fa اثر شدت و مدت زمان اعمال تنش کلرید سدیم بر روی رشد و برخی شاخص های بیوشیمیایی و فتوسنتزی توتون (.Nicotiana tabacum L) تنش شوري Salt Stress پژوهشي Research <p style="text-align: justify;"><span dir="RTL">شوری یک پدیده پیچیده می&shy; باشد که تنها سبب اثرات اسمزی نمی&shy; شود بلکه همچنین سبب اثرات سمی یونی و بهم خوردن تعادل مواد غذایی می&shy; شود</span><span dir="RTL">. به منظور بررسی اثرات شدت و مدت زمان اعمال تنش کلرید سدیم بر برخی شاخص&shy; های بیوشیمیایی و فتوسنتزی توتون آزمایشی به صورت فاکتوریل در قالب طرح بلوک کامل تصادفی در سه تکرار در محیط کشت هیدروپونیک&nbsp;در</span> <span dir="RTL">پژوهشکده زیست فناوری دانشگاه ارومیه&nbsp; اجرا گردید. در این مطالعه اثرات 5 سطح کلرید سدیم (0، 50، 100، 150 و 200 میلی &shy;مولار کلرید سدیم) و سه مرحلۀ زمانی (2، 5 و 12 روز) بررسی شد. نتایج نشان داد که تنش کلرید سدیم سبب کاهش وزن خشک و میزان رنگیزه&shy; های فتوسنتزی نسبت به شاهد شده در حالی&shy;که محتوی پرولین نسبت به شاهد افزایش یافته است. </span><span dir="RTL">نتایج حاصل از تجزیه واریانس داده&shy; ها نشان داد که سطوح کلرید سدیم، مدت زمان اعمال تنش و اثرات متقابل تنش و زمان، اثر معنی&shy; داری در سطح احتمال 1% بر روی میزان هدایت روزنه&shy; ای، تعرق، غلظت دی اکسید کربن، هدایت روزنه &shy;ای و مصرف و کارایی مصرف آب</span><span dir="RTL"> داشته است. </span><span dir="RTL">سطوح کلرید سدیم و اثرات متقابل تنش و زمان اثر معنی&shy; داری بر روی میزان فتوسنتز خالص</span><span dir="RTL"> داشته است</span><span dir="RTL">.</span> <span dir="RTL">فتوسنتز خالص، هدایت روزنه&shy; ای، نسبت تعرق، غلظت دی اکسید کربن بین سلولی و هدایت مزوفیلی در سطح 200 میلی مولار کلرید سدیم در 12 روز بعد اعمال تنش نسبت به شاهد به ترتیب 74%، 97%، 90%، 48% و 59% کاهش را نشان دادند.</span> <span dir="RTL">این نتایج نشان دادند که تحت تنش کلرید سدیم ممکن است محدودیت&shy; های روزنه&shy; ای </span><span dir="RTL">عامل اصلی کاهش میزان فتوسنتز در گیاه توتون &shy;باشند.</span></p> <p style="text-align: justify;">Salinity is a complex phenomenon that involves not just an osmotic effect, but also toxic ion effects and nutritional imbalance. In order to evaluate the effects of severity and duration of sodium chloride stress on some biochemical and photosynthesis parameters of tobacco a factorial experiment was conducted using a randomized completely block design with three replication with using a hydroponic culture in Biotech Center of Urmia university. In this study, the effects of 5 salinity levels (0, 50, 100, 150 and 200 mM NaCl) and three time periods (2, 5, and 12 days) were evaluated. The results showed that under sodium chloride stress the dry weight and photosynthetic pigments compared to the control were reduced, while proline content was increased. The results of analysis&nbsp;of&nbsp;variance showed that sodium chloride levels, duration of stress and the interaction of stress and duration of salinity have significant differences on stomatal conductance, transpiration rate, CO₂ concentration and water use efficiency (p&le;0.01). The sodium chloride levels and the interaction of stress and duration of sodium chloride stress have significant differences on net photosynthetic rate and mesophilic conductance. The net photosynthesis, stomatal conductance, transpiration rate, intercellular CO₂ concentration and mesophilic conductance in 200 mM sodium chloride at 12 days after stress compared to control 74%, 97%, 90%, 48% and 59% decreased, respectively. These results indicate that stomatal limitations might be the main cause of decrease of photosynthesis in tobacco plant under sodium chloride stress.</p> پرولین, شاخص های فتوسنتزی, کشت هیدروپونیک, هدایت روزنه ای, میزان تعرق Proline, Photosynthetic parameters, Hydroponic culture, Stomatal conductance, Transpiration rate 139 152 http://jispp.iut.ac.ir/browse.php?a_code=A-10-700-1&slc_lang=fa&sid=1 Ali Asghar Hatamnia علی اصغر حاتم نیا hatamniya60@gmail.com Yes Ilam University دانشگاه ایلام Tahereh Valadbeigi طاهره ولدبیگی tvaladbeigi@yahoo.com No Ilam University دانشگاه ایلام Nasser Abbaspour ناصر عباسپور nabbaspour03@yahoo.com No Urmia University دانشگاه ارومیه