Plant Process and Function

fa بررسی تأثیر پوتریسین و سالیسیلیک اسید بر ویژگی‌های مورفوفیزیولوژیک رزماری در شرایط تنش شوری Effect of putrescine and salicylic acid on morphophysiological traits of rosemary under salinity stress تنش شوري Salt Stress پژوهشي Research تنش شوری با ایجاد اختلال در تعادل یونی، فشار اسمزی و بروز آسیب اکسیداتیو، رشد و عملکرد گیاهان را کاهش می‌دهد. رزماری، به‌عنوان گیاهی دارویی حساس به شوری، در چنین شرایطی آسیب‌پذیر است. مطالعات نشان می‌دهند که کاربرد پوترسین و <a name="_Hlk214370654">سالیسیلیک</a> اسید می‌تواند با بهبود دفاع آنتی‌اکسیدانی و تنظیم اسمزی، اثرات منفی شوری را کاهش دهد. این پژوهش با هدف بررسی تأثیر پوترسین و سالیسیلیک اسید بر بهبود رشد و پاسخ‌های فیزیولوژیک گیاه رزماری (Rosmarinus officinalis) تحت تنش شوری انجام شد. برای این منظور، گیاهچه‌های سه‌ماهه رزماری با غلظت‌های مختلف پوترسین (صفر، 5/0، 1 و 2 میلی‌مولار) و سالیسیلیک اسید (صفر، 5/0، 7/0 و 1 میلی‌مولار) به‌صورت محلول‌پاشی هر 10 روز یک‌بار به مدت یک ماه تیمار شدند. سپس تنش شوری با استفاده از کلرید سدیم در سطوح صفر، 75، 125 و 150 میلی‌مولار به‌صورت آبیاری هر چهار روز یک‌بار به مدت دو ماه اعمال گردید. نتایج نشان داد که ترکیب پوترسین و سالیسیلیک اسید اثرات مثبتی بر رشد، شاخص‌های فیزیولوژیک و ترکیبات فیتوشیمیایی داشتند. در شرایط شوری 150 میلی‌مولار، تیمار ترکیبی پوترسین 5/0 میلی‌مولار و سالیسیلیک اسید 5/0 میلی‌مولار سبب افزایش 25/81 درصدی ارتفاع گیاه و 02/148 درصدی تعداد برگ شد. همچنین، ترکیب پوترسین 5/0 میلی‌مولار و سالیسیلیک اسید 1 میلی‌مولار موجب افزایش معنی‌دار وزن تر برگ (30/198 درصد) و وزن خشک ریشه (114 درصد) گردید. سالیسیلیک اسید 1 میلی‌مولار بیشترین اثر را بر محتوای نسبی آب برگ (60/91 درصد) داشت. <a name="_Hlk206804510"></a><a name="_Hlk206607880">در شوری‌های بالا (125 و 150 میلی‌مولار)، ترکیب پوتریسین و سالیسیلیک اسید باعث بهبود معنی‌دار ویژگی‌های فیزیولوژیک رزماری شد. بیشترین افزایش کلروفیل </a>a در تیمار پوترسین با غلظت 2 میلی‌مولار و سالیسیلیک اسید با غلظت 7/0 میلی‌مولار و پوترسین با غلظت 5/0 میلی‌مولار و سالیسیلیک اسید با غلظت 1 میلی‌مولار به&lrm;ترتیب به&lrm;میزان 97/120 و 21/170 درصد و کلروفیل b (55/0 میلی‌گرم در گرم وزن تر) در تیمارهای ترکیبی پوترسین با غلظت 5/0 میلی&lrm;مولار و سالیسیلیک اسید 1 میلی&lrm;مولار مشاهده گردید. همچنین، پوترسین با غلظت 5/0 میلی&lrm;مولار و سالیسیلک اسید 1 میلی‌مولار سبب افزایش فنل کل و تیمار پوترسین با غلظت 2 میلی&lrm;&rlm;مولار بالاترین فعالیت آنتی‌اکسیدانی (4/99%، معادل 40/71% بالاتر از شاهد) در سطح شوری 150 میلی‌مولار شدند. کاربرد پوترسین و اسید سالیسیلیک، به‌صورت جداگانه و ترکیبی، به‌طور مؤثری اثرات نامطلوب تنش شوری را در گیاهان رزماری کاهش داد. این یافته‌ها نشان می‌دهد که کاربرد خارجی این ترکیبات می‌تواند یک استراتژی عملی برای افزایش تحمل به شوری در گیاهان دارویی و معطر مانند رزماری باشد. Salinity stress reduces plant growth and performance by disrupting ionic balance, inducing osmotic pressure, and causing oxidative damage. Rosemary, as a salinity-sensitive medicinal plant, is particularly vulnerable under such conditions. Studies have shown that application of putrescine and salicylic acid can mitigate the negative effects of salinity by enhancing antioxidant defenses and regulating osmotic