fa اثر نانوذرات اکسید روی بر خصوصیات فیزیولوژیکی تر‌تیزک ساقه آغوش (Lepidium perfoliatum L.) تحت تنش دمای پایین تنش دما thermal stress پژوهشي Research <span style="font-size:12pt"><span style="direction:rtl"><span style="unicode-bidi:embed"><span new="" roman="" style="font-family:" times=""><b><span lang="FA" style="font-size:11.0pt"><span b="" lotus="" style="font-family:">گیاه دارویی تر&shy;تیزک ساقه آغوش گیاهی یک ساله از خانواده شب&shy;بوها (</span></span></b><b><span dir="LTR" style="font-size:9.0pt">Brassicaceae</span></b><b><span lang="FA" style="font-size:11.0pt"><span b="" lotus="" style="font-family:">)</span></span></b><b> </b><b><span lang="FA" style="font-size:11.0pt"><span b="" lotus="" style="font-family:">است. تنش دمای پایین، یکی از عوامل محیطی مهم محدود&shy;کننده کشت&shy;و&shy;کار گیاهان است. ترکیبات زیادی در زمینه کاهش اثرات زیان&shy;آور این تنش، مورد استفاده قرار گرفته&shy;اند. در این پژوهش به منظور بررسی اثر نانوذرات اکسید روی بر خصوصیات فیزیولوژیک ترتیزک ساقه آغوش تحت تنش دمای پایین، آزمایشی به صورت فاکتوریل در قالب طرح کاملاً تصادفی با سه تکرار نجام گرفت. تیمارهای آزمایشی شامل دما در سه سطح (25 (شاهد)، 5 و 1- درجه سلسیوس) و محلول&shy;پاشی نانوذرات اکسید روی در چهار سطح (صفر، 25، 50 و 100 میلی&shy;گرم در لیتر) بودند. نتایج نشان داد که استفاده از نانوذرات اکسید روی در شرایط اعمال تنش دمایی سبب افزایش فعالیت آنزیم‌های پراکسیداز، کاتالاز و سوپراکسید دیسموتاز بلافاصله بعد از تنش و سه روز پس از اعمال تنش گردید. با کاهش دما از 25 درجه سلسیوس به 1- درجه سلسیوس، عدم محلول‌پاشی نانوذرات اکسید روی سبب افزایش نشت الکترولیت بلافاصله بعد از تنش و سه روز پس از اعمال تنش شد. همچنین محلول‌پاشی با نانوذرات اکسید روی به ویژه با غلظت‌های 50 و 100 میلی‌گرم در لیتر میزان خسارت به غشا و نشت الکترولیت را به طور مؤثری کاهش داد. در دمای 1- درجه سلسیوس، محلول‌پاشی با نانوذرات اکسید روی سبب کاهش میزان پرولین هم بلافاصله بعد از تنش و هم سه روز پس از اعمال تنش گردید. به&shy;طور&shy;کلی می‌توان بیان کرد که کاربرد محلول&shy;پاشی نانوذرات اکسید روی با غلظت 50 و 100 میلی‌گرم در لیتر تأثیر معنی&shy;داری در کاهش اثرات تنش دمای پایین در گیاه تر&shy;تیزک ساقه آغوش داشت</span></span></b><b><span dir="LTR" style="font-size:9.0pt">.</span></b><b><span lang="FA" style="font-size:11.0pt"><span style="font-family:"B Lotus""></span></span></b></span></span></span></span> <span style="font-size:12pt"><span style="tab-stops:right 191.4pt"><span new="" roman="" style="font-family:" times=""><span lang="EN" style="font-size:10.0pt">The medicinal plant,</span> <span style="font-size:10.0pt">clasping pepperweed (<i>Lepidium perfoliatum </i>L.), </span><span lang="EN" style="font-size:10.0pt">is an annual plant from the Brassicaceae family. Low-temperature stress is one of the important environmental factors limiting plant cultivation. Many compounds have been used to reduce the harmful effects of this stress. In this study, the effect of zinc oxide nanoparticles on the physiological characteristics of the</span><i><span style="font-size:10.0pt"> Lepidium perfoliatum </span></i><span style="font-size:10.0pt">L.</span><span lang="EN" style="font-size:10.0pt"> under low-temperature stress was </span><span style="font-size:10.0pt">an experiment conducted as a factorial design in a completely<i> </i>randomized design with three replications.</span><span lang="EN" style="font-size:10.0pt"> The experimental treatments included temperature at three levels (25 (control), 5, and -1&deg;C) and foliar application of zinc oxide nanoparticles at four levels (0, 25, 50, and 100 mg/L). </span><span style="font-size:10.0pt">Results showed that in temperature stress conditions, zinc oxide nanoparticle foliar spray increased peroxidase, catalase, and superoxide dismutase enzyme activities immediately and three days after the stress. By decreasing the temperature from 25&deg;C to -1&deg;C, the non-application of zinc oxide nanoparticles increased electrolyte leakage immediately and three days after the stress. Also, zinc oxide nanoparticle foliar spray in 100 mg/l and 50 mg/l reduced the amount of damage to the membrane and electrolyte leakage. At a temperature of -1&deg;C, zinc oxide nanoparticle foliar spray decreased proline both immediately after and three days after stress. In general, it can be stated that the use of 100 mg/l and 50 mg/l zinc oxide nanoparticles had a significant effect on reducing the effects of low-temperature stress in the <i>Lepidium perfoliatum</i>.</span><span dir="RTL" lang="FA" style="font-size:10.0pt"><span style="font-family:"B Nazanin""></span></span></span></span></span> آنزیم‌های آنتی‌اکسیدان, پرولین, تنش سرما, گیاه دارویی, نانوذرات Antioxidant enzymes, Cold stress, Medicinal plant, Nanoparticles, Proline 27 44 http://jispp.iut.ac.ir/browse.php?a_code=A-10-270-4&slc_lang=fa&sid=1 Arefeh Sanchooli عارفه سنچولی a.sanchooli1995@gmail.com No Department of Genetics and Plant Production, Agriculture College, Vali-e-Asr University of Rafsanjan, Rafsanjan, Iran گروه ژنتیک و تولید گیاهی، دانشکده کشاورزی، دانشگاه ولی‌عصر (عج) رفسنجان، رفسنجان، ایران Batool Mahdavi بتول مهدوی b.mahdavi@vru.ac.ir Yes Department of Genetics and Plant Production, Agriculture College, Vali-e-Asr University of Rafsanjan, Rafsanjan, Iran گروه ژنتیک و تولید گیاهی، دانشکده کشاورزی، دانشگاه ولی‌عصر (عج) رفسنجان، رفسنجان، ایران Shahab Madah Hosseini شهاب مداح حسینی shahab.mhoseini@vru.ac.ir No Department of Genetics and Plant Production, Agriculture College, Vali-e-Asr University of Rafsanjan, Rafsanjan, Iran گروه ژنتیک و تولید گیاهی، دانشکده کشاورزی، دانشگاه ولی‌عصر (عج) رفسنجان، رفسنجان، ایران Mohammad Reza Dehghani محمدرضا دهقانی m.r.dehghani@vru.ac.ir No Department of Genetics and Plant Production, Agriculture College, Vali-e-Asr University of Rafsanjan, Rafsanjan, Iran گروه ژنتیک و تولید گیاهی، دانشکده کشاورزی، دانشگاه ولی‌عصر (عج) رفسنجان، رفسنجان، ایران