفیل و درصد همزیستی میکوریزی وجود داشت. نتایج نشان داد که قارچ و باکتری کاربردی در این آزمایش از طریق افزایش درصد همزیستی میکوریزایی و بهبود جذب عناصر غذایی، می&shy;توانند سبب افزایش مقاوت گیاه ذرت در برابر تنش شوری شوند. نتایج این تحقیق بایستی در شرایط مزرعه نیز تایید گردد.</p> <p>Improving soil microbial activity and using symbiosis and synergistic relations between plant growth-promoting rhizobacteria (PGPR), arbuscular mycorrhizal fungi (AMF) and plants through improving nutrient uptake can cause better growth of plants especially at salinity tension condition. To investigate the effect of AMF and PGPR application on growth and some nutrient uptake by corn in different levels of soil salinity, a factorial experiment as completely randomized design with 3 replications was conducted in greenhouse of Shahid Chamran University, Ahvaz, Iran. The first factor included three salinity levels (0, 15 and 30 Meq salt kg^-1 soil supplied as a 3:2:1 Na: Ca: Mg chloride salts) and the second factor was microbial inoculation (without inoculation (C), <em>Glumus Intraradices </em>(F), <em>Pesudomonas</em> bacteria (B) and fungi ₊ bacteria (B+F)). Results showed that with increasing salinity levels, root colonization percentage, phosphorous (P), potassium (K), iron (Fe) and manganese (Mn) uptake by shoot were reduced significantly. Application of all microbial treatments led to a significant increase of above mentioned characteristics. Effect of fungi and fungi-bacterial treatments on enhancement of mentioned characteristics were higher than bacterial treatment eminently. Application of fungi and fungi-bacterial treatment caused a significant increase of K to Na ratio in shoots, which it shows the increase of plant toleration toward to salinity tension. There were positive and significant correlation between uptake of P, K, Fe and Mn by corn and some growth indices such as shoot dry matter, root dry weight, height, leaf area, width of stem, chlorophyll index and root colonization percentage. The results indicated that the fungi and bacterial treatments used in this experiment can cause the increase of corn resistance towards salinity tension through enhancing the root colonization percentage and nutrient uptakes.</p> باکتری pseudomonas , درصد همزیستی مایکوریزایی, قارچ Glomus intraradices , شوری خاک Glumus intraradices, pseudomonas bacteria, root colonization percentage, soil salinity. 39 52 http://jispp.iut.ac.ir/browse.php?a_code=A-10-832-1&slc_lang=fa&sid=1 hamidreza boostani حمیدرضا بوستانی hr.boostani@shirazu.ac.ir Yes shiraz university دانشگاه شیراز esmaeil Farrokhnejad اسماعیل فرخ نژاد farrokhnejadesmaeil@gmail.com No shiraz university دانشگاه شیراز