fa اثر غلظت های مختلف روی بر برخی خصوصیات فیزیولوژیک گیاه اسفرزه (Plantago ovata L.) تحت تنش شوری تنش شوري Salt Stress پژوهشي Research <p>استفاده از کودهای ریزمغذی مانند روی در شرایط بروز عوامل محدودکننده طبیعی از جمله شوری می‌تواند کمک بسیار مهمی در توسعه کشت گیاهان دارویی در اکثر نقاط کشور نماید. به منظور بررسی عکس العمل گیاه دارویی اسفرزه (Plantago ovata L.) نسبت به مصرف روی در شرایط تنش شوری، در پاییز 1392 آزمایشی گلدانی به صورت فاکتوریل در قالب طرح کاملاً تصادفی با چهار تکرار اجرا شد. شوری با کلرید سدیم در پنج سطح (0، 50، 100، 150 و 200 میلی‌مولار) و روی از منبع سولفات روی با سه سطح (85/3 (شاهد)، 7/7 و 55/11 میکرومولار) انتخاب شدند. نتایج نشان داد اثر شوری و روی و برهم‌کنش آن‌ها بر بیشتر شاخص‌های فیزیولوژیک گیاه اسفرزه معنی‌دار بودند. با افزایش غلظت روی در سطوح شوری صفر، 100 و 150 میلی‌مولار، قند محلول برگ 50 درصد افزایش یافت. در سطح صفر و 200 میلی‌مولار شوری، با افزایش غلظت روی میزان پرولین بیش از دو برابر افزایش یافت. شوری موجب افزایش درصد نشت الکترولیت‌ها شد به طوری که با افزایش هر سطح شوری میزان نشت از 30 تا 50 درصد افزایش نشان داد. پروتئین محلول برگ با افزایش مصرف روی 36 درصد افزایش یافت. به طور کلی مصرف 7/7 میکرو‌مولار روی در همه صفات نتیجه بهتری را به همراه داشته است و از طرفی در سطوح شوری بالا در صورت مصرف مقادیر زیاد روی، مقدار مواد محلول سازگار (قند‌های محلول و پرولین برگ) افزایش یافت. بنابراین می توان برای کاهش اثر شوری غلظت روی را در محلول هوگلند تا 7/7 میکرو‌مولار افزایش داد.</p> <p>The use of micronutrient fertilizers, such as zinc on the condition of natural limiting factors such as salinity can be a great help in the development of medicinal plants cultivated in many parts of the country. In order to study the response of Plantago ovata to zinc application under salt stress, a pot experiment was conducted in 2013, as factorial experiment based on a complete randomized design with four replications. Treatments were five levels of salinity (0, 50, 100, 150 and 200 mM NaCl) and three levels of zinc (3.85, 7.7 and 11.55 &micro;M ZnSO4). The interaction effects of salinity and zinc on physiological parameters of Plantago ovata were significant. With increasing concentration of zinc at zero, 100 and 150 mM salinity, leaf soluble sugar increased 50%. At zero and 200 mM salinity, with increase zinc concentrations levels of proline were increased over two times. Salinity increased the percentage of electrolyte leakage, so that by increasing the salinity level, leakage rate increased from 30 to 50%. Leaf soluble protein with increasing amounts of zinc, increased 36%. Generally use of 7.7 &micro;M zinc in all of traits associated with a better outcome, and also, if consumed a large amounts of zinc in a high salt concentrations, the amount of compatible solutes (leaf soluble sugars and proline) increased. Therefore, to reduce the effect of salinity can be used zinc concentration in Hoagland solution up to 7.7 &micro;M</p> اسفرزه, خصوصیات فیزیولوژیک, روی, شوری Physiological characteristics, Plantago ovate, Salinity, Zinc 157 168 http://jispp.iut.ac.ir/browse.php?a_code=A-10-429-1&slc_lang=fa&sid=1 Parvaneh Hosseinzadeh پروانه حسین زاده p.hossainzadeh@yahoo.com No Yasouj University گروه زیست شناسی، دانشکده علوم، دانشگاه یاسوج، یاسوج Ahmad Mohtadi احمد مهتدی a.mohtadi@yu.ac.ir Yes Yasouj University گروه زیست شناسی، دانشکده علوم، دانشگاه یاسوج، یاسوج Mohsen Movahhedi Dehnavi محسن موحدی دهنوی Movahhedi1354@yu.ac.ir No Yasouj University گروه زراعت و اصلاح نباتات، دانشکده کشاورزی، دانشگاه یاسوج، یاسوج Tahmasb Asemaneh طهماسب آسمانه asemaneh@yu.ac.ir No Yasouj University گروه زیست شناسی، دانشکده علوم، دانشگاه یاسوج، یاسوج