fa تأثیر اندومیکوریزا، باکتری‌های محرک رشد و تغذیه برگی با نانواکسید روی بر صفات موثر بر پر شدن دانه تریتیکاله (Triticale) در شرایط شوری خاک تنش شوري Salt Stress كاربردي Applicable <p dir="RTL" style="margin: 0cm 0cm 0pt; text-align: justify; unicode-bidi: embed; direction: rtl;"><span b="" lang="FA" style="font-family:;"><font size="3"><font color="#000000">به منظور بررسی تأثیر </font><span style="color: red;">میکوریزا</span></font><font color="#000000" size="3">، باکتری</font></span><font color="#000000"><font size="3"><span b="" dir="LTR" lang="FA" style="mso-bidi-language: FA;"><font face="Calibri"> </font></span><span b="" lang="FA" style="font-family:;">های محرک رشد و محلول پاشی با نانواکسید روی بر صفات موثر بر پر شدن دانه تریتیکاله در شرایط شوری خاک، آزمایشی در گلخانه تحقیقاتی دانشکده علوم کشاورزی دانشگاه محقق اردبیلی به صورت فاکتوریل در قالب طرح پایه بلوک&shy;های کامل تصادفی با سه تکرار در سال 1393 اجرا گردید. </span><span b="" lang="AR-SA" style="font-family:;">فاکتورهای مورد بررسی شامل شوری خاک در چهار سطح (عدم</span><span b="" lang="FA" style="font-family:;"> اعمال</span></font></font><span b="" lang="AR-SA" style="font-family:;"><font size="3"><font color="#000000"> شوری، شوری 20، 40 و 60 میلی&shy;مولار)، کودهای زیستی در چهار سطح (</font><span style="color: red;">عدم کاربرد کود زیستی</span></font><font color="#000000" size="3">، کاربرد </font><span style="color: red;"><font size="3">میکوریزا</font></span><font color="#000000" size="3">، کاربرد توأم باکتری&shy;های محرک رشد سودوموناس پوتیدا استرین 186</font></span><span b="" lang="AR-SA" style="font-family:;"><font color="#000000" size="3"> </font></span><span b="" lang="AR-SA" style="font-family:;"><font size="3"><font color="#000000">و ازتوباکتر کروکوکوم استرین 5، کاربرد توأم </font><span style="color: red;">میکوریزا</span></font><font color="#000000" size="3"> و باکتری&shy;های محرک رشد</font></span><font color="#000000"><font size="3"><span b="" lang="FA" style="font-family:;">) و محلول پاشی با نانواکسید روی در سه سطح (عدم مصرف، مصرف 4/0 و 8/0 گرم در لیتر)</span><span b="" dir="LTR" lang="FA" style="mso-bidi-language: FA;"><font face="Calibri"> </font></span><span b="" lang="FA" style="font-family:;">بودند. نتایج نشان داد با افزایش شوری</span><span b="" lang="AR-SA" style="font-family:;">،</span></font></font><span b="" lang="FA" style="font-family:;"><font size="3"><font color="#000000"> عملکرد تک بوته، اجزای عملکرد، سرعت پر شدن، طول دوره پر شدن و دوره مؤثر پر شدن کاهش یافت. در حالی که میزان پرولین و قند محلول افزایش یافت. مقایسه میانگین&shy;ها نشان داد بالاترین </font><span style="color: red;">عملکرد تک بوته (64/3 گرم در بوته)</span></font><font color="#000000" size="3">، سرعت پر شدن (00196/0 گرم در روز)، طول دوره پر شدن (75/52 روز) و دوره موثر پر شدن (62/36 روز) در حالت کاربرد توأم باکتری&shy;های محرک رشد و </font><span style="color: red;"><font size="3">میکوریزا</font></span><font color="#000000" size="3">، محلول پاشی 8/0 گرم در لیتر نانواکسید روی و عدم اعمال شوری به دست آمد. </font><span style="color: red;"><font size="3">بیش&shy;ترین میزان قند محلول (</font></span></span><font size="3"><span b="" lang="FA" lotus="" style="color: red; font-family:;">48/99 میلی&shy;گرم در گرم وزن تر<span b="" lang="FA" style="color: red; font-family:;">) در حالت کاربرد توأم باکتری&shy;های محرک رشد و میکوریزا، محلول پاشی 8/0 گرم در لیتر نانواکسید روی و شوری 60 میلی&shy;مولار به دست آمد.