fa تاثیر متقابل سیلیکون و کادمیوم بر رشد و پارامترهای فیزیولوژیکی گیاهچه‌های گوجه‌فرنگی (Solanum lycopersicum) تنش فلزات سنگین Toxic ions stress پژوهشي Research <p dir="RTL" style="text-align: justify;">سیلیکون دومین عنصر فراوان در خاک بوده و به‌عنوان یک عنصر مفید جهت کمک به رشد گیاهان عالی بخصوص در شرایط تنش‌های محیط‌های مطرح است. کادمیوم عنصری غیرضروری و سمی برای رشد و نمو گیاهان می‌باشد. هدف از این تحقیق بررسی اثر سیلیکون به‌عنوان بهبود دهنده تنش کادمیوم در گیاهچه گوجه‌فرنگی <em><span dir="LTR">(Solanum Lycopersicum)</span></em> بود. بدین منظور برهم کنش اثر غلظت های مختلف کادمیوم (0، 50 و 100 میکرومولار) و سیلیکون (0، 50 و 100 میلی‌مولار) در یک طرح آماری کاملا تصادفی با سه تکرار در آزمایشگاه تحقیقاتی دانشکده علوم دانشگاه شیراز سال 1392 بررسی گردید. نتایج نشان داد تنش کادمیوم به‌صورت معنی‌داری سبب کاهش رشد گیاه و رنگیزه‌های فتوسنتزی کلروفیل و کاروتنوئید شد . همچنین افزایش 9برابری میزان پرولین، 3/19 درصدی انتوسیانین و 3/33 درصدی پتانسیل آنتی‌اکسیدانی کل را به دنبال داشت. میزان پراکسیداسیون لیپید ریشه و اندام هوایی در طی تنش افزایش یافت. استفاده از سیلیکون به‌صورت معنی‌داری اثر سوء سمیت کادمیوم را در گیاهچه گوجه‌فرنگی کاهش داد. این امر هماهنگ با کاهش پراکسیداسیون لیپید در ریشه و اندام هوایی و تحریک فعالیت آنتی‌اکسیدانی آن‌ها بود. سیلیکون میزان رشد و رنگیزه‌های فتوسنتزی نیز به صورت معنی‌داری در گیاهان تحت تنش کادمیوم بهبود بخشید. در تمام شاخص‌های مورد بررسی، تیمار 100 میلی‌مولار سیلیکون بیشترین اثر بهبود دهندگی را داشت. بنابراین غلظت 100 میلی‌مولار سیلیکون به‌عنوان یک بهبود دهنده اثرات سمی کادمیوم از جمله تنش اکسیداتیو در گوجه‌فرنگی پیشنهاد می‌گردد.</p> <p>Silicon is the second most abundant element in&nbsp; soil. It is generally considered a beneficial element for the growth of higher plants, especially those grown under stressed environments. Cadmium is a toxic and nonessential element for plant growth and development. The aim of this study was to investigate the effect of silicon on cadmium stress improvement in tomato. Therefore, the interactional effects of cadmium (0, 50, 100 &micro;M) and silicon (0, 50, 100 mM) were studied. A completely randomized design study with three replications was conducted in the research laboratory of Shiraz University in 1392. The results showed that cadmium exposure significantly decreased plant growth, the content of chlorophyll and carotenoid pigments. Further, increasing 9 times proline, %19.3 anthocyanins and %33.3 the potential total antioxidant, were as consequences of cadmium stress. Lipid peroxidation in roots and shoots increased during stress. The application of silicon significantly alleviated the adverse effect of cadmium toxicity in tomato seedlings. This was correlated with reduction of lipid peroxidation in root and shoot and stimulation of antioxidative activity. Silicon significantly improved growth and photosynthetic pigments in plants under cadmium stress. In all examined parameters, the treatment 100 mM of silicon had maximum effect of improving potential .Therefore, the concentration of 100 mM silicon is proposed as alleviation of cadmium stress such as oxidative stress in tomato.</p> آنتی‌اکسیدان, سیلیکون, فلز سنگین, کادمیوم,گوجه‌فرنگی Antioxidant, Cadmium, Heavy metal, Lycopersicum esculentum, Silicon 199 210 http://jispp.iut.ac.ir/browse.php?a_code=A-10-80-4&slc_lang=fa&sid=1 Parichehreh Rahimi پریچهره رحیمی parichehrehrahimi@gmail.com No Shiraz University دانشگاه شیراز Zohreh Ghanbarzadeh زهره قنبرزاده zohreh.ghanbarzade@yahoo.com No Shiraz University دانشگاه شیراز Assieh Behdad آسیه بهداد behdad_a@yahoo.com No Shiraz University دانشگاه شیراز Sasan Mohsenzadeh ساسان محسن زاده mohsenzadeh@susc.ac.ir Yes Shiraz University دانشگاه شیراز