fa بهینه‌سازی پینه‌زایی و باززایی در گیاه دارویی به لیمو (Lippia citriodora) بیوتکنولوژی biotechnology پژوهشي Research <p>این تحقیق به منظور سنجش اثر نوع تنظیم‌کننده‌های رشد و برهمکنش آن‌ها بر پینه‌زایی و باززایی به لیمو (Lippia citriodora)، در محیط کشت موراشیگ و اسکوگ (MS) صورت گرفت. آزمایش پینه‌زایی با ریزنمونه‌های برگ و ساقه به صورت فاکتوریل در قالب طرح کاملا تصادفی انجام شد. آزمایش باززایی نیز در قالب طرح کاملا تصادفی صورت گرفت. برای بررسی پینه‌‌‌زایی، هورمون2,4-D در ترکیب با BAP و در ترکیب با هورمون NAA مورد استفاده قرار گرفت. برای بررسی باززایی نیز هورمون BAPدر ترکیب با Kin و در ترکیب با NAA استفاده گردید. اثرات این هورمون‌ها بر پینه‌‌زایی ریز نمونه برگ نشان داد تیمار با سطح صفر میلی‌گرم بر لیتر هورمون NAA و سطح 2 میلی-گرم در لیتر 2,4-D بالاترین (97 درصد) میزان پینه‌زایی را داشته‌اند. بیشترین درصد تشکیل پینه در ریز نمونه ساقه در تیمار با سطح صفر میلی‌گرم در لیتر هورمون NAA و سطح 5/2 میلی‌گرم در لیتر 2,4-D (97 درصد) مشاهده شد. در محیط کشت موراشیگ و اسکوگ بدون هورمون، پینه‌زایی برای ریز نمونه‌های برگ و ساقه مشاهده نشد. بالاترین میزان باززایی جهت تولید اندام هوایی (40 درصد) در تیمار هورمونی BAP به میزان یک میلی‌گرم در لیتر و Kin به میزان 05/0 میلی‌گرم در لیتر و بالاترین باززایی جهت ریشه‌زایی (40 درصد) نیز در ترکیب هورمونی NAA به میزان 05/0 میلی‌گرم در لیتر و BAP به میزان یک میلی‌گرم در لیتر مشاهده گردید. با توجه به نتایج به دست آمده، از کشت درون شیشه‌ای گیاه به لیمو می‌توان جهت تکثیر سریع و آسان این گیاه استفاده کرد.</p> <p>This study were studied for evaluation of the effect of growth regulators type and interaction on callus induction and plant regeneration of Lippia citriodora, in Murashige and Skoog (MS) medium. The experiment of callus induction with leaf and stem explants, were arranged as factorial experiment based on completely randomized design (CRD). Also, experiment of regeneration performed in completely randomized design. For evaluate of callus induction, combination of 2,4-D with BAP and with NAA were applied. In regeneration study, combination of BAP with Kin and with NAA were used. The effects of these plant growth regulators on callus induction of leaf explant showed that treatment of 0 Mg-1l NAA and 2.0 Mg-1l 2,‌4-D showed the highest (97%) rate of callus induction. The highest percentage of callus formation were observed in stem explant at 0 Mg-1l NAA and 2.5 Mg-1l 2,4-D (97%) treatment. Callus induction on MS medium without plant growth regulator was not observed for leaf and stem explants. The highest percentage of shoot production (40%) in 1.0 Mg-1l BAP + 0.05 Mg-1l Kin and highest percentage of root production (40%) with combined plant growth regulator of 1.0 Mg-1l BAP + 0.05 Mg-1l NAA were observed. According to these results, in vitro culture of the Lippia citriodora can be used to fast and easy propagation of this plant.</p> باززایی, به لیمو, پینه‌زایی, ریز نمونه, هورمون. regeneration, Lemon verbena, callus induction, explant, plant growth regulator 53 62 http://jispp.iut.ac.ir/browse.php?a_code=A-10-646-1&slc_lang=fa&sid=1 hojat taheri حجت طاهری h_taheri1986@yahoo.com No sari university دانشگاه کشاورزی ساری sari university Bagheri نادعلی باقری b_r5415@yahoo.com Yes sari university دانشگاه ساری sari university Nad Ali Babaeian Jelodar نادعلی بابائیان جلودار nbabaeian@yahoo.com No sari university دانشگاه ساری