fa اثر جایگزینی کودهای شیمیایی با کود دامی بر کاهش تجمع نیترات و بهبود ماندگاری و محتوای عناصر غذایی ریحان سبز سایر موارد others پژوهشي Research <p dir="RTL">این آزمایش با هدف جایگزینی کودهای غیر ارگانیک با کود دامی جهت افزایش کیفیت محصول تازه ریحان و قابلیت ماندگاری در قالب طرح بلوک&shy;های کامل تصادفی با سه تکرار در مزرعه تحقیقاتی دانشگاه شهرکرد در سال 1394 اجرا شد. تیمار<span dir="LTR">&lrm;&lrm;</span>ها شامل<span dir="LTR"> NP </span>(نیتروژن + فسفر)، <span dir="LTR">NPS</span> (نیتروژن + فسفر + گوگرد)، <span dir="LTR">NPM</span>(نیتروژن + فسفر+ ریزمغذی)، <span dir="LTR">NPSM</span> (نیتروژن + فسفر+ گوگرد+ ریزمغذی)، <span dir="LTR">CMp</span> (کود گاوی بر اساس نیاز فسفری گیاه)،<span dir="LTR"> CMn </span>(کود گاوی بر اساس نیاز نیتروژنی گیاه)، <span dir="LTR">BLp</span> (کود مرغی بر اساس نیاز فسفری گیاه) و<span dir="LTR"> BLn</span> (کود مرغی بر اساس نیاز نیتروژنی گیاه) بودند. نتایج نشان داد بیش&shy;ترین تجمع نیترات مربوط به تیمارهای <span dir="LTR">NP</span> و <span dir="LTR">NPM</span> (به ترتیب ۷۸/۶۲ و ۱۸/۶۰ میلی‌گرم در کیلوگرم) و کم&shy;ترین آن مربوط به تیمارهای <span dir="LTR">CMp</span> و <span dir="LTR">BLp</span> بود (به ترتیب ۵۳/۲۳ و ۷۷/۲۶ میلی‌گرم در کیلوگرم). &nbsp;بیش&shy;ترین غلظت نیتروژن در تیمارهای <span dir="LTR">NP</span>، <span dir="LTR">NPS</span> و <span dir="LTR">BLn</span>، فسفر در تیمار <span dir="LTR">CMp</span>، <span dir="LTR">NP</span> و <span dir="LTR">NPS</span>، پتاسیم در تیمار <span dir="LTR">BLn</span> و <span dir="LTR">BLp</span>، گوگرد در تیمارهای <span dir="LTR">NPSM</span> و <span dir="LTR">NPS</span> مشاهده شد. &nbsp;بهترین ریحان تولیدشده ازنظر کیفیت ظاهری اولیه مربوط به تیمارهای <span dir="LTR">BLp</span> و <span dir="LTR">BLn</span> بود و تیمارهای <span dir="LTR">CMp</span>، <span dir="LTR">CMn</span> و <span dir="LTR">NPSM</span> در رتبه بعدی قرار گرفتند. تیمارهای<span dir="LTR">,NP</span> <span dir="LTR">NPM</span> و <span dir="LTR">NPS</span> در پایین&shy;ترین سطح کیفیت ظاهری اولیه قرار گرفتند. بالاترین میزان ماندگاری در تیمار <span dir="LTR">BLn</span> و کمترین میزان آن در تیمارهای <span dir="LTR">NPS</span> و <span dir="LTR">NPSM</span> ثبت شد. به‌طورکلی می&shy;توان نتیجه&shy;گیری نمود جایگزینی کودهای غیر آلی با کود مرغی یا کود گاوی میزان نیترات سبزی تازه را کاهش می<span dir="LTR">&lrm;</span>دهد ولی افزایش قابلیت ماندگاری آن صرفاً با کود مرغی حاصل می<span dir="LTR">&lrm;</span>شود.</p> <p>The present study aimed to assess the substitution of inorganic fertilizer with manure for increase of quality of fresh basil and its shelf life. Experiment was conducted on randomized complete block design with eight treatments and three replications in research farm of Shahrekord University in 2015. Treatments including NP (N + P), NPS (N + P + S), NPM (N + P + micronutrients), NPSM (N + P + S + micronutrients), CMp (cow manure on the basis of phosphorus), CMn (cow manure on the basis of nitrogen), BLp (chicken manure on the basis of phosphorus) and BLn (chicken manure on the basis of nitrogen). Experimental data showed that &nbsp;the maximum nitrate accumulation was noted in NP, and NPM treatments (62.78, and 60.18 mg/kg, respectively) and minimum nitrate accumulation was recorded in CMp and BLp treatments (23.53, and 26.77 mg/kg, respectively). The greatest concentration of phosphorus, and potassium, were produced in CMp and BLn, respectively. The highest nitrogen concentration was observed in NP, NPS and BLn treatments, but the highest sulfur&nbsp; was obtained in NPM and NP treatments. The best apparent quality of basil was corresponded to BLp and BLn treatments and CMp, CMn and NPSM treatments were in next order, and&nbsp; the lowest level of apparent quality was observed in NP, NPM, NPS treatments<span dir="RTL">.</span> Altogether, these results suggest that the substitution of inorganic fertilizer with chicken manure or cow manure reduces nitrate accumulation of fresh basil and increases shelf life potential.&nbsp;</p> فسفر, کود آلی, گوگرد, نیتروژن Nitrogen, organic manure, phosphorus, sulfur 139 154 http://jispp.iut.ac.ir/browse.php?a_code=A-10-221-5&slc_lang=fa&sid=1 Maryam Rahimpour مریم رحیم پور No Shahrekord University دانشگاه شهرکرد Seyfollah Fallah سیف اله فلاح falah1357@yahoo.com Yes Shahrekord University دانشگاه شهرکرد Mohammad Rafiolalhoseini محمد رفیعی الحسینی No Shahrekord University دانشگاه شهرکرد