fa بر هم کنش گلیسین‌بتائین برون‌زا و تنش کم‌آبی روی برخی صفات فیزیولوژیک گیاه گوجه ‌فرنگی (Lycopersicun esculentum Mill.) تنش خشكي Droughts Stress پژوهشي Research <p>در بسیاری از گیاهان، گلیسین‌‌بتائین به عنوان یک اسمولیت و محافظ اسمزی عمل می‌کند. ولی همه گیاهان قادر به سنتز و تجمع این ماده در خود نمی‌باشند، گوجه فرنگی از جمله این گیاهان می‌باشد. این مطالعه به‌ منظور بررسی تأثیر کاربرد برون‌زای گلیسین‌بتائین در کاهش تنش خشکی در گیاه گوجه فرنگی انجام گرفت. تنش خشکی در سه سطح به صورت قطع آبیاری (0، 3 روز خشکی و 5 روز خشکی) و گلیسین‌بتائین در سه سطح (0، 25و 50 میلی‌مولار) به صورت محلول‌پاشی روی همه اندام‌های هوایی گیاه اعمال شد. تنش خشکی در هر دو سطح موجب کاهش سطح برگ سوم، وزن خشک اندام هوایی، درصد آب بافت برگ سوم، کاهش مقدار کلروفیل، کاروتنوئیدها، پروتئین، ترکیبات فنلی و آنتوسیانین‌ها و موجب افزایش پراکسیداسیون لیپید مقدار پرولین، قندهای احیاکننده و آسکوربات کل گردید. ولی کاربرد گلیسین‌بتائین در هر دو غلظت موجب کاهش پراکسیداسیون لیپید، مقدار پرولین و افزایش مقدار کلروفیل، کاروتنوئیدها، قند‌های احیا‌کننده، پروتئین، ترکیبات فنلی، آنتوسیانین‌ها و آسکوربات کل و در نتیجه افزایش سطح برگ سوم، افزایش وزن خشک اندام هوایی و درصد آب بافت برگ سوم گردید. در مجموع نتایج این مطالعه نشان داد که کاربرد برون‌زای هر دو غلظت گلیسین‌بتائین در گیاه گوجه فرنگی که فاقد توانایی ساخت این ماده می‌باشد، در کاهش اثرات تنش خشکی و بهبود رشد در شرایط تنش و غیرتنش موثر بود.</p> <p>In many plants, glycine betaine acts as an osmotic protectant and osmolyte. But some plants, such as the tomato, are not able to synthesize and accumulate this osmolyte. This study was designed to investigate the effect of exogenous application of glycine betaine in reducing drought stress in tomato plants. Water stress in three levels (0, 3 days and 5 days without irrigation) and glycine betaine in three levels (0, 25 and 50 mM as foliar spraying) was applied. water stress in the both levels reduced the third leaf area, shoot dry weight, percent water content of the third leaf, the amount of chlorophyll, carotenoids, proteins, phenolic compounds and anthocyanins and increased lipid peroxidation, proline, reducing sugars and total ascorbate. However, application of glycine betaine in two levels, decreased lipid peroxidation, proline content and increased the amount of chlorophyll, carotenoids, reducing sugars, proteins, phenolic compounds, anthocyanins and total ascorbate and thus, increased the third leaf area, shoot dry weight and percentage of third leaf water. The results of this study showed that, exogenous application of two levels of glycine betaine in tomato plants, unable to synthesize this substance, is effective in reducing the effects of drought stress and improve growth parameters under stress and non-stress conditions.</p> پراکسیداسیون لیپید, تنظیم اسمزی, تنش کم آبی, گلیسین بتائین, گوجه فرنگی Lipid peroxidation, osmotic adjustment, drought stress, glycine betaine, tomato 109 120 http://jispp.iut.ac.ir/browse.php?a_code=A-10-164-4&slc_lang=fa&sid=1 Mahdieh Taghdisi Sayyar مهدیه تقدیسی سیار No دانشجوی کارشناسی ارشد زیست شناسی (فیزیولوژی گیاهی)، دانشگاه پیام نور اصفهان Shekoofeh Enteshari شکوفه انتشاری No Biology Department, Payame Noor University, 19395-4697- Tehran, I. R. Iran استادیار گروه علمی زیست شناسی، دانشگاه پیام نور، صندوق پستی 3697- 19395 تهران، ایران Fatemeh daneshmand فاطمه دانشمند f.daneshmand@yahoo.com Yes Biology Department, Payame Noor University, 19395-4697- Tehran, I. R. Iran استادیار گروه علمی زیست شناسی، دانشگاه پیام نور، صندوق پستی 3697- 19395 تهران، ایران