Plant Process and Function

fa بررسی اثر اسید هیومیک بر برخی خصوصیات رشدی و فعالیت آنزیمی یاس کریسا ‌(‌Carissa macrocarpa‌) تحت‌تنش شوری Investigation of the effects of humic acid on certain growth characteristics and ‎enzymatic activity of Carissa macrocarpa under salinity stress تنش شوري Salt Stress پژوهشي Research تنش شوری یکی از عوامل مهم محدودکننده رشد گیاهان محسوب می‌شود و می‌تواند تأثیرات منفی عمده‌ای بر فرآیندهای فیزیولوژیکی و بیوشیمیایی گیاهان داشته باشد. در میان درختچه‌های زینتی یاس کریسا، یکی از محبوب‌ترین گیاهان در معماری منظر محسوب می‌شود. در این پژوهش، تأثیر سطوح مختلف شوری (صفر، ۴۰، ۸۰ و ۱۲۰ میلی‌مولار) و کاربرد اسید هیومیک (صفر، ۵ و ۱۰ گرم بر لیتر) بر ویژگی‌های رویشی و فیزیولوژیک گیاه یاس کریسا به‌صورت فاکتوریل در قالب طرح کاملاً تصادفی با چهار تکرار مورد ارزیابی قرار گرفت. نتایج نشان داد که با افزایش تنش شوری تا ۱۲۰ میلی‌مولار، صفات رشدی شامل ارتفاع و تعداد برگ به‌طور معنی‌داری کاهش یافتند، که با افزایش شدید نشت یونی (بیش از سه برابر نسبت به شاهد) و تجمع سدیم همراه بود. کاربرد اسید هیومیک به‌ویژه در غلظت ۱۰ گرم بر لیتر با بهبود تعادل یونی (کاهش تجمع سدیم و حفظ پتاسیم) و حفظ محتوای کلروفیل، نقش مؤثری در کاهش اثرات مخرب شوری ایفا نمود. فعالیت آنزیم‌های کاتالاز (CAT) و سوپراکسید دیسموتاز (SOD) با افزایش شدت شوری مختل شد، اما کاربرد اسید هیومیک با تقویت این آنزیم‌ها (از جمله افزایش 20/11 درصدی فعالیت SOD در سطح ۱۲۰ میلی‌مولار)، پایداری غشاء سلولی و رشد گیاه را بهبود بخشید. در مجموع، کاربرد اسید هیومیک به‌عنوان یک راهکار مدیریتی جهت افزایش تحمل یاس کریسا در شرایط تنش شوری قابل توصیه است. Salinity stress is one of the major limiting factors for plant growth and can have significant negative effects on the physiological and biochemical processes of plants. Among ornamental shrubs, Carissa macrocarpa is considered one of the most popular plants in landscape architecture. In this study, the effects of different salinity levels (0, 40, 80, and 120 mM) and humic acid application (0, 5, and 10 g/L) on the vegetative and physiological characteristics of C. macrocarpa were evaluated. The experiment was conducted as a factorial arrangement within a completely randomized design with four replicates. The results showed that with increasing salinity stress up to 120 mM, growth traits including plant height and leaf number decreased significantly, which was accompanied by a sharp increase in ionic leakage (more than three times compared to the control) and sodium accumulation. Humic acid application, especially at the concentration of 10 g/L, played an effective role in reducing the detrimental effects of salinity by improving ionic balance (reducing sodium accumulation and maintaining potassium) and preserving chlorophyll content. The activity of catalase (CAT) and superoxide dismutase (SOD) enzymes was impaired with increasing salinity intensity, but humic acid application improved cell membrane stability and plant growth by enhancing these enzymes (including a 20.11% increase in SOD activity at the 120 mM level). In conclusion, humic acid application is recommended as a management strategy to increase the tolerance of C. macrocarpa under salinity stress conditions. آنزیم‌های آنتی‌اکسیدان, پتانسیل اسمزی, رشد گیاه, کلروفیل, نشت یونی ‌ Antioxidant enzymes, Electrolyte leakage, Osmotic potential, Chlorophyll, Plant growth 201 214 http://jispp.iut.ac.ir/browse.php?a_code=A-10-324-14&slc_lang=fa&sid=1 Shohreh Safapoor شهره صفاپور shsinfo2005@yahoo.com No Department of Horticultural Sciences, AK.C.,‎‏ ‏Islamic Azad University, Aliabad Katoul, Aliabad ‎Katoul, Iran‎ گروه علوم باغبانی، دانشگاه آزاد اسلامی واحد علی‌آباد کتول، ا علی‌آباد کتول، یران Alireza Ladan Moghadam علیرضا لادن مقدم alireza.ladanmoghadam@iau.ac.ir No Department of Horticulture Science, Ga.C.,‎‏ ‏Islamic Azad University, Garmsar, Garmsar, Iran‎ گروه علوم باغبانی، دانشگاه آزاد اسلامی واحد گرمسار، گرمسار، ایران Mahnaz Karimi مهناز کریمی karimi1320@gmail.com Yes Department of Horticultural Sciences, Faculty of Crop Sciences, Sari Agricultural Sciences and Natural ‎Resources University, Sari, Iran‎ گروه علوم باغبانی، دانشکده علوم زراعی، دانشگاه علوم کشاورزی و منابع طبیعی ساری، ساری، ایران Mehdi Maham مهدی مهام mehdimaham@iau.ac.ir No Department of Chemistry, AK.C., Islamic Azad University, Aliabad Katoul, Aliabad Katoul, Iran‎ گروه شیمی، دانشگاه آزاد اسلامی واحد علی‌آباد کتول، علی‌آباد کتول، ایران