fa بررسی اثر همزیستی قارچ مایکوریزا گونه Glomus mosseae بر مقاومت به شوری سه توده شاهدانه در یک خاک و آب شور تنش شوري Salt Stress پژوهشي Research به منظور بررسی اثر همزیستی قارچ مایکوریزا گونه‌ی Glomus mosseae بر مقاومت به شوری سه توده گیاه دارویی شاهدانه، پژوهشی در سال 1391 در خاک ‌های شور زمین‌های کشاورزی شمال شرق اصفهان به صورت فاکتوریل در قالب طرح بلوک ‌های کامل تصادفی با سه تکرار انجام شد. عوامل مورد آزمایش شامل سه توده شاهدانه (اصفهان، شیراز و مشهد) و قارچ مایکوریزا گونه Glomus mosseae و تیمار شاهد (بدون قارچ) بود، که در معرض خاک شور و آب آبیاری شور مزرعه قرار گرفتند. نتایج آزمایش نشان دادند که وزن خشک کل گیاه، ارتفاع، تعداد شاخه های جانبی بوته در زمان گلدهی و عملکرد دانه گیاهان تلقیح یافته نسبت به گیاهان تلقیح نیافته افزایش یافت. بیشترین عملکرد دانه مربوط به توده های مشهد و شیراز تلقیح یافته با مایکوریزا بود. همچنین توده ی شیراز تلقیح یافته بیشترین درصد پتاسیم اندام هوایی را نشان داد. در واقع میزان سدیم اندام هوایی گیاه در تیمارهای تلقیح یافته کاهش و پتاسیم آن افزایش یافت که علت آن مربوط به نگهداری یون سدیم در ریشه ها و عدم انتقال آن به اندام هوایی گیاه و ذخیره یون پتاسیم در گیاه بجای یون سدیم می باشد. که این خود یکی از دلایل بالا رفتن تحمل گیاهان تلقیح یافته با مایکوریزا، به شوری است. در این آزمایش توده ی شیراز تلقیح یافته با مایکوریزا متحملترین توده به شوری شناخته شد. In order to evaluate the effect of Arbuscular Mycorrhizal (AM) fungi species (Glomus mosseae) to salinity stress of three ecotype of hemp, a study was carried out at a fields in north east of Isfahan city in 2012 growing season. The experimental design set as factorial based on randomized complete block design with three hemp ecotype (Shiraz, Mashhad and Isfahan) and Arbuscular Mycorrhizal fungi species of Glomus mosseae and control under saline soil and saline water. Result showed that the total dry weight, height, number of latral shoots and grain yield of Mycorrhizal plant was highest than the non Mycorrhizal plant. The ecotype of Shiraz with Mycorrhizal had the highest precente of K+. AM fungi significantly enhanced the concentration of K+. Hemp Mycorrhizal plants absorbed less amounts of Na+ and inhibit their transfer to the shoots. In this reaserch obsrvered ecotype of Shiraz with Mycorrhizal had the most resistance to salinity under salin soil and water. تنش شوری, شاهدانه, مایکوریزا, همزیستی hemp, Mycorrhiza, salinity stress, symbiosis 105 114 http://jispp.iut.ac.ir/browse.php?a_code=A-10-73-3&slc_lang=fa&sid=1 Mahmoud Reza Tadayon محمودرضا تدین mrtadayon@yahoo.com Yes Shahrekord university دانشگاه شهرکرد