fa ارزیابی بیان فاکتورهای رونویسی SINAC1وCBF1 و برخی شاخص های فیزیولوژیک در دو رقم گیاه گوجه فرنگی (Lycopersicon esculentum Mill.) تنش دما thermal stress پژوهشي Research <p style="text-align: justify;"><span dir="rtl">تنش سرما از جمله مهمترین تنش&shy;های محیطی است که رشد و عملکرد گیاه گوجه&shy;فرنگی را محدود می&shy;کند.</span> <span dir="rtl">در این مطالعه دو </span><span dir="rtl">رقم</span> <span dir="rtl">تجاری گوجه&shy;فرنگی، </span>CaljN3<span dir="rtl"> و </span><span dir="rtl"><span dir="rtl">PetoMeck<span dir="rtl">&nbsp;<span dir="rtl"> </span></span></span>پس از چهار هفته رشد در معرض تنش سرمای&nbsp;^&nbsp;8 درجه سانتی‌گراد قرار داده شدند و در پنج زمان</span><span dir="rtl"> 2، 5، 24، 72، 144 ساعت پس از تیمار مورد بررسی قرار گرفتند. </span><span dir="rtl">در نمونه&shy;های برداشت شده </span><span dir="rtl">شاخص</span><span dir="rtl"> بیشینه کارآیی فتوشیمیایی فتوسیستم </span>&Iota;&Iota; <span dir="rtl">(</span>Fv/Fm)<span dir="rtl">، </span><span dir="rtl">محتوای</span><span dir="rtl"> قند محلول و نامحلول، </span><span dir="rtl">شاخص نشت الکترولیتی</span> <span dir="rtl">و میزان بیان ژن فاکتورهای رونویسی&nbsp;</span>&nbsp;<em>CBF1</em><span dir="rtl">&nbsp;&nbsp;</span><span dir="rtl"> و&nbsp;</span>SlNAC1&nbsp; با <span dir="rtl"><span dir="rtl">روش&nbsp; </span></span>qRT-PCR اندازه&shy;گیری شد.<span dir="rtl">نتایج نشان داد که تحت تنش سرما شاخص&nbsp;</span>بیشینه کارآیی فتوشیمیایی فتوسیستم II&nbsp;در هر دو رقم کاهش یافت<span dir="rtl">. محتوای قند محلول و نامحلول در رقم&nbsp; </span>CaljN3&nbsp; <span dir="rtl">تحت تنش سرما، به ترتیب افزایش و کاهش یافت در حالی&shy;که در رقم </span>Meck<span dir="rtl"> </span><span dir="rtl">&nbsp;</span>Peto <span dir="rtl">تغییر محسوسی مشاهده نشد.&nbsp; همچنین نتایج آنالیز</span><span face="">Real time PCR </span><span dir="rtl">&nbsp;نشان داد</span> که بیان <em>SlNAC1</em> <span dir="rtl">در پنج ساعت تیمار سرما، 5/7 و </span><span dir="rtl">5/3 </span><span dir="rtl">برابر در ارقام </span>Peto Meck&nbsp; <span dir="rtl">و&nbsp; </span>CaljN3&nbsp; <span dir="rtl">افزایش </span>یافت، درحالی&shy;که میزان بیان ژن <em>CBF1</em>&nbsp; <span dir="rtl">تنها در رقم </span><span face="">CaljN3</span>&nbsp; <span dir="rtl">افزایش یافت. </span><span dir="rtl">همچنین روند افزایش و کاهش نشت یونی با افزایش و کاهش نسخه&shy;های عوامل رونویسی همبستگی داشت. </span><span dir="rtl">نتایج</span> <span dir="rtl">این</span> <span dir="rtl">مطالعه</span> <span dir="rtl">پیشنهاد</span> <span dir="rtl">می&shy;کند</span> <span dir="rtl">که</span> <span dir="rtl">تغییر</span> <span dir="rtl">بیان</span> <span dir="rtl">فاکتورهای رونویسی </span><em><span face="">CBF1</span><span dir="rtl">&nbsp;</span></em>&nbsp; و<span dir="rtl">&nbsp;</span><span face=""><em>SlNAC1&nbsp;</em></span> <span dir="rtl">با</span> <span dir="rtl">تحمل</span> <span dir="rtl">به</span> <span dir="rtl">سرما</span> <span dir="rtl">مرتبط</span> <span dir="rtl">بوده</span> <span dir="rtl">و </span><span dir="rtl">نتایج</span> <span dir="rtl">بدست</span> <span dir="rtl">آمده</span> <span