fa القا ریشه زایی به منظور تولید سیلیمارین در گیاه خارمریم در شرایط کشت بافت بیوتکنولوژی biotechnology پژوهشي Research چکیده: خارمریم گیاهی دولپه از خانواده آفتاب‌گردان است که در صنایع داروسازی اهمیت فراوان دارد. ماده مؤثره این گیاه سیلیمارین نام دارد که ترکیبی از انواع فلاونولیگنان‌ها است. هدف از تحقیق حاضر القا نوپدیدی ریشه در قطعات جداکشت ساقه به عنوان منبع مناسب تولید سیلیمارین است. به این منظور قطعات ساقه جوان در محیط کشت موراشیگ و اسکوگ (MS) حاوی 36 غلظت متفاوت از ایندول-3-بوتیریک اسید (IBA) و نفتالن استیک اسید(NAA) کشت داده شدند. نتایج نشان داد که بالاترین طول ریشه و بالاترین درصد ریشه‌زایی در تیمار 1/0 میلی‌گرم در لیتر IBA وNAA دیده می‌شود. سپس ریشه‌های تولید شده به محیط کشت مایع انتقال داده شد و پس از تولید ریشه‌های بیشتر تحت تیمارهای مختلف حجم محیط کشت، نور و تاریکی و pH‌های مختلف کشت شدند. بررسی اثر فاکتور حجم محیط کشت بر روی رشد ریشه و تولید سیلیمارین تفاوت معنی‌داری را نشان نداد. نتایج نشان داد که نور باعث افزایش رشد و نیز میزان سیلیمارین در ریشه‌ها شده است. همچنین تولید سیلیمارین در ریشه کشت شده در محیط کشت مایع نشان داد که pH بهینه در تولید سیلیمارین 7 است. The Silybium marianum is the dicotyledonous herbs of the Asteraceae family that is important in medical industry. The biological active compound of Silybium marianum is a mixture of several flavonolignals generally known as silymarin. The purpose of current research is root formation induction in hypocotyls explants in medium culture. The young shoots were cultured on MS medium containing different concentrations of indole-3-butyric (IBA) and Naphtalene acetic acid (NAA). The results indicated that the highest root formation percentage and root length were observed in young shoots which were treated in MS medium supplemented with 0.1 mg/l IBA and NAA. Then produced roots were transferred to liquid medium. After root growth, roots were subjected to different volumes of medium culture, light and dark treatments and different pH medium. The effect of volumes of culture medium did not showed any significant difference on root growth and silymarin production. Results showed that light treatment induced more silymarin in production compared to dark treatment. Also the culture medium with pH=7 was superior to other pH for silymarin production. : کلمات کلیدی: خارمریم، سیلیمارین، کشت ریشه، فلاونولیگنان، محیط کشت مایع Key words: flavonolignan, liquid culture medium, root culture, silymarin, Silybium marianum 1 12 http://jispp.iut.ac.ir/browse.php?a_code=A-10-76-1&slc_lang=fa&sid=1 mahnaz aghdasi` مهناز اقدسی aghdasi46@yahoo.com Yes Golestan University دانشگاه گلستان Sahar Iri سحر ایری s.iri@yahoo.com No Golestan University دانشگاه گلستان manijeh mianabadi منیژه میان آبادی mianabad@yahoo.com No Golestan University دانشگاه گلستان