fa بررسی تغییرات گوجه فرنگی گلخانه ای تیمار شده با عنصر مفید به شکل فلزی و نانو فلزی باغبانی Horticulture پژوهشي Research <p>تحقیقات محدودی در خصوص اثر عنصر سودمند سلنیوم بر رشد و خواص فیزیولوژیکی سبزیجات موجود است. جهت بررسی اثر این عنصر و مقایسه اثر آن با نانوذرات آن آزمایشی در محیط هیدروپونیک در گلخانه پژوهشی دانشگاه صنعتی اصفهان در زمستان 1391 اجرا شد. این تحقیقبه صورت آزمایش کاملاً تصادفی طرح ریزی شد. سلنیوم در غلظت های 5/2، 5 و 10 میلی مولار و نانوسلنیوم در غلظت های 1، 4، 8 و12 میکرومولار به محلول غذایی اضافه شد و محلول غذایی پایه به عنوان شاهد در نظر گرفته شد. جهت مقایسه اثر استفاده فرم فلزی و نانو این عنصر صفات رویشی، فعالیت فتوسنتزی و آنتی اکسیدانی گوجه فرنگی اندازه گیری شد. نتایج نشان داد که سلنیوم در غلظت 5 و 10 میلی مولار باعث بهبود صفات قطر ساقه وسبزینگی شد. نانوسلنیوم در غلظت 8 میکرومولار بر صفات حجم ریشه، وزن تر ریشه، مقدار آب نسبی شاخساره، آنتی اکسیدان کل موثر بود درحالیکه صفات فتوسنتزی، دی اکسید کربن زیر روزنه، دمای برگ، هدایت مزوفیلی در غلظت 4 میکرومولار نانوسلنیوم بیشترین مقدار را داشت. کارایی مصرف آب فتوسنتزیو فتوسنتز با افزودن سلنیوم در هر دو فرم فلزی و نانو کاهش یافت و فنول برگ تغییر معنی داری نداشت. بطور کلی به نظر می رسد سلنیوم به فرم فلزی بر صفات رویشی و به فرم نانو بر تغییرات فتوسنتزی و آنتی اکسیدانی موثرتر بود و استفاده از سلنیوم در غلظت 5 میلی مولار و نانوسلنیوم در غلظت 4 میکرومولار جهت افزایش رشد گوجه فرنگی قابل توصیه است.</p> <p>Selenium (Se) is an essential element for human and livestock health with antioxidant and anticancer effect. Although Se is not an essential element for plant growth,but improve the plant growth. A hydroponic experiment was conducted in the greenhouse of Isfahan University of Technology in winter of 1391. The completely randomized design was arranged. Se in four concentration 0, 2.5, 5 and 10 &micro;M and Nano-Se in0,1, 4, 8 and 12 mM was added to nutrient solution. The results showed that Se improved stem diameter, fresh weight of shoot, chlorophyll content and phenol. Nano-Se improved root volume, fresh weight of root, relative water content of shoot, internal stomata CO2, and leaf temperature and mesophyll conductance. Se and Nano-Se were effective in 10 and 4 &micro;M, respectively.Root volume increased in 8 &micro;M Nano-Se by 72.4%. Chlorophyll content increasd by 73% in 10 &micro;M Se. N-Se was more effective than Se on mesophyll conductance and increased in 4 &micro;M Nano-Se by 9.9%. Conclusively, Nano-Se and Se in 10 and 4 &micro;M was more effective respectively on most vegetative,antioxidant and photosynthetic activity of tomato.</p> سلنیوم, عناصر مفید,نانوسلنیوم, هدایت روزنه ای Selenium, Nano-Selenium, Stomata conductance,beneficial elements 153 162 http://jispp.iut.ac.ir/browse.php?a_code=A-10-318-2&slc_lang=fa&sid=1 رضا ابوالقاسمی r.abolghasemi@ag.iut.ac.ir No دانشگاه صنعتی اصفهان- گروه علوم باغبانی مریم حقیقی mhaghighi@cc.iut.ac.ir Yes دانشگاه صنعتی اصفهان- گروه علوم باغبانی