Plant Process and Function

fa تأثیر میکوریزا، سلنیوم و متانول بر روند تغییرات اجزای فلورسانس کلروفیل و برخی صفات ‌فیزیولوژیکی جو در رژیم‌های مختلف آبیاری Effects of mycorrhiza, selenium, and methanol on the trend of changes of ‎chlorophyll fluorescence components and some physiological traits of barley ‎‎(Hordeum vulgare L.) in different irrigation regimes تنش خشكي Droughts Stress پژوهشي Research به منظور بررسی تأثیر کاربرد میکوریزا و محلولپاشی سلنیوم و متانول بر روند تغییرات اجزای فلورسانس کلروفیل و برخی صفات فیزیولوژیکی جو در رژیمهای مختلف آبیاری، آزمایشی بهصورت فاکتوریل در قالب طرح پایه بلوکهای کاملاً تصادفی در سه تکرار در گلخانه تحقیقاتی دانشکده کشاورزی و منابع طبیعی دانشگاه محقق اردبیلی در سال 1403 اجرا شد. فاکتورهای مورد بررسی شامل سطوح مختلف آبیاری (آبیاری کامل بهعنوان شاهد، قطع آبیاری در 50 درصد مراحل چکمهای شدن (آبستنی) و سنبلهدهی بهترتیب بهعنوان محدودیت شدید و ملایم آبی معادل کد 43 و 55 مقیاس BBCH)، کاربرد میکوریزا در دو سطح (با و بدون کاربرد میکوریزا)، محلول‌پاشی با متانول و سلنیوم در چهار سطح (محلول‌پاشی با آب به‌عنوان شاهد، محلول‌پاشی 3 میلیگرم در لیتر سلنیوم، محلول‌پاشی 30% حجمی وزنی متانول، محلول‌پاشی توأم سلنیوم و متانول) بودند. نتایج نشان داد که در شرایط قطع آبیاری در مرحله 50 درصد آبستنی، کاربرد توأم قارچ میکوریزا و محلولپاشی متانول و سلنیوم نسبت به شرایط عدم کاربرد میکوریزا و محلولپاشی سلنیوم و متانول محتوای قندهای محلول و پرولین (بهترتیب 7/42، 4/56 درصد) حجم ریشه (1/26 درصد)، وزن خشک ریشه (4/23 درصد)، و عملکرد دانه را (5/32 درصد) در همین سطح از سطوح آبیاری افزایش داد. همچنین در 102 روز بعد از کاشت در شرایط قطع آبیاری در مرحله 50 درصد آبستنی، کاربرد توأم قارچ میکوریزا و محلولپاشی متانول و سلنیوم، شاخص کلروفیل (1/25 درصد)، محتوای نیتروژن برگ پرچم (1/19 درصد)، محتوای نسبی آب (1/22 درصد)، عملکرد کوانتومی (4/32 درصد)، فلورسانس حداکثر (1/32 درصد)، فلورسانس متغیر (5/74 درصد)، فعالیت کمپلکس تجزیهکننده آب (107 درصد) را، در مقایسه با عدم کاربرد میکوریزا و محلولپاشی متانول و سلنیوم در همین سطح از سطوح آبیاری، افزایش داد. همچنین کاربرد میکوریزا و محلولپاشی متانول و سلنیوم در شرایط آبیاری کامل، هدایت الکتریکی (9/32 درصد)، فلورسانس حداقل (30 درصد)، F0/Fm یا هدررفت گرمایی در فوتوسیستمII (5/42 درصد) را نسبت به عدم کاربرد میکوریزا، متانول و سلنیوم تحت شرایط قطع آبیاری در مرحله آبستنی کاهش داد. نتایج این بررسی نشان داد که کاربرد قارچ میکوریزا و محلولپاشی متانول و سلنیوم میتواند در بهبود عملکرد جو در شرایط محدودیت آبی پیشنهاد شود. In order to study the effects of mycorrhiza application and foliar application of selenium and methanol on the trend of changes of chlorophyll fluorescence components and some physiological characteristics of barley in different irrigation regimes, an experiment as a factorial was conducted based on a randomized complete block design with three replications in the research greenhouse of the Faculty of Agriculture and Natural Resources, University of Mohaghegh Ardabili, during 2024. The experimental factors included different levels of irrigation (full irrigation as control, irrigation withholding at 50% of booting and heading stages as severe and moderate water limitation, respectively (equivalent to BBCH 43 and 55 scale, respectively), application of mycorrhiza at two levels (with and without mycorrhiza), and foliar application of selenium and methanol at four levels (foliar application with water as control, foliar application of 30% w/v methanol, foliar application of 3 mg.L-1 selenium and combined foliar application of selenium and methanol. The results showed that under irrigation withholding at the 50% booting stage, both the application of mycorrhiza and selenium and methanol foliar application increased soluble sugars and proline content (42.7 and 56.4%, respectively), root volume (26.1%), root dry weight (23.4%), and grain yield (32.5%) in comparison with no application of mycorrhiza and selenium and methanol foliar at the same level  from irrigation levels. So, at 102 days after planting under irrigation withholding at 50% of the booting stage, application of mycorrhiza, selenium, and methanol foliar application increased chlorophyll index (25.1%), nitrogen content of the flag leaf (19.1%), relative water content (22.1%), quantum yield (32.4%), maximum fluorescence (32.1%), variable fluorescence (74.5%), Fv/F0 or the activity of the water splitting complex (107%)  compared to no application of mycorrhiza, selenium, and methanol at the same level from irrigation levels. Also, the application of mycorrhiza and foliar application of selenium and methanol at full irrigation conditions decreased electrical conductivity (32.9%), minimum fluorescence (30%), and F0/Fm (42.5%) compared to no application of mycorrhiza, selenium, and methanol under irrigation withholding at the booting stage. The results of this study showed that the application of mycorrhiza, selenium, and methanol can be suggested to improve the yield of barley under water limitation conditions. سطوح آبیاری, شاخص کلروفیل, مرحله آبستنی, هدایت الکتریکی Booting stage, Chlorophyll index, Electrical conductivity, Irrigation levels 119 144 http://jispp.iut.ac.ir/browse.php?a_code=A-10-68-23&slc_lang=fa&sid=1 Ailar Darabi ایلار دارابی ailardarabi123@gmail.com No Department of Plant Production and Genetics, Faculty of Agriculture and Natural Resources, ‎University of Mohaghegh Ardabili, Ardabil, Iran گروه تولید و ژنتیک گیاهی، دانشکده کشاورزی و منابع طبیعی، دانشگاه محقق‎ ‎اردبیلی، اردبیل، ایران Raouf Seyed Sharifi رئوف سیدشریفی raouf_ssharifi@yahoo.com Yes Department of Plant Production and Genetics, Faculty of Agriculture and Natural Resources, ‎University of Mohaghegh Ardabili, Ardabil, Iran گروه تولید و ژنتیک گیاهی، دانشکده کشاورزی و منابع طبیعی، دانشگاه محقق‎ ‎اردبیلی، اردبیل، ایران Fatemeh‎ Aghaei فاطمه آقایی f.aghaei1994@gmail.com No Department of Plant Production and Genetics, Faculty of Agriculture and Natural Resources, ‎University of Mohaghegh Ardabili, Ardabil, Iran گروه تولید و ژنتیک گیاهی، دانشکده کشاورزی و منابع طبیعی، دانشگاه محقق‎ ‎اردبیلی، اردبیل، ایران