Plant Process and Function

fa بررسی برخی شاخص‌های مورفو- فیزیولوژیکی در برهمکنش بین سالیسیلیک اسید، سدیم نیترو‎‌‎پروساید و ‌Azospirillum brasilense‌ در گندم دیم در شرایط مزرعه‌ای Investigation of some morpho-physiological indices in the interaction between ‎salicylic acid, sodium nitroprusside, and Azospirillum brasilense in rainfed wheat ‎under field conditions تنش خشكي Droughts Stress پژوهشي Research تیمار بذر با باکتری‌های افزایش‌دهنده رشد گیاهی و ترکیبات ضدتنش نوین مانند سالیسیلیک اسید و سدیمنیتروپروساید یکی از رویکردهای جدید در تولید گندم تحت شرایط دیم است. مطالعه حاضر به منظور اثر پیش‌تیمار Azospirillum brasilense با غلظت500 میکروگرم بر میلی‌لیتر به‌صورت منفرد در ترکیب با SA و SNP در سه غلظت 50، 100 و 150 میکروگرم بر میلی‌لیتر در شرایط دیم روی گندم رقم آذر 2 در شرایط مزرعه‌ای پرداخته شد. تیمار گندم بهصورت منفرد با باکتری مذکور به‌عنوان شاهد مثبت و تیمار بذر گندم با آبمقطر استریل به‌عنوان شاهد منفی در نظر گرفته شد. آزمایش‌ها در قالب طرح بلوک‌های کاملاً تصادفی با سه تکرار و در دو سال زراعی 1402 و 1403 روی برخی شاخص‌های رشدی و فیزیولوژیکی گندم شامل طول شاخسار، طول ریشه، غلظت سدیم و نیتروژن بوته و درصد محتوای آب نسبی بوته در سه مرحله شامل هفته اول، دوم و سوم پس از ظهور اولین ساقه سنبله گندم بررسی گردید. نتایج نشان داد که تیمار منفرد A. brasilense منجر به افزایش تمام شاخصهای مورفو- فیزیولوژیکی مورد بررسی در این تحقیق در گندم دیم رقم آذر 2 شد. در تمامی تیمارهای باکتری با ترکیبات SA و SNP، افزایش محتوای شاخص‌های مورد بررسی در هفته اول تا سوم انجام شد. بیشترین محتوای ترکیبات مورد بررسی در غلظت‌های بالای SA و SNP از هفته‌ اول تا سوم مورد بررسی مشاهده گردید. مقایسه تیمارها نشان داد که کاربرد A. brasilense بهصورت منفرد و در ترکیب منفرد با SA و SNP منجر به بهبود شاخص‌های مذکور تحت شرایط دیم شد.   In the present study, the pretreatment of Azospirillum brasilense at a concentration of 500 μg/mL as one of the important plant growth-promoting bacteria individually with salicylic acid (SA) and sodium nitroprusside (SNP) as important anti-stress compounds at three concentrations of 50, 100, and 150 μg/mL under rainfed conditions on wheat cultivar Azar 2 under field conditions was investigated. The treatment of wheat individually with the aforementioned bacteria was considered a positive control, and the treatment of wheat seeds with sterile distilled water was considered a negative control. The experiments were conducted in a randomized complete block design with three replications in two crop years, 1402 and 1403, and the results of applying the treatments on some growth and physiological indices of wheat cultivar Azar 2, including shoot length, root length, plant sodium and nitrogen content, and plant relative water content percentage, were examined in three stages, including the first, second, and third weeks after the emergence of the first wheat spike. The results of this study showed that the single treatment of A. brasilense at three studied times led to an increase in all morpho-physiological indices in rainfed wheat cultivar Azar 2. In all bacterial treatments with SA and SNP, we witnessed an increase in the content of the studied indices in the first to third weeks compared to the positive and negative control treatments. The highest content of the studied compounds was observed in high concentrations of 150 μg/μl of SA and SNP from the first to the third week of the study. A comparison of treatments showed that the application of A. brasilense alone and in combination with SA and SNP resulted in an increase in the studied indices under dryland conditions. آذر 2, آنزیم‌های دفاعی, پروتئین‌های محلول کل, کربوهیدرات محلول کل, سدیم, نیتروژن Azar 2, Defense enzymes, Sodium, Total soluble proteins, Total soluble carbohydrates, Nitrogen 145 170 http://jispp.iut.ac.ir/browse.php?a_code=A-10-2000-1&slc_lang=fa&sid=1 Saeedeh Dehghanpour Farashah سعیده دهقانپور فراشاه sdfarashah@pnu.ac.ir Yes Department of Agriculture, Payame Noor University, Tehran, Iran گروه کشاورزی، دانشگاه پیام‌نور، تهران، ایران