fa ارزیابی ماده خشک و فعالیت آنزیم‌های آنتی اکسیدانت در گیاهچه اسپرس تحت تاثیر پرایمینگ و اندازه بذر در شرایط تنش خشکی تنش خشكي Droughts Stress پژوهشي Research <p>چکیده انتخاب راهکارهایی مناسب مانند پرایمینگ بذر می‌توانند تا حدودی اثرات خسارت‌زای تنش خشکی در گیاهان زراعی بالاخص در مرحله گیاهچه را کاهش دهند. این آزمایش به منظور ارزیابی اثر پرایمینگ و اندازه بذر بر تولید ماده خشک و فعالیت آنزیم‌های آنتی‌اکسیدانت گیاهچه اسپرس در شرایط نرمال و تنش خشکی اجرا شد. در این تحقیق 16 تیمار شامل فاکتوریلی از دو توده اسپرس (بروجن و قزوین)، دو اندازه بذر بزرگ (میلی‌متر5/4< ) و کوچک (میلی‌متر5/3< اندازه بذر<5/4)، چهار تیمار پرایمینگ بذر (هیدروپرایمینگ، پرایمینگ با پلی اتیلن گلیکول و کلرید کلسیم و بدون پرایمینگ) در شرایط نرمال آبیاری (55 درصد تخلیه رطوبت قابل استفاده خاک) و تنش خشکی (80 درصد تخلیه) بطور جداگانه مورد بررسی قرار گرفتند. نتایج نشان داد که میزان ماده خشک در شرایط تنش خشکی برای کلیه تیمارها کاهش یافت، اما در گیاهچه‌های حاصل از توده بروجن، بذور بزرگ و تیمار هیدرو پرایمینگ بیشترین ماده خشک در شرایط تنش در مقایسه با توده قزوین، بذور کوچک و سایر تیمارهای پرایمینگ بدست آمد. فعالیت آنزیم‌های آنتی اکسیدانت سوپر اکسید دیسموتاز، پراکسیداز، آسکوربات پراکسیداز و کاتالاز در گیاهچه‌های حاصل از توده بروجن، بذور بزرگ و هیدروپرایمینگ در شرایط نرمال و تنش خشکی بیشتر از توده قزوین، بذور کوچک و عدم پرایمینگ بود. همچنین میزان پراکسید هیدروژن (H2O2) در گیاهچه حاصل از توده قزوین، بذور کوچک و عدم پرایمینگ بیشتر از تیمارهای دیگر بود. بطور کلی از نتایج می‌توان استنباط کرد که انتخاب توده بروجن، بذور بزرگ و تیمار پرایمینگ بذر سبب بهبود رشد و شاخص‌های تحمل به خشکی در گیاهچه اسپرس در شرایط تنش خشکی در مقایسه با سایر تیمارها گردید.</p> <p>Abstract In order to evaluation of seed (pod) priming and seed size (pod) effects on growth and anti oxidant enzymes activity of sainfoin (onobrychis viciifolia Scop.) seedling in normal and drought condition, this experiment was carried in green house condition in 2010. Treatments (16) included: two masses (Borojen and Ghazvin), two seed sizes (large, >4.5 mm and small, 4.5>…>3.5 mm) and four seed priming ( hydropriming, priming with PEG and CaCl2 and non priming) that were evaluated in a factorial experiment in CRD in drought (use of 80% available water in pot soil) and normal (use of 55% available water in pot soil) conditions. Results showed that dry matter reduced in drought condition for all treatments, but the most weight was obtained from Borojen mass, large size and hydroprimed seedlings in compared with Ghazvin mass, small size and nonpriming in drought condition. Antioxidant enzymes (SOD, POX, APX and CAT) activity in Borojen, large size and hydroprimed seedling treatments were further than Ghazvin mass, small seeds and nonpriming treatments in normal and drought stress. H2O2 in Ghazvin mass, small seeds and nonpriming seedling were higher than other treatments. In sum, results showed that seedling growth, seedling tolerance indexes to drought stress were improved by use of Borojen mass, large seeds and hydroprimed seeds, in drought condition.</p> اسپرس, تنش خشکی, آنتی اکسیدانت, ماده خشک, گیاهچه sainfoin, drought stress, antioxidant, dry matter, seedling 125 138 http://jispp.iut.ac.ir/browse.php?a_code=A-10-449-1&slc_lang=fa&sid=1 جلیل نوربخشیان jnoorbakhshian@yahoo.com Yes مرکز تحقیقات کشاورزی و منابع طبیعی شهرکرد مجید نبی پور nabipourm@yahoo.com No دانشکده کشاورزی دانشگاه شهد چمران اهواز موسی مسکرباشی mmeskarbashee@yahoo.com No دانشکده کشاورزی دانشگاه شهد چمران اهواز ریحانه عموآقایی rayhanehamooaghaie@yahoo.com No دانشکده علوم دانشگاه شهرکرد