fa بهینه‌سازی کشت کالوس برگ گیاه Salvia leriifolia برای تولید اسید‌های فنولیک بیوتکنولوژی biotechnology پژوهشي Research نوروزک ( Salvia leriifolia ) گیاهی است متعلق به تیره نعناع (Lamiaceae) که بومی استان خراسان و سمنان می‌باشد. این گیاه دارای خواص متعددی از جمله خواص ضد درد، ضد التهاب،آرام بخش،کاهش دهنده قند خون، ضد میکروب وآنتی‌اکسیدان است که از سوی پژوهشگران تایید گردیده است. هدف از این پژوهش القا کالوس از برگ گیاه نوروزک و بررسی تجمع اسید-های فنولیک در کالوس در مقایسه با برگ گیاه نوروزک در رویشگاه طبیعی می‌باشد. برای این منظور جداکشت برگ بر روی محیط کشت MS همراه با ترکیب‌های مختلف از هورمون‌های 2,4-D (، mgL-14، 3، 2، 0 و 1) و KIN (mgL-1 1، 5/0، 0) و نیز BAPو NAA (mgL-1 6، 5 ، 4، 3، 2، 1، 0)کشت داده شد. پس از چهار هفته درصد تولید کالوس و وزن تر و خشک کالوس ها در تیمارهای مختلف بررسی گردید و تجمع اسید‌های فنولیک در کالوس‌ها با استفاده از تکنیک HPLC اندازه‌گیری شد. نتایج نشان داد بهترین تیمارها جهت القاء و رشد کالوس 2,4-D mgl-13 + mgL-11 Kinو BAP mgl-1 5 + NAA mgl-1 5 هستند و میزان تجمع کافئیک اسید و سالویانولیک اسید B در کالوس‌های حاصل از تیمارهای مذکور به طور معنی‌داری بیشتر از برگ گیاه بود. بیشترین میزان رزمارینیک اسید از عصاره حاصل از کالوس در تیمارBAP mgl-1 5 + NAA mgl-1 5 به دست آمد که حدود 3 برابر بیشتر از برگ بود. Salvia leriifolia is a medicinal plant from Lamiaceae family native to Khorasan and Semnan Provinaces. This plant has medicinal properties such as antinociceptive, anti-inflammatory, antidiabetic, antimicrobial and Antioxidant which all have been confirmed by researchers. In this research, callus induction was established for production of phenolic acids. For this purpose, the leaf explants were cultured in MS medium supplemented with 2,4-D (0,1,2,3,4 mgL-1), KIN (0,0.3,1mgL-1), BAP (0,1,2,3,4,5,6 mgL-1) and NAA (0,1,2,3 mgL-1). Accumulation of phenolic acids was measured after 4 weeks of culture by HPLC. Results showed that the best treatments for callus induction and growth were at the BAP5 mgl-1+NAA5mgl-1 and 2, 4- D 3 mgl-1 + KIN1mgl-1. Accumulation of caffeic acid and salvianolic acid B in calli was higher than leaves of Salvia leriifolias. The highest rosmarinic acid concentration was found in the treatment BAP 5mgl-1+NAA5mgl-1 that were about 3 times higher than in leaves. واژه های کلیدی: نوروزک (Salvia leriifolia) ، کالوس ،اسید های فنولیک. Key Words: Salvia leriifolia,Callus, phenolic acids. 65 73 http://jispp.iut.ac.ir/browse.php?a_code=A-10-88-1&slc_lang=fa&sid=1 masoomeh Modarres معصومه مدرس M_modarres 70@yahoo.com Yes mehrdad Lahooti. مهرداد لاهوتی No javad Asili جواد اصیلی No mohammad Kafi. محمد کافی No ali ramezani علی رمضانی No