fa بررسی برخی پاسخ های فیزیولوژیک و مورفولوژیک چهار رقم انگور ایرانی(Vitis vinifera L.) به تنش خشکی در شرایط درون شیشه ای تنش خشكي Droughts Stress پژوهشي Research تنش آبی یکی از مهم‌ترین فاکتورهای غیر زیستی محدود کننده رشد و نمو و تولید محصول در گیاهان باغبانی است. به منظور بررسی مقاومت به تنش کم آبی از روش‌های درون شیشه ای، به طور موفقیت آمیزی در بسیاری از گیاهان استفاده شده است در این پژوهش واکنش چهار رقم انگور ایرانی (Vitis vinifera L.) به تنش خشکی ایجاد شده توسط پلی اتیلن گلیکول 6000 که پتانسیل های اسمزی 5- و 5.24- و 5.65- و 6.24- و 7.01- بار را با احتساب پتانسیل اسمزی محیط کشت که 5- بار بود در محیط کشت پایه MS مورد بررسی قرار گرفت. نتایج نشان داد که تنش خشکی باعث کاهش وزن تر و خشک شاخه، سطح برگ، طول شاخه و محتوای نسبی آب می‌شود. افزایش معنی‌داری در میزان پرولین و مالون دای آلدئید و همچنین فعالیت آنزیم آنتی اکسیدان کاتالاز در اثر تنش خشکی مشاهده شد. افزایش در مقدار مالون دای آلدئید نشان داد تنش اکسیداتیو باعث کاهش پایداری غشا شد. با توجه به نتایج به دست آمده از این پژوهش به نظر می‌رسد در بین ارقام مورد مطالعه رقم ‘شاهانی’ با ظرفیت تولید پرولین و کاتالاز بیشتر تحت شرایط تنش، مقاومت بیشتری به تنش داشته باشد و دو رقم ‘قرمز قزوین’ و ‘یاقوتی سفید’ حساس و ‘عسگری’ رقمی نیمه مقاوم باشد. Water stress is one of the most important abiotic limiting factors that restricts growth, development and productivity of horticulrural crops. In vitro methods have been successfully used for evaluating water deficit stress in plants. In this regards, responses of four Iranian grapevine genotypes to drought stress induced by polyethylene glycol 6000 at -5, -5.24, -5.65, -6.24 and -7 bar were studied in Murashige and Skoog (MS) medium. Results indicated that drought stress reduced shoot fresh weight, leaf area, shoot length and leaf relative water content. Water deficit stress also caused significant increase in proline and malondialdehyde content, and activity of catalase antioxidant enzyme,. It seems that among studied genotypes , ‘Shahani’ with a greater capability to produce proline and antioxidant enzymes was more tolerant to drought stress and ‘Keshmeshi Ghermez Ghazvin’ and ‘Yaghuti Sefid’ genotypes were more susceptible and eventually ‘Asgari’genotype performed semi tolerance to water deficit stress. آنزیم آنتی اکسیدان, پلی اتیلن گلیکول, تنش آبی, رادیکال فعال اکسیژن, رشد رویشی. Antioxidant enzyme, Polyethylene glycol, Reactive oxygen species, Vegetative growth, Water stress. 115 126 http://jispp.iut.ac.ir/browse.php?a_code=A-10-387-1&slc_lang=fa&sid=1 Hamidreza Mehri حمیدرضا مهری Yes Cyrus Ghobadi سیروس قبادی No Bahram Baninasab بهرام بانی نسب No Parviz Ehsanzadeh پرویز احسان زاده No mahdiyeh Gholami مهدیه غلامی No