fa تاثیر دماهای پایین مزرعه بر صفات فیزیولوژیکی گونه های شبدر تنش دما thermal stress كاربردي Applicable <p dir="RTL">به منظور بررسی ارتباط بین کاهش دمای محیط با میزان کلروفیل، کارایی فتوسیستم <span dir="LTR">II</span> و کارتنوئید برگ گونه های شبدر، آزمایشی به صورت اسپلیت پلات در قالب طرح بلوک های کامل تصادفی شامل تاریخ کاشت به عنوان کرت اصلی در دو سطح (24 شهریور و&nbsp; 7 مهر)، و گونه‌های شبدر به عنوان کرت فرعی در 10 سطح (گونه شبدر ایرانی 7 رقم، گونه شبدر برسیم یک رقم، گونه شبدر قرمز یک رقم و گونه شبدر لاکی یک رقم) &nbsp;با چهار تکرار در مزرعه پژوهشی موسسه تحقیقات اصلاح و تهیه نهال وبذر کرج در سال‌ 91 -1390 اجرا شد. اندازه گیری صفات فیزیولوژیک گونه های شبدر در مرحله رشد روزتی در روزهایی که دمای هوا زیر صفر درجه سانتی گراد بود، اندازه گیری شد. &nbsp;نتایج نشان داد تنش دماهای پایین باعث کاهش معنی دار کلروفیل برگ در گونه های شبدر شد که این میزان کاهش می تواند به علت تاثیر دمای پایین مزرعه باشد. از بین گونه های شبدر، گونه شبدر قرمز (رقم نسیم) از نظر کلروفیل دارای کمترین میزان بود. همچنین تنش دماهای پایین &nbsp;در مزرعه باعث کاهش بیشتر میزان کلروفیل <span dir="LTR">a</span> نسبت به میزان کلروفیل <span dir="LTR">a+b</span>، <span dir="LTR">a/b</span> و کلروفیل <span dir="LTR">b</span> شد. در زمان های وقوع تنش(<span dir="LTR">S1</span>، <span dir="LTR">S2</span> و <span dir="LTR">S3</span>) در مزرعه ، عملکرد کوانتومی فتوسیستم دو (<span dir="LTR">F_m</span> /<span dir="LTR">F_v</span>) ارقام شبدر به ترتیب برابر 734/0، 788/0 و 555/0 بود که این بیانگر تاثیر تنش دماهای پایین &nbsp;بر پارامتر<span dir="LTR">F_m</span> /<span dir="LTR">F_v</span> مخصوصا در تنش <span dir="LTR">S3</span> نسبت به بقیه تیمارها است. همچنین نتایج نشان داد که در تنش دماهای پایین، رقم نسیم (گونه شبدر قرمز) دارای عملکرد کوانتومی فتوسیستم دو (<span dir="LTR">F_m</span>/<span dir="LTR">F_v</span>) کمتری نسبت به بقیه ارقام است و تحت تاثیر بیشتر تنش دماهای پایین بود. به طور کلی استفاده از شاخص‌های <span dir="LTR">F_m</span><em>/</em><span dir="LTR">F_v</span>، میزان کلروفیل و کارتنوئید برگ برای ارزیابی و غربال مزرعه<em><span dir="LTR">‌</span></em>ای ارقام شبدر در شرایط تنش دماهای پایین پیشنهاد می<em><span dir="LTR">‌</span></em>شود.</p> <p><strong>Abstract</strong></p> <p>In order to assessment of the relation among low temperature with (F<em>v/</em>F<em>m</em>, leaf chloropyll and caratenoied contents) of clover spp, an experiment was arranged as split plot in RCBD with four replications include plant date as main plot ( 15 and 29 Sep.) and clover spp as sub plot ( Persian spp with 7 cultivars, Berseem , Red and Crimson clover with 1 cultivar) at Seed and Plant Improvement Institute of Karaj in during 2010-2011. The measurement of physiological traits in clover spp recorded at rosset growth stage in days with temperature under zero centigrad. The results showed that low temperature stress cuased significant decrease clover spp that the decrease rate could be because of low temperature stress at field. At among clover spp, Red clover cv. Nassim had the least less chlorophyll content. The results also showed that chlorophyll (<em>a</em>) is more affected to low temperature<strong> than (<em>a/b</em>), (a/b) and (<em>b</em>)</strong>. During stress ( S1, S2 and S3), &nbsp;F<em>v/</em>F<em>m</em> of clover cultivars was&nbsp; 0.734, 0.788 and 0.555 respectively, that represent the effect low temperature stress to F<em>v/</em>F<em>m</em> in all treatments especially S3. In addition, the results showed that in low temperature stress, Red clover cv Nassim had less yield F<em>v/</em>F<em>m</em> than to other cultivars. In general the using of F<em>v/</em>F<em>m</em>, chloropyll content and caratenoied leaf parameters is recommended for screening and evaluating of clover cultivars in under low temperature stress conditions at fields.</p> شبدر,تنش سرما, فلورسانس کلروفیل برگ و عملکرد کوانتومی فتوسیستم دو Clover, Cold stress, Chlorophyll fluorescence leaf and Fv/Fm 181 192 http://jispp.iut.ac.ir/browse.php?a_code=A-10-697-1&slc_lang=fa&sid=1 Mohammad Zamanian محمد زمانیان M_zamanian Yes AgricutralResearch, Education and Extension Organization سازمان، آموزش و تحقیقات کشاورزی