fa بررسی پاسخ‌های بیوشیمیایی و فیزیولوژیک گیاه دارویی سرخارگل (Echinacea purpurea (L) Moench) به تنش دمای پایین تنش دما thermal stress پژوهشي Research با هدف بررسی پاسخ‌های بیوشیمیایی و فیزیولوژیک گیاه دارویی سرخارگل به تنش دمای پایین، پژوهشی به‌‌صورت طرح کاملاً تصادفی با سه تکرار در دانشگاه علوم کشاورزی و منابع طبیعی ساری در سال 1392، اجرا شد. گیاهچه‌های پنج ماهه سرخارگل به‌مدت شش ساعت در سه سطح دمایی 23 (شاهد)، 4 و 4- درجه سلسیوس قرار داده شدند و سپس مقدار نشت یونی (EL) و مالون‌دی‌آلدهید (MDA)، فعالیت آنزیم‌های سوپر‌اکسید‌دیسموتاز (SOD)، پراکسیداز (POD)، کاتالاز (CAT)، آسکوربات پراکسیداز (APX) و پلی فنول اکسیداز (PPO)، اکسیداسیون پروتئین‌ برگ‌ها، میزان فنل، فلاونوئید کل و ظرفیت آنتی‌اکسیدانی (DPPH) و نیز، متغیرهای فلورسانس کلروفیل از جمله Fm'، Fv'/Fm'، NPQ و qP اندازه‌گیری شدند. نتایج آزمایش افزایش معنی‌دار مقدار نشت یونی و MDA را در برگ‌های سرخارگل به دنبال داشته است به‌طوری‌که بیشترین مقدار نشت یونی (7/55 درصد) و MDA (3/12 نانومول بر گرم بافت تازه)، در دمای 4- درجه سلسیوس به‌دست آمد. در این مطالعه، بیشترین فعالیت آنزیم‌های آنتی‌اکسیدانی SOD، CAT و APX در گیاهچه‌هایی ثبت شد که تحت تنش سرما (4 درجه سلسیوس) قرار داشتند. فعالیت دو آنزیم POD و PPO با کاهش دما به 4- درجه سلسیوس کاهش یافت. بیشترین مقدار پروتئین هم، در شرایط سرما محاسبه شد که نسبت به تیمار شاهد در حدود 5/65 درصد افزایش داشت. تنش دمای پایین، میزان فنل و فلاونوئید کل سرخارگل‌ها را کاهش داد. بیشترین ظرفیت آنتی‌اکسیدانی (93/0 درصد) در تیمار شاهد به‌دست آمد. اختلاف معنی‌داری در بین متغیرهای فلورسانس در شرایط تاریکی مشاهده نشد با این‌حال، مقدار Fm' و Fv'/Fm' با افزایش تنش کاهش یافت و بیشترین مقدار NPQ و qP هم، در دمای 4- درجه سلسیوس ثبت شد. به‌طور کلی، می‌توان اظهار داشت که گیاه سرخارگل تحمل نسبتاً خوبی به تنش دمای پایین تا 4- درجه سلسیوس دارد. To find out the biochemical and physiological responses of purple coneflower (<i>Echinacea purpurea</i> L.) medicinal plant to low temperature stress, a compeletly randomized design with three replications was conducted at Sari Agricultural Sciences and Natural Resources University in 2013. Five months old of coneflower seedlings exposure to three temperature levels of 23 ºC (control), 4 and 4 ºC for 6 h and then electrolyte leakage and malondialdehyde (MDA), enzyme activities of superoxide dismutase (SOD), peroxidase (POD), catalase (CAT), ascorbate peroxidase (APX) and polyphenol oxidase (PPO), protein oxidation of the leaves, total phenols and flavonoids contents, percentage of DPPH free radical inhibition, as well as chlorophyll fluorescence parameters included F'm, F'v/F'm, qp, NPQ and ФPSII were determined. Results of experiment showed a significant increment of electrolyte leakage and malondialdehyde (MDA) content in leaves where the highest electrolyte leakage (55.7%) and MDA (12.3 nanomol/ g FW) were obtained at 4 ºC. In this study, the maximun activity of antioxidant enzymes (SOD, CAT and APX) were recorded when coneflower seedlings exposure to temperature lower than 4 ºC. Activity of POD and PPO enzymes, however, were decreased when temperature reduced to 4 ºC. The highest total protein content was calculated at 4 ºC that showes about 65% increment than control. Low temperature stress reduced total phenolic and flavonoid content of seedlings. Also, the highest antioxidant capacity of leaves (0.93%) were measures in control seedlings. No significant differences were observed between the fluorescence parameters in dark-adapted leaves. In light-adapted leaves, F'm and F'v/F'm content decreased with increasing stress and the highest content of the NPQ and qP were recorded at 4 ºC. Meanwhile, the lowest ФPSII was obtained at 4 ºC. In conclusion, it seems that the coneflower plant relatively had good tolerance to low temperature stress to 4 ºC. آنزیم‌های آنتی‌اکسیدان, سرما, فلورسانس کلروفیل, نشت یونی Antioxidant enzymes, Chlorophyll fluorescence, Cold, Electrolyte leakage 11 28 http://jispp.iut.ac.ir/browse.php?a_code=A-10-312-1&slc_lang=fa&sid=1 Mohsen Zavareh محسن زواره mzavareh@guilan.ac.ir Yes University of Guilan دانشگاه گیلان Samaneh Asadi-Sanam سمانه اسدی صنم samaneh2162@yahoo.com No University of Guilan دانشگاه گیلان Hemmatollah Pirdashti همت الله پیردشتی pirdasht@yahoo.com No Sari Agricultural Sciences and Natural Resources University دانشگاه علوم کشاورزی و منابع طبیعی ساری fatemeh sefidcan فاطمه سفید کن hashempour_1982@yahoo.com No University of Guilan دانشگاه گیلان ghorbanali nematzadeh قربانعلی نعمت زاده yyaghoubyan@yahoo.com No Ramin Agricultural Sciences and Natural Resources University دانشگاه علوم کشاورزی و منابع طبیعی رامین خوزستان