</span><font color="#000000"><span b="" lang="FA" style="font-family:;"> اعمال شوری 20، 40 و 60 میلی&shy;مولار عملکرد دانه را به ترتیب 9/8، 11/22 و 34/32 درصد کاهش داد و استفاده توأم کودهای بیولوژیک و نانواکسید روی به ترتیب 17/40، 74/49 و 40 درصد از این کاهش عملکرد را جبران کرد. بر اساس این نتایج به نظر می&shy;رسد کاربرد کودهای بیولوژیک و محلول پاشی با نانواکسید روی می&shy;تواند برای سودمندی تولید تریتیکاله تحت شرایط شوری خاک توصیه شود.</span><span b="" dir="LTR" style="mso-bidi-language: FA;"><font face="Calibri">.</font></span></font></span></font></p> <p>In order to evaluation the effects of mycorrhiza, plant growth promoting rhizobacteria and nano zinc oxide foliar application on effective traits at grain filing of <em>triticale </em>under soil salinity condition, a factorial experiment was conducted based on randomized complete block design with three replications in research greenhouse of Faculty of Agriculture Sciences, University of Mohaghegh Ardabili in 2014. Factors experiment were included soil salinity in four levels (non-salinity, salinity 20, 40 and 60 mM NaCl), biofertilizers in four levels (no application of biofertilizers, application of mycorrhiza, Azotobacter chrocoocoum strain 5 + Psedomunas putida strain 186, both application PGPR + mycorrhiza) and nano zinc oxide in three levels (without nano zinc oxide, application of 0.4 and 0.8 g lit^-1). Results showed that grain yield per plant, <u>yield </u>components, grain filling rate, grain filling period and effective grain filling period decreased with increasing of soil salinity. While proline and soluble sugars content increased. Means comparison showed that the highest of yield per plant (3.64 g. plant^-1), grain filling rate (0.00196 g day^-1), grain filling period (52.75 days) and effective grain filling period (36.62 days) were obtained at both application of PGPR and mycorrhiza, foliar application 0.8 g lit^-1 nano zinc oxide and no-salinity. The highest content of soluble sugars (99.48 mg g^-1 FW) was obtained at both application of PGPR and mycorrhiza, foliar application 0.8 g.lit^-1 nano zinc oxide and salinity of 60 mM. &nbsp;Salinity of &nbsp;20, 40 and 60 mM NaCl &nbsp;decreased 8.9%, 22.11% and 32.34% respectively from grain yield and application of biofertilizers and nano zinc oxide compensated 40.17%, 49.74% and 40% respectively from yield reduction. Based on the results, it seems that application of biofertilizers and nano zinc oxide can be recommended for profitable <em>triticale </em>production under soil salinity condition.</p> پرولین, تنش, عملکرد, کودهای بیولوژیک, PGPR Proline, Stress, Yield. Bio Fertilizers, PGPRProline, Stress, Yield. Bio Fertilizers, PGPR 69 84 http://jispp.iut.ac.ir/browse.php?a_code=A-10-68-6&slc_lang=fa&sid=1 Younes Kheirizadeh Arough یونس خیری زاده اروق No University of Mohaghegh Ardabili. گروه زراعت ، دانشکده کشاورزی، دانشگاه محقق اردبیلی raouf seyed sharifi رئوف سید شریفی Yes University of Mohaghegh Ardabili. گروه زراعت ، دانشکده کشاورزی، دانشگاه محقق اردبیلی