fa بررسی اثر جاسمونیک اسید بر ترکیبات ترپنوئیدی در گیاه شاهدانه تنش خشكي Droughts Stress پژوهشي Research (Cannabis sativa L.) در مرحله‌ی رویشی فاطمه سالاری1 * و حکیمه منصوری1 1 گروه زیست شناسی، دانشکده علوم، دانشگاه شهید باهنر کرمان چکیده: در این مطالعه ما به بررسی اثر جاسمونیک اسید بر ترکیبات ترپنوئیدی مشتق شده از مسیر پلاستیدی سنتز ترپنوئید‌ها در گیاه شاهدانه با نام علمی Cannabis sativa L. که در مرحله رویشی بررسی گردید، پرداختیم. غلظت‌های 1، 5، 10 و 100 میکرومولار جاسمونیک اسید برای تیمار‌دهی گیاهان استفاده شد. تیمار‌های جاسمونیک اسید منجر به افزایش محتوی کلروفیل a و کلروفیل کل در مقایسه با گیاهان کنترل شد. اما محتوی کلروفیل b فقط در تیمار 5 میکرومولار افزایش یافت. همچنین محتوی کاروتنوئید‌ها در همه‌ی تیمار‌ها نسبت به گیاهان کنترل افزایش یافت و بین تیمار‌های مختلف تفاوت معنی‌داری مشاهده نشد. مقدار α-توکوفرول هم تحت تأثیر تیمار‌های 10 و 100 میکرومولار افزایش یافت. تیمار‌های 1و 5 میکرومولار جاسمونیک اسید باعث افزایش سطح تتراهیدروکانابینول (Δ9- Tetrahydrocannabinol) (مهمترین ترکیب دارویی این گیاه) شد که این افزایش سطح در تیمار 5 میکرومولار مؤثرتر از تیمار 1 میکرومولار بود. سطح کانابیدیول Cannabidiol در همه گیاهان تیمار شده کاهش یافت. نسبت THC/CBD در گیاهان شاهد حدود 0.4 بود که این نسبت در تیمارهای 1 و 5 میکرومولار افزایش یافت و به حدود 14.58 و 15 رسید. نتایج نشان می‌دهد که جاسمونیک اسید انباشت ترپنوئد‌های اولیه و ثانویه را در کلروپلاست تحریک می‌کند. 1Department of Biology, Faculty of Science Shahid Bahonar University of Kerman, Iran *Corresponding Author: Abstract: We investigated the effect of jasmonate on plastidial terpenoids on Cannabis sativa at vegetative stage. We used jasmonate solutions with 0, 1, 5, 10 and 100 µM concentration for treating of plants. Plant treated with Jasmonate showed an increase in chlorophyll a content in comparison with control plants. However chlorophyll b content only increased in 5 µM jasmonate treatment. Also carotenoid content increased in all treated plants but there was no significant difference between various concentrations of jasmonate. The amount of α-tocopherol enhanced in plants treated with 10 and 100 µM jasmonate. Treatment with 1 and 5 µM jasmonate caused a considerable increase in tetrahydrocannabinol. 5 µM jasmonate solutions were more effective in this regards. Cannabidiol content decreased in all plants treated with jasmonate. These results showed that jasmonate encourage the accumulation of primary and secondary isoprenoids in chloroplasts. کلمات کلیدی: تتراهیدروکانابینول (THC)، α-توکوفرول، ترپنوئید، جاسمونیک اسید ، شاهدانه، کانابیدیول (CBD)، Keywords: Cannabidiol Jasmonate acid, Tetrahydrocannabinol, Terpenoids , α-Tocopherolm. 51 60 http://jispp.iut.ac.ir/browse.php?a_code=A-10-1-14&slc_lang=fa&sid=1 Fatemeh Salari فاطمه سالاری salari_2565@yahoo.com Yes Hakimeh Mansori حکیمه منصوری No