Plant Process and Function

fa تعدیل فعالیت پلی‌گالاکتوروناز و ارتقای ظرفیت آنتی‌اکسیدانی میوه هلو رقم آلبرتا با ‌برهمکنش تیمارهای پیش و پس از برداشت متیل‌جاسمونات و اسید سالیسیلیک Modulation of polygalacturonase activity and enhancement of antioxidant ‎capacity in ‘Elberta’ peach fruit by the interaction of preharvest and ‎postharvest methyl jasmonate and salicylic acid treatments باغبانی Horticulture پژوهشي Research هلو (Prunus persica L.) یکی از میوه‌های هسته‌دار با ارزش غذایی و اقتصادی بالا است که حساسیت بالایی نسبت به سرمازدگی و فساد پس از برداشت دارد. این پژوهش با هدف بررسی تأثیر متیل‌جاسمونات (100 و 200 میلی‌گرم در لیتر) و اسید سالیسیلیک (1 و 2 میلی‌مولار) و زمان‌های مختلف محلول‌پاشی (نوک‌سبزی جوانه، نوک‌صورتی جوانه و پس از برداشت) بر ویژگی‌های فیزیولوژیک و آنتی‌اکسیدانی میوه هلو رقم ‘آلبرتا’ انجام شد. نتایج نشان داد که اعمال تیمارهای پیش از برداشت و پس از برداشت به‌طور معنی‌دار کیفیت انبارمانی میوه را ارتقا داد. درصد میوه‌های آسیب‌دیده در تیمار شاهد در مرحله نوک‌سبزی جوانه 35/40 درصد بود، درحالیکه ترکیب متیل جاسمونات 200 میلیگرم بر لیتر و سالیسیلیک اسید 1 میلیمولار در همان زمان این مقدار را به 22/9 درصد کاهش داد، که بیانگر کاهش حدود 77 درصدی نسبت به شاهد است. استحکام بافت میوه نیز با این ترکیب بهkg/cm² 77/2 رسید که تقریباً 15 درصد بیشتر از شاهد بود. فعالیت پلی‌گالاکتوروناز در تیمار شاهد در مرحله نوک‌سبزی unit/g FW 93/4 بود، درحالیکه ترکیب متیل جاسمونات 200 میلیگرم بر لیتر و سالیسیلیک اسید 1 میلیمولار میزان فعالیت آنزیم را 49/5 درصد کاهش داد و بیشترین اثر مهاری را نشان داد. کل مواد جامد محلول در این تیمار به 83/20 درصد رسید که 79 درصد افزایش نسبت به شاهد داشت. ویتامین ث نیز با این تیمار به بیشترین مقدار خود رسید و حدود 46 درصد افزایش نسبت به شاهد ثبت شد. در شاخص‌های آنتی‌اکسیدانی، فعالیت کاتالاز و پراکسیداز به ترتیب حدود 14 و 43 درصد بیشتر از شاهد بودند، درحالیکه پراکسید هیدروژن و پراکسیداسیون لیپیدهای غشاء به ترتیب 54 و 33 درصد کاهش یافتند. این یافته‌ها نشان داد که اعمال پیش‌از برداشت متیل‌جاسمونات در ترکیب با اسید سالیسیلیک به‌ویژه در مرحله نوک‌سبزی جوانه، قادر به مهار استرس اکسیداتیو، کاهش آسیب غشایی و افزایش طول عمر انبارمانی و کیفیت میوه است. بهطورکلی، ترکیب متیل جاسمونات 200 میلیگرم بر لیتر و سالیسیلیک اسید 1 میلیمولار و اعمال آن در مرحله نوک‌سبزی جوانه به عنوان مؤثرترین استراتژی برای بهبود ماندگاری و کیفیت فیزیکوشیمیایی هلو رقم آلبرتا شناسایی شد و می‌تواند ارزش اقتصادی و کیفیت تغذیه‌ای میوه را به‌طور قابل توجهی ارتقا دهد. Peach (Prunus persica L.) is a stone fruit with high nutritional and economic value, yet it is highly susceptible to chilling injury and postharvest decay. This study aimed to evaluate the effects of methyl jasmonate (100 and 200 mg L⁻¹), salicylic acid (1 and 2 mM), and different spraying timings (green tip, pink tip, and postharvest) on the physiological and antioxidant characteristics of ‘Elberta’ peaches. Results demonstrated that both pre- and postharvest treatments significantly improved fruit storability. The percentage of damaged fruits in the control at the green tip stage was 40.35%, whereas the combination of 200 mg L⁻¹ methyl jasmonate and 1 mM salicylic acid reduced this to 9.22%, representing a 77% decrease compared to the control. Fruit firmness also increased to 2.77 kg cm⁻², approximately 15% higher than the control. Polygalacturonase activity in the control at the green tip stage was 4.93 units/g FW, while the same combined treatment reduced enzyme activity by 49.5%, showing the strongest inhibitory effect. Total soluble solids reached 20.83%, reflecting a 79% increase over the control, and vitamin C content increased by approximately 46%. Antioxidant enzyme activities, including catalase and peroxidase, increased by 14% and 43%, respectively, whereas hydrogen peroxide levels and membrane lipid peroxidation decreased by 54% and 33%. These findings indicate that preharvest application of methyl jasmonate in combination with salicylic acid, especially at the green tip stage, effectively mitigates oxidative stress, reduces membrane damage, and enhances postharvest longevity and fruit quality. Overall, the combination of 200 mg L⁻¹ methyl jasmonate and 1 mM salicylic acid applied at the green tip stage was identified as the most effective strategy to improve both physicochemical quality and storability of ‘Alberta’ peaches, with significant implications for nutritional value and economic returns. کیفیت پس از برداشت, تنش اکسیداتیو, آنزیم‌های آنتی‌اکسیدانی, استحکام بافت میوه,‎ ‎پراکسیداسیون لیپیدها, تعامل هورمون‌های گیاهی Postharvest quality, Oxidative stress, Antioxidant enzymes, Fruit firmness, Lipid peroxidation, Plant hormone ‎interactions 61 94 http://jispp.iut.ac.ir/browse.php?a_code=A-10-557-5&slc_lang=fa&sid=1 Hamide Mohammadi حمیده محمدی hmohammadi2008@gmail.com No Department of Horticultural Sciences, Faculty of Agriculture,‎‏ ‏Shahid Bahonar‏ ‏University of Kerman, ‎Kerman, Iran بخش علوم باغبانی، دانشکده کشاورزی، دانشگاه شهید باهنرکرمان، کرمان، ایران ‌‎ ‎ ‎ Zahra Pakkish زهرا پاک کیش zahrapakkish@uk.ac.ir Yes Department of Horticultural Sciences, Faculty of Agriculture,‎‏ ‏Shahid Bahonar‏ ‏University of Kerman, ‎Kerman, Iran بخش علوم باغبانی، دانشکده کشاورزی، دانشگاه شهید باهنرکرمان، کرمان، ایران ‌‎ ‎ Vahid Reza Saffari وحیدرضا صفاری Safariv@uk.ac.ir No Department of Horticultural Sciences, Faculty of Agriculture,‎‏ ‏Shahid Bahonar‏ ‏University of Kerman, ‎Kerman, Iran بخش علوم باغبانی، دانشکده کشاورزی، دانشگاه شهید باهنرکرمان، کرمان، ایران ‌‎ ‎