Plant Process and Function

fa اثر سلنیوم بر رشد و برخی پارامترهای فیزیولوژیکی دو گونه تره ایرانی (Allium iranicum Wendelbo) و تره کوهی (Allium ampeloprasum L.) Effect of selenium on growth and some physiological parameters of Allium iranicum Wendelbo. and Allium ampeloprasum L. تنش فلزات سنگین Toxic ions stress پژوهشي Research شبه فلز سلنیوم به عنوان یک عنصر مفید در غلظتهای پایین باعث افزایش رشد گیاه میشود درحالیکه غلظتهای بالای آن باعث ایجاد سمیت در گیاهان میگردد. هدف از این پژوهش بررسی اثر غلظتهای مختلف سلنیوم بر رشد و برخی پارامترهای فیزیولوژیکی دو گونه Allium iranicum (تره ایرانی) و Allium ampeloprasum (تره کوهی) در شرایط کنترل شده بود. بدین منظور گیاهان در شرایط کشت گلدانی و در مرحله ی 4 برگی تحت تأثیر غلظت های مختلف سلنیوم (0، 20، 40، 120 و 240 میکرومولار) معادل غلظتهای (0، 2، 4، 11 و 22 میلیگرم بر لیتر) قرار گرفتند. نتایج نشان داد که با افزایش غلظت سلنیوم، میزان رشد (وزن غده و بخش هوایی و همچنین محتوی کلروفیل) دو گونه به طور معنیداری کاهش یافت بهطوریکه بیشترین کاهش مربوط به تیمار 22 میلیگرم بر لیتر بود. میزان مالون دیآلدهید در تیمارهای بیش از 2 میلیگرم بر لیتر نسبت به گروه کنترل افزایش یافت. به دنبال افزایش سطوح سلنیوم، فعالیت آنزیم کاتالاز کاهش ولی میزان ترکیبات آنتیاکسیدانی همانند کربوهیدرات و پروتئین افزایش یافت. نتایج نشان داد که غلظتهای کم سلنیوم (0 تا 2 میلیگرم بر لیتر) با افزایش میزان کلروفیل و همچنین سنتز کربوهیدرات باعث افزایش رشد میشود، ولی غلظتهای بالاتر سلنیوم (4 تا 22 میلیگرم بر لیتر) به دلیل تولید انواع اکسیژن فعال، باعث کاهش زیست توده میشود. بهطور کلی نتایج حاصل از این پژوهش نشان داد که سطوح مختلف سلنیوم، تأثیر معنیداری بر خصوصیات مورفولوژیکی و فیزیولوژیکی غده و بخش هوایی دو گونه داشت؛ مهمترین علائم ریختشناسی سمیت سلنیوم به صورت کلروز برگهای جوان و کاهش رشد غده و بخش هوایی مشاهده شد.  <h1></h1> Selenium as a metalloid and useful element has different effects on plants. It enhances plant growth at low concentrations while high concentrations of this element can cause stress in plants. The aim of this study was to investigate the effect of different concentrations of selenium  (0, 20, 40, 120 and 240 µM) equivalent to (0, 2, 4, 11 and 22 mg/L), at the 4-leaf stage, on shoot and tuber growth and some physiological parameters of the Allium iranicum Wendelbo and Allium ampeloprasum L..The results showed that with increasing concentrations of selenium, the growth rate (height, weight gland and the aerial parts as well as chlorophyll content) of two species significantly decreased which the most reduction was occurred in plants grown at 22 mg/L treatment. Malondialdehyde content was increased in treatments of more than 2 mg/L compared to the control group. With increasing levels of selenium in the medium, catalase activity decreased, while antioxidant compounds content such as carotenoids, carbohydrates and protein increased. The results showed that low selenium concentrations (0-2 mg/L) promote the growth by increasing the amount of chlorophyll as well as the synthesis of carbohydrates, but higher concentrations of selenium (4-22 mg/L) reduced the growth due to the production of reactive oxygen species and reduces the biomass. The overall results of this study showed that different levels of selenium concentration, affect morphological and physiological characteristics of tuber and shoot of two species. The important morphological symptoms of selenium toxicity were tuber and aerial growth reduction and chlorosis of young leaves. پاسخ آنتی‌اکسیدانی, سلنیوم, کاتالاز, مالون دی‌آلدهید,Allium ampeloprasum,Allium iranicum Fraxinus excelsior, Robinia pseudoacacia, Lavandula stoechas phytoremediation, Lead, Kermanshah 183 198 http://jispp.iut.ac.ir/browse.php?a_code=A-10-109-4&slc_lang=fa&sid=1 Naser Karimi ناصر کریمی nkarimi@razi.ac.ir Yes Razi University دانشگاه رازی Zeynab Saiedikhah زینب صیدی خواه No Razi University دانشگاه رازی