fa ارزیابی تاثیر دگرآسیبی شش گیاه دارویی بر ویژگیهای فیزیولو‍ژیک و بیوشیمیایی چغندرقند و دو علف هرز مهم آن سایر موارد others پژوهشي Research <p>به منظور بررسی توان دگرآسیبی شش گیاه دارویی سنبل‌الطیب، رزماری، افسنطین، بادرنجبویه، گردو، زرین‌گیاه بر روی گیاهچه‌های چغندرقند و دو علف هرز مهم مزارع آن (پیچک ‌صحرایی و یولاف) و یافتن مدلی از علف&shy;کشهای طبیعی، آزمایشاتی به‌صورت فاکتوریل در قالب طرح بلوک‌های کامل تصادفی انجام گرفت. اندامهای هوایی چغندرقند، پیچک ‌صحرایی و یولاف با عصاره آبی گیاهان دارویی (در دو سطح&nbsp; صفر و 100 درصد) به صورت دو بار با فاصله 48 ساعت مورد محلول&shy;پاشی قرار گرفتند. دو روز پس از عصاره&shy;پاشی تغییرات وزن خشک، محتوای آب کل گیاه، نشت الکترولیتها، غلظت مالون&shy;دی&shy;آلدئید، پراکسید هیدروژن، کلروفیلهای <span dir="ltr">a</span> و <span dir="ltr">b</span>، و کلروفیل کل و کاروتنوئیدها در گیاهان هدف بررسی شد. نتایج مقایسات میانگین نشان داد عصاره آبی همه گیاهان دارویی مورد آزمایش با درجات متفاوت دارای تاثیر دگرآسیبی بر گیاهان هدف می باشد. در این بین، زرین‌گیاه باعث ایجاد کمترین افزایش در غلظت مالون‌دی‌آلدئید (6/11%+)، پراکسید هیدروژن (42%+)، نشت الکترولیتی غشا (5/8%+) و کمترین کاهش بر غلظت کلروفیل کل چغندرقند (1/13%-) شد. این مقادیر در پیچک صحرایی به ترتیب (3/32%+، 6/2 برابر، 50%+، و 4/48 %-) و در یولاف (8/34%+، 3 برابر، 8/70%+ و 56%-) بود. می&shy;توان نتیجه&shy;گیری کرد که استفاده از توانایی دگرآسیبی زرین گیاه به عنوان مدلی برای تهیه علف&shy;کشی طبیعی در مزارع چغندرقند، می&shy;تواند امیدوار&shy;کننده باشد.</p> <p>In order to study the allelopathic potential of six medicinal plants <em>Valeriana officinalis, Rosmarinus officinalis, Artemisia absinthium, Melissa officinalis, Juglans regia, Dracocephalum kotschyi</em> on <em>Beta vulgaris</em> and its two important weeds (<em>Convolvolus arvensis</em> and <em>Avena fatua</em>) and also to find a model of natural herbicides, a factorial experiment was conducted based on randomized complete block design. Shoots of <em>B. vulgaris, C. arvensis</em> and <em>A. fatua </em>were sprayed with water extracts (0 and 100 percent) of the allelopathic plants twice in 48h. Two days after spraying, the changes of dry weights, total water content, electrolyte leakage, concentrations of malondialdehyde (MDA), hydrogen peroxide, chlorophyll a, b, total chlorophyll and carotenoids were assessed in the target plants. Results of mean comparisons showed the water extracts of all studies medicinal plants had allelopathic effects on the target plants, but in different degrees. Amongst, <em>D. kotschyi</em> caused to make the least level of MDA (+%11.6), H₂O₂ (+%42), electrolyte leakage (+%8.5) and the least reduction of total chlorophyll (-%13.1) in <em>B. vulgaris</em>. These values were &ndash;in turn- (+%32.3, +2.6 folds, +%50 and -%48.4) in <em>C. arvensis </em>and (+%34.8, +3 folds, +%70.8 and -%56) in <em>A. fatua. </em>Generally, it is concluded that utilization of allelopathic ability of <em>D. kotschyi</em> would be a promising model to produce natural herbicide for sugar beet farms.</p> پیچک صحرایی, چغندرقند, زرین‌گیاه, علف‌کش طبیعی, یولاف. Bindweed, Dracocephalum kotschyi, Natural herbicide, Sugar beet, Wild oat. 65 80 http://jispp.iut.ac.ir/browse.php?a_code=A-10-152-2&slc_lang=fa&sid=1 معصومه کاظمی No دانشگاه شهرکرد پرتو روشندل P_roshandel@yahoo.com No دانشگاه شهرکرد محمد رفیعی الحسینی m_rafiee_1999@yahoo.com Yes دانشگاه شهرکرد