fa تأثیر قارچ مایکوریزا بر برخی از صفات مورفوفیزیولوژیکی و عملکرد مرزه در شرایط تنش شوری تنش شوري Salt Stress پژوهشي Research <p>همزیستی قارچ مایکوریزا با ریشه گیاهان از طریق بهبود جذب آب و عناصر غذایی می‌تواند در کاهش اثرات منفی تنش شوری موثر باشد. به منظور بررسی تأثیر قارچ مایکوریزا بر برخی از صفات مورفوفیزیولوژیکی و عملکرد گیاه مرزه آزمایشی گلدانی به صورت فاکتوریل در قالب طرح کاملاً تصادفی با سه تکرار در گلخانه تحقیقاتی دانشگاه پیام نور آذربایجان غربی- شهرستان نقده در سال 1392 اجرا شد. عامل اول شامل سه سطح شوری صفر (شاهد)، 75 و 150 میلی مولار کلرید سدیم و عامل دوم گونه قارچ مایکوریزا در هفت سطح شامل گونهGlmus versiforme ،G. mosseae، intraradices G.، caledonium G.،clarum G. ، Acaulospora langula و شاهد (بدون قارچ) بود. با افزایش سطوح شوری غلظت کلروفیل a، طول و قطر ساقه به طور معنی‌داری کاهش یافتند. بیشترین غلظت کلروفیلa ، طول و قطر ساقه مربوط به کاربرد مایکوریزا گونه G. versiforme بود که تفاوت معنی‌داری با گیاهان همزیست با سایر گونه‌ها نشان نداد. اثر متقابل مایکوریزا و سطح شوری روی تعداد برگ، وزن خشک کل، کلرفیل b، کلروفیل کل، پرولین و محتوای نسبی آب برگ RWC)) معنی‌دار بود. بیشترین وزن خشک گیاه مربوط به کاربرد گونه مایکوریزاG. intraradices در غلظت صفر میلی مولار شوری بود. بیشترین میزان کلروفیل b و کلروفیل کل مربوط به تلقیح با گونه G. intradices در غلظت 75 میلی مولار بر متر شوری به دست آمد. بیشترین محتوای نسبی آب برگ (6/87 درصد) مربوط به گیاهان تلقیح شده با گونهG. caledonium در غلظت 75 میلی مولار شوری، و بیشترین میزان پرولین (61/4 میلی‌گرم بر گرم) از گونه G. mosseae در غلظت 75 میلی‌مولار شوری به دست آمدند. نتایج به طور کلی نمایانگر بهبود شرایط مورفوفیزیولوژیکی و عملکرد گیاه مرزه تحت شرایط شوری در اثر همزیستی با قارچ مایکوریزا می‌باشد.</p> <p>Mycorrhizal fungi symbiosis with plants root through effective uptake of water and nutrients can be reduced the negative effects of salinity. To evaluate the effect of mycorrhizal fungi on some morpho-physiological traits and yield of Summer savory a greenhouse factorial experiment was conducted based on randomized complete block design with three replications at the Laboratory of Medicinal Plants, Payamenoor University of West Azerbaijan- Nagadeh, Iran, in 2013. The first factor included three salinity levels as zero (control), 75 and 150 mM. and second factor included of six mycorrhizal fungi species as Glmus versiforme, G. mosseae, G. interaradices, G. caledonium, G. clarum, Acaulospora langula and control treatment. Increasing salinity caused to significant reduction of chlorophyll a, stem length and stem diameter. The highest concentrations chlorophyll a, stem length and stem diameter were obtained from mycorrhizal plants of G. versiforme, as same as other species. The interaction between mycorrhiza and salinity on number of leaf, total dry matter, chlorophyll b and total chlorophyll, prolin and leaf relative water content were significant. The maximum total dry matter was observed in non-saline treatments of G. intraradices. The highest concentrations of chlorophyll b and total chlorophyll were belonged to plants treated by 75 mM NaCl and inoculated with G. intradices. The highest leaf relative water content (87.6 %) and prolin were respectively obtained from plants treated by G. caledonium and G. mosseae in 75 mM of NaCl. In conclusion, Mycorrhizal fungi symbiosis led to enhance morpho-physiological traits and yield of savory affected by salinity.</p> پرولین, کلروفیل, کود زیستی, محتوای نسبی آب برگ Biofertilizer, Chlorophyll, Prolin, Relative Water Content 15 28 http://jispp.iut.ac.ir/browse.php?a_code=A-10-547-1&slc_lang=fa&sid=1 Esmaeil Rezaei- Chiyaneh اسماعیل رضائی چیانه ismaeil.rezaei@gmail.com Yes University of Urmia, Urmia, Iran دانشگاه ارومیه Mousa Jamali موسی جمالی jamalimosa64@gmail.com No Payamenoor University of Nagadeh, Nagadeh, Iran دانشگاه پیام نور نقده Alireza pirzad علیرضا پیرزاد pirzadalireza@gmail.com No University of Urmia, Urmia, Iran دانشگاه ارومیه Samira tofig سمیرا توفیق Samiratofig3@gmail.com No University of Urmia, Urmia, Iran دانشگاه ارومیه