fa تأثیر تاریخ و تراکم کاشت بر ماده خشک و ظرفیت آنتی‌اکسیدانی ریشه گیاه دارویی سرخارگل [purpurea (L.) Moench Echinacea] سایر موارد others پژوهشي Research <p>بhin با هدف بررسی اثر تاریخ کاشت و تراکم بوته بر ویژگی‌ها، عملکرد ماده خشک، ترکیبات فنلی و ظرفیت آنتی‌اکسیدانی ریشه گیاه دارویی سرخارگل، آزمایشی به ‌‌صورت کرت‌های خرد‌شده در قالب طرح پایه بلوک‌های کامل تصادفی با سه تکرار در مزرعه‌ی پژوهشی پژوهشکده ژنتیک و زیست‌فناوری طبرستان، در سال زراعی 92-1391، اجرا شد. تیمارهای آزمایش شامل سه تاریخ کاشت (20 فروردین، 19 اردیبهشت و 18 خرداد در بهار 1392) و سه تراکم بوته (هفت، 10 و 16 بوته در متر مربع) بودند. تراکم بوته با تغییر فاصله بوته‌ها روی ردیف اعمال شد. اندازه‌گیری‌ها در زمان گل‌دهی کامل سرخارگل انجام شد. نتایج آزمایش افزایش معنی‌دار عمق نفوذ ریشه سرخارگل را در تاریخ کاشت 19 اردیبهشت و تراکم 16 بوته در متر مربع نشان داد. بیش‌ترین حجم و ماده خشک ریشه مربوط به تاریخ کاشت 18 خرداد و تراکم پایین هفت بوته در متر مربع بود در حالی‌که بیش‌ترین ماده خشک کل بوته (5/130 گرم در بوته) مربوط به گیاهان کشت‌شده در تاریخ 20 فروردین و تراکم 10 بوته در متر مربع بود. بیش‌ترین نسبت ماده خشک ریشه به ماده خشک کل و نیز، ماده خشک ریشه به شاخساره در گیاهان تاریخ کاشت 18 خرداد با تراکم هفت بوته در متر مربع به‌دست آمد. بیش‌ترین مقدار اسید شیکوریک (5/19 میلی‌گرم در گرم ماده خشک) و فنل کل (8/30 میلی‌گرم گالیگ اسید در گرم ماده خشک) ریشه مربوط به سرخارگل‌های کشت‌شده در تاریخ 19 اردیبهشت و تراکم 16 بوته در متر مربع بود. بیش‌ترین مقدار فلاونوئید کل و ظرفیت آنتی‌اکسیدانی ریشه در سرخارگل‌هایی اندازه‌گیری شد که در بالاترین تراکم و در 18 خرداد ماه کشت شدند. در کل، می‌توان چنین استنباط کرد که احتمالاً تاریخ کاشت‌ دیر 18 خرداد برای تولید بیش‌تر ماده خشک، محتوای فلاونوئید کل و ظرفیت آنتی‌اکسیدانی ریشه‌ و تاریخ کاشت میانه‌ 19 اردیبهشت برای تولید بیش‌تر اسید شیکوریک و فنل کل در ریشه‌های سرخارگل در شرایط این آزمایش، مناسب است. هم‌چنین، تراکم پایین هفت بوته در متر مربع منجر به افزایش تولید ماده خشک ریشه و کاهش مقدار اسید شیکوریک، محتوای فنلی و ظرفیت آنتی‌اکسیدانی ریشه سرخارگل‌ها شد.</p> <p>To find out the effect of planting date and planting density on antioxidant capacity, phenolic compounds, yield dry matter and characteristics of medicinal plant purple coneflower root, a randomized complete block design in split plot arrangement with three replications was conducted in Research Farm of Sari Agricultural Sciences and Natural Resources University in 2012-2013. Experimental treatments included three planting dates (April 9, May 9 and June 8 2013) and three planting density (7, 10 and 16 plant/m2). Measurements were performed in full bloom stage. Results of experiment showed a significant increment of penetration depth of root in 9 may with a density of 16 plant/m2. The highest root volume and dry matter were related to 8 June and 7 plant/m2. However, the highest total dry matter (130.5 g/plant) was related to the purple conflowers that planted on 9 April with 10 plant/m2. Plants grown on 8 June with a density of 7 plant/m2 resulted to the highest ratio of dry matter root to total and root to shoot. The highest cichoric acid (19.5 mg/ g dry matter) and total phenol (30.8 mg of GAE/ g dry matter) content of root were observed in plants grown in 9 May with a density of 16 plant/m2. The highest amount of total flavoneid and antioxidant capacity of root were measured in coneflower plants that planed in 8 June with a density of 16 plant/m2. In conclusion, it seems that late planting date 8 June in this experiment conditions is suitable for more root dry matter, total flavoneid and antioxidant capacity, while planting date 9 May is suitable for more cichoric acid and phenollic content in the root of the coneflower plants. In addition to, low density of 7 plant/m2 resulted in increase in root dry matter and decrease in cichoric acid and total phenol content as well as antioxidant capacity in coneflower roots.</p> اسید شیکوریک, سرخارگل, فنل کل, ماده خشک ریشه Cichoric acid, Purple coneflower, Root dry matter, Total phenol 57 74 http://jispp.iut.ac.ir/browse.php?a_code=A-10-312-3&slc_lang=fa&sid=1 سمانه اسدی صنم No Department of Agronomy and Plant Breeding, Faculty of Agricultural Sciences, University of Guilan, Rasht, Guilan; 41889-58643, I. R. Iran دانشگاه گیلان، دانشکده علوم کشاورزی،گروه زراعت و اصلاح نباتات Mohsen Zavareh محسن زواره mzavareh@guilan.ac.ir Yes Department of Agronomy and Plant Breeding, Faculty of Agricultural Sciences, University of Guilan, Rasht, Guilan; 41889-58643, I. R. Iran دانشگاه گیلان، دانشکده علوم کشاورزی،گروه زراعت و اصلاح نباتات همت الله پیردشتی No Tabarestan Agricultural Genetics and Biotechnology Research Institute, Sari University of Agricultural Sciences and Natural Resources گروه زراعت، پژوهشکده ژنتیک و زیست‌فناوری کشاورزی طبرستان، دانشگاه علوم کشاورزی و منابع طبیعی ساری فاطمه سفیدکن No Medicinal Plants Research Department, Forest and Rangeland Research Institute بخش تحقیقات گیاهان دارویی، مؤسسه تحقیقات جنگل‌ها و مراتع کشور قربانعلی نعمت زاده No Tabarestan Agricultural Genetics and Biotechnology Research Institute, Sari University of Agricultural Sciences and Natural Resources پژوهشکده ژنتیک و زیست‌فناوری کشاورزی طبرستان، دانشگاه علوم کشاورزی و منابع طبیعی ساری