fa ارزیابی واکنش مرزه تابستانه (Satureja hortensis L.) به کودهای بیولوژیک تحت تنش شوری تنش شوري Salt Stress پژوهشي Research <span style="font-size:12pt"><span style="direction:rtl"><span style="unicode-bidi:embed"><span new="" roman="" style="font-family:" times=""><b><span lang="FA" style="font-size:11.0pt"><span b="" lotus="" style="font-family:">مرزه تابستانه (</span></span></b><b><i><span dir="LTR" style="font-size:9.0pt">Satureja hortensis </span></i></b><b><span dir="LTR" style="font-size:9.0pt">L.</span></b><b><span lang="FA" style="font-size:11.0pt"><span b="" lotus="" style="font-family:">)</span></span></b><b> </b><b><span lang="FA" style="font-size:11.0pt"><span b="" lotus="" style="font-family:">یکی از گیاهان دارویی و معطر ارزشمند با کاربردهای فراوان در صنایع دارویی و غذایی است. کاربرد نهاده&shy;های با منشأ طبیعی که ضمن تأمین نیازهای غذایی گیاه، مقاومت آن در برابر تنش&shy;های محیطی از جمله شوری را افزایش دهد، می&shy;تواند راهکاری کلیدی در تولید این محصول و دستیابی به اهداف کشاورزی پایدار باشد. بنابراین این پژوهش، به منظور مطالعه اثر تنش شوری و کودهای زیستی بر صفات رویشی و فیزیولوژیک گیاه دارویی مرزه تابستانه انجام شد. اثر تیمارهای کود در چهار سطح (شاهد، باکتری (</span></span></b><b><i><span dir="LTR" style="font-size:9.0pt">Pseudomonas</span></i></b><b><span dir="LTR" style="font-size:9.0pt"> <i>fluorescens</i></span></b><b><span lang="FA" style="font-size:11.0pt"><span b="" lotus="" style="font-family:">)، جلبک (</span></span></b><b><i><span dir="LTR" style="font-size:9.0pt">Sargassum</span></i></b><b><span dir="LTR" style="font-size:9.0pt"> <i>boveanum</i></span></b><b><span lang="FA" style="font-size:11.0pt"><span b="" lotus="" style="font-family:">)، جلبک+ باکتری) و شوری در چهارسطح (صفر، 50، 100، 150 میلی‌مولار) بر صفات رویشی و فیزیولوژیک در این گیاه، آزمایش به صورت فاکتوریل در قالب طرح پایه کاملاً تصادفی با چهار تکرار در گلخانه دانشکده کشاورزی دانشگاه کردستان در سال 1402 به اجرا در آمد. یافته‌های حاصل از این پژوهش نشان داد با افزایش سطوح تنش شوری، صفات نامبرده کاهش یافتند. کاربرد کود جلبک و باکتری، اثر افزایشی بر صفات ارتفاع بوته</span></span></b><b> </b><b><span lang="FA" style="font-size:11.0pt"><span b="" lotus="" style="font-family:">(12/31 سانتی‌متر)، طول ریشه (11/14 سانتی‌متر)، حجم ریشه (04/4 میلی&shy;لیتر)، وزن خشک اندام هوایی (93/17 گرم)، پروتئین کل (76/21 میلی‌گرم بر گرم وزن تر) و مالون دی&shy;آلدئید در شرایط تنش شوری داشتند، و همچنین صفات پرولین (01/7 میلی‌گرم بر گرم وزن تر)، کلروفیل (76/1 میلی‌گرم بر گرم وزن تر) و آنزیم پراکسیداز دیسموتاز (4/0 میلی‌گرم پروتئین در دقیقه در وزن تر) تحت تأثیر اثر متقابل کود زیستی و تنش شوری قرار گرفتند.</span></span></b><b> </b><b><span lang="FA" style="font-size:11.0pt"><span b="" lotus="" style="font-family:">لذا با توجه به نتایج حاصل از این پژوهش مبنی بر تأثیر مثبت و معنی‌دار کودهای زیستی بر صفات مورد بررسی به ویژه تحت تنش شوری، می‌توان به عنوان راهکاری جهت کاهش اثرات نامطلوب شوری مطرح نمود</span></span></b><b><span dir="LTR" style="font-size:9.0pt">.</span></b><b><span lang="FA" style="font-size:11.0pt"><span style="font-family:"B Lotus""></span></span></b></span></span></span></span> <span style="font-size:12pt"><span new="" roman="" style="font-family:" times=""><i><span style="font-size:10.0pt">Satureja hortensis </span></i><span style="font-size:10.0pt">L. is a valuable medicinal and aromatic plant with numerous applications in the pharmaceutical and food industries. The use of natural inputs is a key strategy for cultivating this plant sustainably, as they can provide essential nutrients and help mitigate the effects of salinity stress. Thus, this study aimed to investigate the effect of salinity stress and biofertilizers on the morphological and physiological traits of savory. Experimental treatments were biofertilizers at four levels (control, <i>Pseudomonas fluorescens</i>, <i>Sargassum boveanum,</i> and <i>Pseudomonas fluorescens</i> + <i>Sargassum boveanum</i>) and salinity stress at four levels (0, 50, 100, and 150 mM). The research was set up as a factorial experiment using a randomized complete block design with four replications at the greenhouse of the Faculty of Agriculture of the Kurdistan University in 2023. The results indicated that these mentioned traits reduced with increasing salinity stress levels. Algae and bacteria significantly increased plant height (31.12 cm), root length (14.11 cm), root volume (4.04 ml), dry weight of aerial part (17.93 g), protein (21.76 mg. g^-1 Fw), and malondialdehyde of savory under salinity stress condition. Also, the interaction of biofertilizer and salinity stress significantly affected proline (7.01 mg. g^-1 Fw), chlorophyll (1.76 mg. g^-1 Fw), and peroxidase enzyme (0.4 unmin^-1 mg^-1 protein). Considering the results of this research indicating a positive and significant effect of bio-fertilizers on the studied traits, especially under salt stress, it can be proposed as a strategy to reduce the adverse effects of salinity.</span></span></span><br> <span style="font-size:12pt"><span new="" roman="" style="font-family:" times=""><span style="font-size:10.0pt"></span></span></span> تنش شوری, جلبک دریایی, سودوموناس, مرزه Pseudomonas, Salinity stress, Sargassum boveanum, Savory 45 66 http://jispp.iut.ac.ir/browse.php?a_code=A-10-303-1&slc_lang=fa&sid=1 Fariba Vafaahd فریبا وفاعهد No Department of Plant Production and Genetics, Faculty of Agriculture, University of Kurdistan, Sanandaj, Iran گروه مهندسی تولید و ژنتیک گیاهی، دانشکده کشاورزی، دانشگاه کردستان، سنندج، ایران Shiva Khalesro شیوا خالص رو Yes Department of Plant Production and Genetics, Faculty of Agriculture, University of Kurdistan, Sanandaj, Iran گروه مهندسی تولید و ژنتیک گیاهی، دانشکده کشاورزی، دانشگاه کردستان، سنندج، ایران Batool Mahdavi بتول مهدوی No Department of Genetic and Crop Production, Agriculture College, Vali-e-Asr University of Rafsanjan, Rafsanjan, Iran گروه ژنتیک و تولید گیاهی، دانشکده کشاورزی، دانشگاه ولی عصر (عج) رفسنجان، رفسنجان، ایران