dir="rtl">نشان</span> <span dir="rtl">می&shy;دهد</span> <span dir="rtl">رقم</span>&nbsp; <span face="">CaljN3</span>&nbsp; <span dir="rtl">دارای</span> <span dir="rtl">مکانیسم</span> <span dir="rtl">مقاومتی</span> <span dir="rtl">بهتر</span> <span dir="rtl">و</span> <span dir="rtl">کارآمدتری نسبت</span> <span dir="rtl">به</span> <span dir="rtl">رقم&nbsp; </span><span face="">Peto Meck</span>&nbsp; بوده که <span dir="rtl">می&shy;توان آن را به بیان بیشتر&nbsp; </span><em><span face="">CBF1</span></em>&nbsp; <span dir="rtl">نسبت داد </span><span dir="rtl">و</span> <span dir="rtl">در</span> <span dir="rtl">نتیجه</span> <span dir="rtl">متحمل&shy;تر</span> <span dir="rtl">به</span> <span dir="rtl">تنش</span> <span dir="rtl">سرما</span> <span dir="rtl">می&shy;باشد.</span></p> <p>Low temperature stress are the most important environmental stresses that limit the growth and yield of tomato plants. In this study, two tomato varieties, Peto Meck and CaljN3 were exposed to cold stress (8 ^oC) after four weeks of growth and sampled at five times of 2, 5, 24, 72, 144 hours after treatments. The expression of transcription factors SlNAC1 and CBF1 with Real-Time qRT-PCR method as well as the Fv/Fm index, soluble and insoluble sugar content and electrolyte leakage index were measured. Soluble and insoluble sugar content increased and decreased respectively under cold stress in the CaljN3, while no significant change was recorded in the Peto Meck. Also the Fv/Fm index decreased in both cultivars. Real time PCR data analysis results showed that gene expression <em>SlNAC1</em> was increased 7.5 and 3.5 times respectively in Peto Meck and CaljN3 varieties in five hours of cold treatment, while <em>CBF1</em> gene expression increased only in the CaljN3. Also the increase and decrease trend of electrolyte leakage correlated with the rise and fall in transcription factors versions. These results suggest that change of genes expression including transcription factors SlNAC1 and <em>CBF1</em> associated with cold tolerance and the results showed that CaljN3 variety of defense mechanisms better and more efficient than the Peto Meck variety and therefore are more tolerant to cold stress.</p> سرما, شاخص نشت الکترولیتی, CBF1, Fv/Fm, SlNAC1 Cold, Electrolyte leakage, CBF1, Fv/Fm, SlNAC1 281 292 http://jispp.iut.ac.ir/browse.php?a_code=A-10-789-1&slc_lang=fa&sid=1 Akram Ghorbanpour اکرم قربانپور No Kharazmi University دانشگاه خوارزمی Azam Salimi اعظم سلیمی salimi@khu.ac.ir Yes Kharazmi University دانشگاه خوارزمی Mohammad Ali Tajick Ghanbary محمد علی تاجیک قنبری No Sari Agricultural Sciences and Natural Resources University, Department of Agronomy and Plant Breeding دانشگاه علوم کشاورزی و منابع طبیعی ساری، گروه زراعت و اصلاح نباتات Hemmatollah Pirdashti همت اله پیردشتی No Genetics and Agricultural Biotechnology Institute of Tabarestan پژوهشکده ژنتیک و زیست فناوری کشاورزی طبرستان Ali Dehestani علی دهستانی No Genetics and Agricultural Biotechnology Institute of Tabarestan پژوهشکده ژنتیک و زیست فناوری کشاورزی طبرستان