fa تشدید انباشتگی اسیدهای چرب و هیدروپراکسیدهای لیپیدی در طی زوال بذرهای آفتابگردان سایر موارد others پژوهشي Research تغییرات فیزیولوژیکی و بیوشیمیایی طی زوال بذرهای آفتابگردان پس از قرار دادن آن‌هابه مدت 0، 2، 4، 6 و 8 روز (در دمای 43 درجه سانتی‌گراد و رطوبت نسبی 100 درصد) بررسی گردید. پارامترهایی هم‌چون درصد جوانه‌زنی، سرعت جوانه‌زنی، طول گیاهچه، قدرت گیاهچه و میزان پروتئین بر اثر زوال کاهش یافت و هدایت الکتریکی، اسید چرب و میزان لیپید هیدروپراکسیدها بر اثر زوال افزایش یافت. افزایش میزان اسیدهای چرب و لیپید هیدروپراکسیدها در طی زوال بذرها نشان‌دهنده تخریب غشاهای سلولی بوده که شاهد آن افزایش هدایت الکتریکی بذرهاست. این امر به‌نوبه خود موجب افزایش گونه‌های فعال اکسیژن و کاهش فعالیت آنزیم‌های آنتی‌اکسیدانت می‌شود. گونه‌های فعال اکسیژن با خسارت به پروتئین‌ها منجر به تغییر ساختمان پروتئین‌ها می‌شوند. در نتیجه به علت دناتوره شدن پروتئین‌ها طی فرآیند زوال بذر، میزان پروتئین کاهش می‌یابد. در نهایت به دلایل ذکر شده درصد جوانه‌زنی و قدرت بذر طی زوال بذرها کاهش می‌یابد. به‌طور کلی افزایش پراکسیداسیون لیپید می‌تواند یکی از مکانیزم‌های فیزیولوژیکی دخیل در زوال بذرهای آفتابگردان باشد. Physiological and biochemical changes during sunflower seed deterioration were studied during incubation for 2, 4, 6 and 8 days at 43 °C and a relative humidity of 100%. Parameters such as germination percentage, germination rate, seedling length, seedling vigor and protein decreased whereas electrical conductivity, fatty acids and lipid hydroperoxides increased during seed deterioration. Increased levels of fatty acids and lipid hydroperoxides during seed deterioration indicated damage to cellular membranes witnessed by increased electrical conductivity. These changes implied increase in reactive oxygen species and decreased antioxidant enzyme activity. Reactive oxygen species alter protein structure and as a result the de-natured proteins will degrade during seed aging. Finally it can be concluded that seed germination percentage and seed vigor decrease during seed deterioration. Thorough increase in Lipid peroxidation can be one of the physiological mechanisms in deterioration of sunflower seeds. پراکسیداسیون لیپید, پیری, قدرت بذر, هدایت الکتریکی Lipid peroxidation, Aging, Seed vigor, Electric conductivity 73 84 http://jispp.iut.ac.ir/browse.php?a_code=A-10-432-1&slc_lang=fa&sid=1 Bahare Tahmasbi بهاره طهماسبی bahare.tahmasbi@yahoo.com No Department of Agronomy, Gorgan University of Agricultural Sciences and Natural Resources دانشگاه علوم کشاورزی و منابع طبیعی گرگان Farshid Ghaderi-Far فرشید قادری فر farshidghaderifar@yahoo.com Yes Department of Agronomy, Gorgan University of Agricultural Sciences and Natural Resources دانشگاه علوم کشاورزی و منابع طبیعی گرگان Hamid Reza Sadeghipour حمید رضا صادقی پور h.r.sadeghipour@gmail.com No Department of Biology, Golestan University دانشگاه گلستان Serollah Galeshi سرالله گالشی sgaleshi@gmail.com No Department of Agronomy, Gorgan University of Agricultural Sciences and Natural Resources دانشگاه علوم کشاورزی و منابع طبیعی گرگان