fa بررسی تاثیر اسیدسالیسیلیک بر بهبود صفات مورفوفیزیولوژیک سه توده گیاه زنیان در منطقه دامغان تنظیم کننده های رشد گیاهی Plant Growth Regulators پژوهشي Research <p>زنیان با نام علمی copticum L. Carum از جمله گیاهان‌ دارویی بومی است که دارای کاربردهای بسیاری در صنایع دارویی و طب سنتی است. اسیدسالیسیلیک ترکیب فنولی ساده‌ای است که در تنظیم بسیاری از فرآیندهای رشد و نمو گیاه نقش ایفا می‌نماید. این تحقیق به منظور بررسی اثر اسیدسالیسیلیک بر برخی خصوصیات مورفولوژیک و فیزیولوژیک سه توده زنیان در شرایط اقلیمی منطقه دامغان، در سال زراعی 1392-1391 اجرا گردید. آزمایش بصورت فاکتوریل در قالب طرح بلوک-های کامل‌ تصادفی، در سه تکرار انجام شد. در این تحقیق از سه توده زنیان شامل توده‌های اصفهان، اراک و فریمان مشهد و تیمار اسیدسالیسیلیک در سه سطح 5/0، 1 و 5/1 میلی‌مول بر لیتر به ‌همراه شاهد استفاده گردید. در انتهای فصل رشد گیاهان، صفات مورفوفیزیولوژیک شامل ارتفاع گیاه، طول ساقه اصلی، تعداد چتر و چترک، وزن خشک اندام هوایی و بذر، وزن هزار دانه، میزان پرولین، قند و محتوای کلروفیل (a، b، کل و کاروتنوئید) اندازه‌گیری شد. نتایج این آزمایش حاکی از تاثیر بالاترین سطح اسیدسالیسیلیک بر اکثر صفات مورد ارزیابی توده‌های زنیان بود. توده اراک بیشترین واکنش و فریمان کمترین واکنش را نسبت به این تیمار نشان داد. توده اراک دارای بهترین واکنش نسبت ‌به شرایط اکولوژیک دامغان بود و در شاخص‌های مورد ارزیابی بهترین عملکرد را داشت. اثرات متقابل توده و سطوح اسیدسالیسیلیک در کلیه صفات معنی-دار بود.</p> <p>Ajowan (Carum copticum L.) is one of the native medicinal plants that has many applications in the pharmaceutical industry and traditional medicine. Salicylic acid is a simple phenolic compound that play regulate role in many developmental processes of plants. This study has done to investigate salicylic acid effect on some of the morphological and physiological traits of three C. copticum masses in Damghan climate in 2012-2013. So, the factorial experiment has performed as complete randomized blocks with three replicates. In this study, three masses of Ajowan including Isfahan, Arak and Fariman Mashhad and salicylic acid treatment in three levels of 0.5, 1 and 1.5 mM/l were used. At the end of plants growing season, morph-physiological traits including plant height, height of main stem, number of umbelets and umbrella, dry weight of shoot and seed, thousand-seed weight, proline, carbohydrate and chlorophyll (a, b, total and carotenoid) content was measured. The results showed the impact of high level of salicylic acid on the majority traits of C. copticum. Also, Arak mass had the most reaction and Fariman mass had the lowest response to this treatment. Variety of Arak had the best reaction to the Damghan climate and it had the best efficiency in evaluated parameters. There is significant interactions between masses and salicylic acid levels.</p> شرایط آب و هوایی, تنظیم‌کننده, زنیان, صفات رشدی, گیاه دارویی, عملکرد. Ajowan, Climatic condition, Growth traits, Medicinal plant, Regulators, Yield. 235 243 http://jispp.iut.ac.ir/browse.php?a_code=A-10-323-4&slc_lang=fa&sid=1 Bahareh Kashefi بهاره کاشفی bahareh.kashefi@gmail.com Yes Collage of Agriculture, Damghan Branch, Islamic Azad University, Damghan, Iran. دانشگاه آزاد اسلامی، واحد دامغان، گروه کشاورزی، دامغان، ایران Javad Minuyiemoghadam جواد مینویی مقدم j.minooe@yahoo.com No Collage of Agriculture, Damghan Branch, Islamic Azad University, Damghan, Iran. دانشگاه آزاد اسلامی، واحد دامغان، گروه کشاورزی، دامغان، ایران Saied Davazdah-Emami سعید دوازده امامی s_12emami@yahoo.com No Agriculture and Natural Research Center of Isfahan, Isfahan, Iran عضو هیئت علمی، بخش تحقیقات منابع طبیعی، مرکز تحقیقات و آموزش کشاورزی و منابع طبیعی استان اصفهان، سازمان تحقیقات، آموزش و ترویج کشاورزی، اصفهان، ایران.