fa تأثیر تاریخ کاشت بر فیزیولوژی عملکرد ارقام مختلف کلزا در منطقه ورامین تنش خشكي Droughts Stress پژوهشي Research چکیده: این تحقیق به منظور بررسی اثر تاریخ کاشت بر عملکرد کمی و کیفی 5 رقم کلزا در مرکز تحقیقات کشاورزی و منابع طبیعی استان تهران در سال زراعی 89-1388 اجرا شد. آزمایش به صورت کرت‌های خرد شده در قالب طرح بلوک‌های کامل تصادفی با 4 تکرار اجرا گردید. تاریخ کاشت در چهار سطح شامل 20 شهریور، 5 مهر، 20 مهر (عرف منطقه) و 5 آبان به عنوان کرت اصلی و 5 رقم کلزا شامل هایولا 401، اکاپی، ساری گل، زرفام و RGS003 در کرت‌های فرعی مورد مقایسه قرار گرفتند. در این آزمایش صفاتی چون تعداد خورجین در ساقه اصلی و فرعی، عملکرد دانه، تعداد دانه در خورجین، وزن هزار دانه، عملکرد بیولوژیک، درصد روغن، عملکرد روغن و شاخص برداشت مورد ارزیابی قرار گرفتند. تاریخ کاشت بر تمامی صفات به جز تعداد خورجین در ساقه فرعی و شاخص برداشت اثر معنی‌داری داشت. اثر رقم نیز بر تمام صفات به جز وزن هزار دانه، شاخص برداشت و تعداد ساقه فرعی معنی‌دار بود. نتایج نشان داد که با تأخیر در کاشت، کلیه صفات به جز تعداد دانه در خورجین به طور معنی‌داری کاهش می‌یابد. در بین ارقام مورد بررسی رقم RGS003 بیشترین و رقم هایولا 401 کمترین عملکرد دانه را داشتند. نتایج نشان داد که مناسب‌ترین رقم و تاریخ کاشت در کشت پائیزه کلزا در منطقه ورامین به ترتیب رقم RGS003 و 20 شهریور می‌باشد. <font face="Times New Roman" size="3"> </font><div class="Section1" dir="rtl"><font face="Times New Roman" size="3"> </font><p align="center" class="MsoNormal" style="margin: 0cm 0cm 0pt text-align: center" dir="ltr"><b><span lang="AR-SA" dir="rtl"><!--stripped--><font face="Times New Roman" size="3"> </font><!--stripped--></span></b></p><font face="Times New Roman" size="3"> </font><p class="MsoNormal" style="margin: 0cm 0cm 0pt text-align: justify" dir="ltr"><b><span style="font-size: 11pt"><font face="Times New Roman">Abstract:<o:p /></font></span></b></p><font face="Times New Roman" size="3"> </font><p class="MsoNormal" style="margin: 0cm 0cm 0pt text-align: justify" dir="ltr"><b><span style="font-size: 11pt"><!--stripped--><font face="Times New Roman" size="3"> </font><!--stripped--></span></b></p><font face="Times New Roman" size="3"> </font><p class="MsoNormal" style="margin: 0cm 0cm 0pt text-align: justify" dir="ltr"><span style="font-size: 11pt"><font face="Times New Roman">This research was conducted to investigate the effect of sowing date on growth and yield of five rapeseed (<i>Brassica napus</i> L.) cultivars. The experimental design consisted of four randomized complete blocks (CRDB) in a split-plot arrangement. Four convetional sowing dates (11 September, 27 September, 12 October and 27 October) as main plots and five rapeseed cultivars (RGS003, HAYOLA401, OKAPI, SARIGOL and ZARFAM) as sub-plots were evaluated. Traits evaluated included number of silique per main and secondary stems, grain yield, number of seed per silique, 1000-grain weight, biological yield, oil yield, oil content and harvest index. Sowing date had significant effect on all of the characteristics except for number of silique per secondary stem and harvest index. Cultivar also had significant effect on all of the characteristics except for 1000-grain weight and harvest index. Results showed that delayed sowing date left significant negative impacts on all of the characteristics except for number of seed per silique. Among the cultivars investigated, the highest and the lowest grain yield belonged to RGS003 and HAYOLA401, respectively. Results showed that the optimum sowing date for fall cropping of rapeseed in Varamin region was September. Also the best yielding cultivar for this area was RGS003.<o:p /></font></span></p><font face="Times New Roman" size="3"> </font><p class="MsoNormal" style="margin: 0cm 0cm 0pt text-align: justify text-indent: 14.2pt" dir="ltr"><span style="font-size: 11pt"><!--stripped--><font face="Times New Roman" size="3"> </font><!--stripped--></span></p><font face="Times New Roman" size="3"> </font><p class="MsoNormal" style="margin: 0cm 0cm 0pt" dir="ltr"><font face="Times New Roman"><span style="font-size: 11pt"></span><span style="font-size: 11pt mso-bidi-font-family: Tahoma mso-bidi-language: FA"><o:p /></span></font></p><font face="Times New Roman" size="3"> </font></div><font face="Times New Roman" size="3"> </font><span lang="FA" style="font-family: " dir="rtl"><br clear="all" style="page-break-before: always mso-break-type: section-break" > </span><font face="Times New Roman" size="3"> </font><p class="MsoNormal" style="margin: 0cm 0cm 0pt text-align: justify unicode-bidi: embed direction: rtl" dir="rtl"><span lang="FA" style="font-family: "><!--stripped--><font size="3"> </font><!--stripped--></span></p><font face="Times New Roman" size="3"> </font> کلمات کلیدی: کلزا، رقم، تاریخ کاشت، عملکرد، روغن Key words: Cultivar, Rapeseed, Oil, Sowing date, Yield. 71 87 http://jispp.iut.ac.ir/browse.php?a_code=A-10-105-2&slc_lang=fa&sid=1 Mohammad Reza Ehteshami محمدرضا احتشامی Smrehteshami@ guilan.ac.ir Yes Arash Tehrani Aref آرش تهرانی عارف No Basir Samadi بصیر صمدی No