balance. The present study aimed to investigate the effects of putrescine and salicylic acid on growth and physiological responses of rosemary (Rosmarinus officinalis) under salinity stress. Three-month-old rosemary seedlings were foliar-treated every 10 days for one month with different concentrations of putrescine (0, 0.5, 1, and 2 mM) and salicylic acid (0, 0.5, 0.7, and 1 mM). Salinity stress was then applied via irrigation with NaCl at 0, 75, 125, and 150 mM every four days for two months. The results indicated that the combination of putrescine and salicylic acid positively influenced growth, physiological indices, and phytochemical composition. Under 150 mM salinity, the combined treatment of 0.5 mM putrescine and 0.5 mM salicylic acid increased plant height by 25.81% and leaf number by 148.02%. Moreover, 0.5 mM putrescine combined with 1 mM salicylic acid significantly enhanced fresh leaf weight (198.30%) and root dry weight (114%). Salicylic acid at 1 mM showed the greatest effect on relative leaf water content (91.60%). At higher salinity levels (125 and 150 mM), the combination of putrescine and salicylic acid significantly improved physiological traits of rosemary. The highest increase in chlorophyll a was observed in 2 mM putrescine + 0.7 mM salicylic acid and 0.5 mM putrescine + 1 mM salicylic acid treatments (120.97% and 170.21%, respectively), while chlorophyll b peaked at 0.5 mM putrescine + 1 mM salicylic acid (0.55 mg g⁻¹ FW). Furthermore, 0.5 mM putrescine + 1 mM salicylic acid enhanced total phenolic content, and 2 mM putrescine exhibited the highest antioxidant activity (99.4%, equivalent to 40.71% above the control) under 150 mM salinity. Overall, foliar application of putrescine and salicylic acid, individually or in combination, effectively mitigated the adverse effects of salinity stress in rosemary. These findings suggest that exogenous application of these compounds may serve as a practical strategy to improve salinity tolerance in medicinal and aromatic plants such as rosemary. پوترسین, رزماری, سالیسیلیک اسید, فعالیت آنتی‎اکسیدانی, رنگیزه‎های فتوسنتزی Putrescine, Rosemary, Salicylic Acid, Antioxidant Activity, Photosynthetic Pigments 277 298 http://jispp.iut.ac.ir/browse.php?a_code=A-10-1421-7&slc_lang=fa&sid=1 Asad Safari اسد صفری asad.safari94@gmail.com No DDepartment of Horticultural Sciences, Faculty of Agriculture and Natural Resources, Hormozgan University, Bandar Abbas, Iran گروه علوم باغبانی، دانشکده کشاورزی و منابع طبیعی، دانشگاه هرمزگان، بندرعباس، ایران Davood Samsampour داود صمصام‌پور samsampoor@hormozgan.ac.ir Yes Department of Horticultural Sciences, Faculty of Agriculture and Natural Resources, Hormozgan University, Bandar Abbas, Iran گروه علوم باغبانی، دانشکده کشاورزی و منابع طبیعی، دانشگاه هرمزگان، بندرعباس، ایران Mojgan Soleimanizadeh مژگان سلیمانی‌زاده m.soleimanizadeh@hormozgan.ac.ir No Department of Horticultural Sciences, Faculty of Agriculture and Natural Resources, Hormozgan University, Bandar Abbas, Iran گروه علوم باغبانی، دانشکده کشاورزی و منابع طبیعی، دانشگاه هرمزگان، بندرعباس، ایران