fa بررسی مقاومت دو رقم زیتون به تنش سرما تنش دما thermal stress پژوهشي Research چکیده: زیتون (Olea europaea L.) از گیاهان همیشه سبز و بومی نواحی مدیترانه‌ای است. این گیاه متحمل به شوری و خشکی است، اما در دما‌های پایین مقاومت کمی دارد. در سال‌های اخیر به علت افزایش تقاضا برای روغن و میوه‌ی زیتون، کاشت درخت زیتون در ایران گسترش یافته است. ارقام مختلف زیتون واکنش‌های متفاوتی نسبت به سرما دارند و بنابراین انتخاب ارقام مقاوم، مؤثرترین روش برای اجتناب از خسارات سرما به شمار می‌رود. بدین منظور برای مقایسه تاثیر تنش سرما بر میزان پروتئین کل، پراکسیداسیون لیپیدی و محتوای کلروفیل دو رقم زیتون (سویلانا و فرانتوئیو)، نهال‌های 1 ساله، در معرض 7 دمای 10، 5، 0، 5-، 10-، 15-، 20- و دمای شاهد (°C 20) به تدریج و برای 12 ساعت قرار گرفتند. پس از هر مرحله‌ی دمایی، نمونه برداری از برگ گیاهان انجام شد. نتایج نشان داد که تا دمای صفر، تنش معنی‌داری به نمونه‌ها وارد نشد وهر دو رقم تا این دما مقاومت نشان دادند، اما وقتی دما به زیر صفر رسید، رقم فرانتوئیو حتی تا دمای 15- قادر به حفظ ساختار‌های فتوسنتزی خود بود و میزان مالون دی آلدهید نیز در آن افزایش چندانی در مقایسه با شاهد (دمای °C 20)، نداشت. میزان پروتئین کل در فرانتوئیو از دمای 10- به پایین کاهش معنی‌داری نشان داد، اما در رقم سویلانا این کاهش از دمای 5- به پایین دیده شد. بنابراین می توان نتیجه گرفت که رقم فرانتوئیو نسبت به سویلانا، رقم مقاوم‌تری نسبت به تنش سرمایی است. Abstract: Olive (Olea europaea L.) is an evergreen tree traditionally cultivated in the Mediterranean area, resistant to some degree to salinity and drought conditions. However, olive trees are not so resistant to low temperatures. In recent years, because of high demands for olive oil and fruit, the cultivation of olive trees has been increased in Iran. Different cultivars of olives have diverse reactions to cold stress and so, the selection of cold resistant cultivars is the most effective method to avoid frost damages. In order to compare the impact of cold stress on the content of total protein, lipid peroxidation and photosynthetic pigments, 1-years old olive cultivars of Sevillana and Frantoio, were exposed to low temperatures of 10, 5, 0, -5, -10, -15, -20 and control 20 °C for 12 h. The results indicated that the both examined cultivars were resistant to 0 °C temperature with no significant damages. The photosynthetic pigments of Frantoio did not change even in -15 °C and malondialdehyde levels slightly increased compared with the control (20 °C). Total protein content in Frantoio showed significant decrease from -10 °C, while in Sevillana cultivar there was significant decline of total protein content from -5 °C. Therefore, it can be concluded that Frantoio is more resistant to cold stress than Sevillana. کلمات کلیدی: زیتون، تنش سرمایی، پروتئین کل، پراکسیداسیون لیپیدی، رنگدانه ها Keywords: cold stress, olive, lipid peroxidation, pigment, protein. 1 11 http://jispp.iut.ac.ir/browse.php?a_code=A-10-29-1&slc_lang=fa&sid=1 Shiva Rezaei شیوا رضایی No Mansour Afshar Mohammadian منصور افشار محمدیان Yes Mohammd Ramezani Malekroudi محمد رمضانی ملک رودی No