Plant Process and Function

fa نقش اسید‌هیومیک بر بهبود خصوصیات بیو‌شیمیایی، میزان رنگدانه‌های آنتوسیانین و کلروفیل در ارقام تربچه تحت شرایط تنش شوری The role of humic acid on improving bio-chemical properties, anthocyanin and chlorophyll pigments contents in different radish varieties under salt stress تنش شوري Salt Stress پژوهشي Research شوری به عنوان یکی از تنشهای محیطی رشد و عملکرد گیاهان را محدود میسازد .گیاهان با قرار گرفتن در محیط شور با منفی شدن پتانسیل اسمزی محلول خاک و انباشتگی یونهای سمی نظیر سدیم و کلر صدمه میبینند. بنابراین نیاز به انتخاب گیاهان متحمل به شوری به دلیل کمبود میزان آبهای شیرین و بالارفتن شوری خاک افزایش یافته است. در این تحقیق اثر کاربرد اسیدهیومیک در کاهش اثرات تنش شوری در ارقام مختلف تربچه مورد بررسی قرار گرفت. به همین منظور آزمایشی گلدانی به صورت فاکتوریل، بر پایه طرح کاملاً تصادفی در سه تکرار در گلخانه تحقیقاتی دانشگاه فردوسی مشهد به اجرا درآمد. تیمارها شامل سه رقم تربچه (چریبل، اسپاکلر و اسکارلت سین سیناتی) به عنوان فاکتور اول و اسیدهیومیک در دو سطح 0 و 5/1 گرم در لیتر به عنوان فاکتور دوم و تنش شوری در چهار سطح 0، 33، 66 و 99 میلیمولار نمک طعام محلول در آب آبیاری به عنوان فاکتور سوم بودند. نتایج نشان داد که برخی از خصوصیات فیزیولوژیکی از قبیل قند محلول برگ و نسبت پتاسیم به سدیم ریشه بر اثر تنش شوری کاهش یافت. اسیدهیومیک بسیاری از اثرات مضر شوری را کاهش داد به خصوص باعث کاهش چشمگیر میزان سدیم در ارقام مختلف تربچه گردید. اسیدهیومیک باعث افزایش نشت الکترولیت، کلروفیل کل، نسبت پتاسیم به سدیم اندام هوایی و ریشه گردید. بیشترین نشت الکترولیت در شوری 99 میلیمولار بدون کاربرد اسیدهیومیک و کمترین آن  در سطح شوری 33 میلیمولار بدون کاربرد اسیدهیومیک حاصل شد. بیشترین مقدار کلروفیل کل (12 میلیگرم بر گرم) و کمترین آن (8 میلیگرم بر گرم) به ترتیب در سطح شوری 33 میلیمولار و 99 میلیمولار بدون کاربرد اسیدهیومیک بدست آمد. بیشترین (110 میکروگرم) و کمترین (50 میکروگرم) قند محلول به ترتیب در تیمارهای شوری 33 میلیمولار بدون کاربرد اسیدهیومیک و شوری 99 میلیمولار با کاربرد اسید هیومیک مشاهده شد. همچنین بیشترین میزان آنتوسیانین ریشه در سطح شوری 66 میلیمولار بدون کاربرد اسیدهیومیک و کمترین آن در همین سطح شوری با کاربرد اسیدهیومیک به ترتیب به میزان 3/5 و 8/1 میلیمول بر وزن تر اندازهگیری شد. بیشترین میزان پتاسیم اندام هوایی و ریشه در سطح شوری شاهد به ترتیب 240 و 260 میلیمول بر کیلوگرم مشاهده شد. همچنین بیشترین (4000 میلیمول بر کیلوگرم) و کمترین (800 میلیمول بر کیلوگرم) مقدار سدیم اندام هوایی در سطح شوری 66 میلیمولار بدون کاربرد اسیدهیومیک و شوری 99 میلیمولار با کاربرد اسیدهیومیک بدست آمد. میزان سدیم ریشه بسیار کمتر از اندام هوایی و بیشترین مقدار آن در سطح شوری 99 میلیمولار بدون کاربرد اسیدهیومیک به میزان 670 میلیمول بر گرم بود. از بین ارقام مختلف تربچه، بیشترین تأثیر شوری و اسیدهیومیک بر رقم اسکارلت سینسیناتی مشاهده شد که در بسیاری از صفات اندازهگیری شده، بیشترین مقدار را به خود اختصاص داد.  