fa بررسی برخی صفات فیزیولوژیک و بیوشیمیایی گیاه نخود تحت تأثیر تنش خشکی و روش‏های کاربرد کود آهن تنش خشكي Droughts Stress پژوهشي Research <p>به منظور بررسی اثر کود آهن و تنش خشکی بر برخی خصوصیات فیزیولوژیک و بیوشیمیایی نخود زراعی و همچنین نحوه‏ی کاربرد کودآهن (خاک‏ کاربرد و محلول‏پاشی) و نیز زمان استفاده در مراحل فنولوژیک مختلف گیاه، آزمایشی در سال زراعی 1391-1390 در مزرعه ‏ی تحقیقاتی پردیس کشاورزی و منابع طبیعی دانشگاه رازی کرمانشاه اجرا شد. آزمایش به‏ صورت اسپلیت پلات (کرت‏های یک‏بار خرد شده) در قالب طرح پایه‏ ی بلوک‏های کامل تصادفی با سه تکرار انجام شد. شرایط بدون تنش خشکی و تنش خشکی به عنوان فاکتور اصلی قرار گرفتند. زمان و نحوه‏ ی کاربرد کود آهن در هشت سطح شامل عدم کاربرد کود آهن (F1)، مصرف خاک ‏کاربرد کود آهن (F2)، محلول‏پاشی در مرحله‏ ی شاخه‏ دهی (F3)، محلول‏پاشی در مرحله ‏ی گلدهی (F4)، محلول‏پاشی در مرحله‏ ی غلاف‏ بندی (F5)، خاک‏ کاربرد + محلول‏پاشی در مرحله‏ ی شاخه‏ دهی (F6)، خاک ‏کاربرد + محلول‏پاشی در مرحله ‏ی گلدهی (F7)، خاک ‏کاربرد + محلول‏پاشی در مرحله‏ ی غلاف‏ بندی (F8)، به عنوان فاکتور فرعی قرار داده شدند. نتایج تحقیق حاضر نشان که تنش خشکی به طور معنی‏ داری موجب کاهش مقدار صفات محتوای آب نسبی برگ، میزان سبزینگی برگ، حداکثر کارایی فتوشیمیایی فتوسیستم II، سرعت رشد گیاه (CGR)، شاخص سطح برگ (LAI) و فعالیت ویژه‏ ی آنزیم کاتالاز در گیاه نخود شد. تیمار کود آهن نیز اثر معنی‏ داری بر میزان سبزینگی برگ، شاخص سطح برگ (LAI)، فعالیت ویژه‏ ی آنزیم پراکسیداز و فعالیت ویژه‏ ی آنزیم کاتالاز داشت و سبب افزایش صفات مذکور گردید. بنابراین، به نظر می‏رسد محلولپاشی آهن سبب بهبود صفات مرتبط با فتوسنتز و کاهش اثرات سوء ناشی از تنش خشکی در گیاه نخود گردیده اس.</p> <p>The objective of this research was to study the effects of draught stress and Fe fertilizer on some physiologic and biochemical characteristics in chickpea (Cicer arietinum L.). This study was conducted at Campus of Agriculture and Natural Resources, Razi University, Kermanshah, Iran, during 2011-12. The experiment laid out as split plot based on RCBD with three replications. Rainfed and without draught stress treatments were as main-plot. The levels Fe Fertilizer were as sub-plot contain eight levels (not-application of Fe Fertilizer (F1), soil-application of Fe Fertilizer (F2), Fe foliar application at branching (F3), Fe foliar application at flowering (F4), Fe foliar application at podding stage (F5), Fe soil application + Fe foliar application at branching (F6), Fe soil application + Fe foliar application at flowering (F7) and Fe soil application + Fe foliar application at podding stage (F8). Results showed that draught stress treatments had significant reduced photochemical capacity photosystem II, crop growth rate, chlorophyll content, leaf area index and Catalase specific activity. Fe fertilizer treatment had significant effect on chlorophyll content, leaf area index, Catalase specific activity and Peroxidase specific activity. Therefore, it seems that Fe foliar application improved the traits related to photosynthesis and reduced the undesirable effects of drought stress on chickpea plants.</p> تنش خشکی, صفات بیوشیمیایی, صفات فیزیولوژیک, کود آهن, نخود زراعی Chickpea, Draught stress, Fe fertilizer, biochemical characteristics, physiologic characteristics 165 176 http://jispp.iut.ac.ir/browse.php?a_code=A-10-233-2&slc_lang=fa&sid=1 Loghman Ahmadi لقمان احمدی loghmanahmadi2004@yahoo.com No Razi University دانشگاه رازی کرمانشاه Mokhtar Ghobadi مختار قبادی ghobadi.m@razi.ac.ir Yes Razi University دانشگاه رازی کرمانشاه Mohsen Saeidi محسن سعیدی No Razi University دانشگاه رازی کرمانشاه Jalal Ghaderi جلال قادری No Center of agricultural and natural resources research مرکز تحقیقات کشاورزی و منابع طبیعی کرمانشاه