fa اثر شوری در شدت‌های مختلف نور بر برخی ویژگی‌های فیزیولوژیک گیاه سیاه‌تاغ (Haloxylon ammodendron) تنش شوري Salt Stress پژوهشي Research <p dir="RTL">در در این پژوهش اثر شوری (شاهد، شوری 8 و 24 دسی&shy;زیمنس &nbsp;بر متر) &nbsp;در شدت‌های مختلف نور (نور کامل برابر با شدت&nbsp; 10²&times; 1109 لوکس، نور متوسط با شدت 10²&times;454&nbsp; لوکس و نور ضعیف با شدت 10²&times; 175 لوکس) روی برخی خصوصیات فیزیولوژیکی و جذب عناصر در گیاه سیاه&shy;تاغ به&shy;صورت کرت‌های خرد شده در قالب طرح پایه کاملاً تصادفی با 10 تکرار بررسی شد. نتایج نشان داد که مقدار پرولین در نور ضعیف و متوسط به&shy;طور معنی&shy;داری کمتر از نور کامل بود. مقدار پرولین در نور کامل برابر با 42/0 میلی&shy;گرم بر گرم وزن تر ساقه و در نور ضعیف برابر با 17/0 میلی&shy;گرم بر گرم وزن تر ساقه بود. شوری نیز به&shy;طور معنی&shy;داری باعث افزایش مقدار پرولین و قند&shy;های محلول شد. بیشترین مقدار کلروفیل <span dir="LTR">a</span>، <span dir="LTR">b</span> و کل، مقدار پتاسیم در نور ضعیف و متوسط و کمترین آن در نور کامل مشاهده شد. مقدار فسفر در نور ضعیف به&shy;طور معنی&shy;داری بیشتر از شاهد و نور متوسط بود. بر خلاف سایر عناصر مقدار سدیم در نور کامل به&shy;طور معنی&shy;داری نسبت به نور ضعیف و متوسط بیشتر بود<span dir="LTR">.</span> مقدار کلروفیل <span dir="LTR">a</span>، <span dir="LTR">b</span> و کل با افزایش شوری کاهش یافت. مقدار نیتروژن و پتاسیم نیز با افزایش شوری کاهش یافت به&shy;طوریکه مقدار پتاسیم در شوری 24 دسی&shy;یمنس بر متر برابر با 8/48 میلی&shy;گرم بر گرم ماده خشک و در شاهد برابر با 71 میلی&shy;گرم بر گرم ماده خشک اندازه&shy;گیری شد. بر خلاف پتاسیم، مقدار سدیم با افزایش شوری در گیاه افزایش یافت. نسبت پتاسیم به سدیم در ساقه سیاه&shy;تاغ نیز با افزایش شوری کاهش یافت. نتایج بررسی اثر متقابل نور و شوری نشان داد کاهش شدت نور همچنین باعث افزایش محتوای نسبی آب در شوری 8 و 24 دسی&shy;زیمنس بر متر و بهبود جذب کلسیم در شوری 24 دسی&shy;زیمنس بر متر شد. نور متوسط همچنین باعث بهبود جذب منیزیم در شوری 8 و 24 دسی&shy;زیمنس بر متر شد. بنابراین تحت شرایط این آزمایش کاهش نور شرایط بهتری را برای رشد نهالهای سیاه&shy;تاغ فراهم می&shy;کند.</p> <p>This study investigated the effect of salinity (control, 8 and 24 ds/m) and light intensity (complete light equal to 1109 &times; 10² Lux, intermediate light equal to 454 &times; 10² Lux and weak light equal to 175 &times; 10² Lux) on some physiological characteristics and ion uptake in <em>Haloxylon ammodendron</em> . The experiment conducted in completely randomizes design in split plot form with 10 replicates. Results showed that the amounts of Prolin in intermediate and weak light intensity was significantly lower than in complete light intensity. The amount of prolin in complete light intensity was equal to 0.42 mg/gfw and in weak light intensity was equal to 0.17 mg/gfw. Salinity also increased the amounts of prolin and soluble sugar. The highest amounts of chlorophyll a, b, total chlorophyll and the amount of K⁺was observed in intermediate and weak light intensity and the lowest was in complete light intensity. The amount of phosphorous was significantly higher in complete light intensity compared to control and in intermediate light intensity. In contrast to other ions, the amount of Na⁺in complete light intensity was significantly high compared to intermediate and weak light intensity. Increasing salinity increased the amounts of chlorophyll a, b and total chlorophyll. The amount of Nitrogen and K⁺ also increased with increasing salinity. The amount of K⁺ in salinity of 24 ds/m was equal to 48.8 mg/gdw and in control was equal to 71 mg/gdw. In contrast to K⁺, the amount of Na⁺ increased with increasing salinity. K/Na decreased with increasing salinity. The results of light and salinity interaction showed that decreasing light intensity increased the amount of relative water content in salinity of 8 and 24 ds/m. Light and salinity interaction also ameliorate the calcium uptake in salinity of 24 ds/m. Intermediate light intensity also ameliorate mg++ uptake in salinity of 8 and 24 ds/m. Therefore under condition of this experiment decreasing light intensity provided better condition for producing <em>H. ammodendron </em>plant.</p> سیاه‌تاغ, شدت نور, شوری Haloxylon aphyllum, light intensity, salinity. 117 128 http://jispp.iut.ac.ir/browse.php?a_code=A-10-226-4&slc_lang=fa&sid=1 Asghar Mosleh Arany اصغر مصلح ارانی amosleh@yazd.ac.ir Yes Yazd University دانشگاه یزد hossein Alipour حسین علیپور No Yazd University دانشگاه یزد afagh tabande آفاق تابنده No Yazd University دانشگاه یزد Hassan Dashti حسن دشتی No yazd اداره منابع طبیعی یزد