Salinity as one of the environmental stresses, limits the growth and performance of plants. Plants hurt with exposing to the salty environment by negative osmotic potential of soil solution and aggregation of toxic ions such as sodium and chlorine. So, the need to select resistant plants to salinity has increased because of shortage in sweet waters and increasing in salinity of soils. In this study, the effect of humic acid application in reducing salinity stress in different varieties of radish was investigated. For this purpose, a pot experiment as factorial based on completely randomized design in three replications was carried out in experimental greenhouse of Ferdowsi University of Mashhad. Treatments consisted of three varieties of radish (Cherry belle, Sparkler and Scarlett cincinnati) as the first factor and humic acid in 2 levels of 0 and 1.5 grams per liter as the second factor and salinity stress at four levels of 0, 33, 66 and 99 mM NaCl solved in water as third factor. The results showed that in some physiological characteristics such as leaf solution sugar and potassium to sodium ratio in root were decreased in salinity stress. Humic acid reduced many harmful effects of salinity, particularly caused to significant reduction in sodium levels in different varieties of radish. Humic acid caused to increase electrolyte leakage, total chlorophyll and the ratio of potassium to sodium in aerial parts and root of radish. The highest and lowest amounts of electrolyte leakage obtained at 99 mM and 33 mM salt level without using humic acid, respectively. The highest (12 mg/g) and the lowest (8 mg/g) amounts of total chlorophyll were obtained in 33 mM and 99 mM salinity levels without using humic acid, respectively. The highest (110 micrograms) and lowest (50 micrograms) amounts of solution sugar were observed in 33 mM salinity without using f humic acid and 99 mM salinity with humic acid application, respectively. Also the highest amount of rootsʼ anthocyanin at salinity level of 66 mM without using humic acid and the lowest amount in this salinity level with humic acid application was measured 3.5 and 1.8 mmol/fresh weight, respectively. Maximum rate of potassium of aerial parts and root were obtained in control level of salinity with 240 and 260 mmol kg-1, respectively. Moreover, the highest (4000 mmol kg-1) and the lowest (800 mmol kg-1) amounts of sodium in aerial parts were obtained in 66 mM salinity without the humic acid application and 99 mM salinity with humic acid application, respectively. The sodium content of root was much lower than aerial parts and its highest amount was observed in 99 mM salinity without using humic acid with 670 mM per gram. Among the radishes varieties, the most effect of salinity and humic acid was observed on Cincinnati scarlet cultivar as that was allocated the maximum amount of many measured traits to it.   ارقام تربچه, اسید‌هیومیک, تنش شوری, صفات فیزیولوژیکی Humic acid, Radish cultivars, Salinity stress, Physiological characteristics 377 388 http://jispp.iut.ac.ir/browse.php?a_code=A-10-647-1&slc_lang=fa&sid=1 نرجس سادات روحانی narsy.rohani@gmail.com No گروه علوم باغبانی، دانشکده کشاورزی، دانشگاه فردوسی مشهد سید حسین نعمتی nematish@yahoo.com Yes گروه علوم باغبانی، دانشکده کشاورزی، دانشگاه فردوسی مشهد محمد مقدم m.moghadam@um.ac.ir No گروه علوم باغبانی، دانشکده کشاورزی، دانشگاه فردوسی مشهد وحید اردکانیان No گروه علوم باغبانی، دانشکده کشاورزی، دانشگاه فردوسی مشهد