fa تأثیر کیتوزان بر برخی شاخص‌های فیزیولوژیکی و بیوشیمیایی در گیاه ریحان (Ocimum basilicum) سایر موارد others پژوهشي Research ریحان (Ocimum basilicum)، گیاه دارویی از خانواده نعناعیان (Lamiaceae) است که دارای ترکیبات ترپنوئیدی و فنیل پروپانوئیدی می باشد. کیتوزان با خاصیت الیسیتوری مکانیسم‌های دفاعی در گیاه را تحریک می‌کند. در این پژوهش، اثر کیتوزان بر میزان مالون دی آلدئید (MDA)، پراکسید هیدروژن (H2O2)، فعالیت آنزیم‌های آنتی اکسیدان پراکسیداز (POD) و گایاکول پراکسیداز (GPX) و پلی فنل اکسیداز (PPO)، ترکیبات فنل کل، فلاوونوئیدها، آنتوسیانین‌ها، کلروفیل b، a و کارتنوئید، کربوهیدرات و پرولین مورد بررسی قرار گرفت. بدین منظور گیاه ریحان در مرحله پیش‌گلدهی با غلظت 2 گرم در لیتر کیتوزان تیمار شد و سپس در زمان‌های 1، 2، 3 و 5 روز بعد از اعمال تیمار کیتوزان برداشت شدند. نتایج نشان داد میزان مالون دی آلدئید (MDA) و پراکسید هیدروژن (H2O2) در اندام هوایی و ریشه تحت تیمار کیتوزان در مراحل مختلف برداشت نسبت به شاهد به طور معنی داری افزایش می‌یابد. فعالیت آنزیم‌های آنتی اکسیدان پراکسیداز (POD) و گایاکول پراکسیداز (GPX) و پلی فنل اکسیداز (PPO)، ترکیبات فنل کل، فلاوونوئیدها، آنتوسیانین‌ها، کلروفیل b، a و کارتنوئید، کربوهیدرات و پرولین نیز نسبت به شاهد در اکثر موارد افزایش معنی داری نشان داد. بنابراین به نظر می رسد که کیتوزان به عنوان الیسیتور زیستی باعث افزایش فعالیت آنزیم‌های آنتی اکسیدان و افزایش تولید متابولیت های ثانویه می شود. Basil (Ocimum basilicum) is a medicinal plant of the family of Lamiaceae. It contains phenylpropanoid and terpenoid componds. Chitosan with elicitor action induce defence mechanisms of plant. In the present study, the effect of chitosan on malondialdehyde (MDA), hydrogen peroxide (H2O2), gayacol peroxidase (GPX) , peroxidase (POD) and poly phenol oxidase (PPO) antioxidant enzymes activity, phenol compounds, flavonoids, antosyanin, chlorophyl a, b and carotenoid, soluble sugars and proline was evaluated. The plants were treated at pre flowering stage with 2 g/L chitosan and harvested after 1, 2, 3, and 5 days after chitosan. Comparing with control, the results showed that MDA and H2O2 increase in shoot in different harvest stages under treatment with chitosan. Also antioxidant enzymes activity, phenol compounds, flavonoids, antocyanin, chlorophyll a, b and carotenoid, soluble sugars and proline, in comparison with control , increased in many cases in different harvest steges. So it seems that chitosan, as a biotic elicitor, enhanced antioxidant enzymes activity and secondary metabolites production. آنزیم‌های آنتی اکسیدان, پراکسید هیدروژن, ترکیبات فنلی, پرولین, ریحان antioxidative enzymes activity, hydrogen peroxide, phenolic compounds and Ocimum basilicum 29 41 http://jispp.iut.ac.ir/browse.php?a_code=A-10-115-1&slc_lang=fa&sid=1 Salehe Naderi صالحه نادری salehe.naderi@chmail.ir No University of Zabol دانشگاه زابل Sedigheh Esmaeilzadeh Bahabadi صدیقه اسمعیل زاده بهابادی shirin_esm@yahoo.com Yes University of Zabol دانشگاه زابل Baratali Fakheri براتعلی فاخری ba_fakheri@yahoo.com No University of Zabol دانشگاه زابل