Plant Process and Function

fa ارزیابی تیمارهای آلی بر برخی خصوصیات مورفولوژیکی و فعالیت آنزیمی دو رقم پنبه (Gossypium herbaceum L.) تحت تنش خشکی Evaluation of organic treatments on some morphological characteristics and enzymatic activity of two cotton cultivars (Gossypium herbaceum L.) under drought stress تنش خشكي Droughts Stress كاربردي Applicable تنش خشکی از مهمترین تنشهای غیرزیستی است و ارائه راهکارهایی نظیر کاربرد ارقام مقاوم به تنش و کودهای آلی در راستای کاهش اثرات ناشی از تنش بسیار حائز اهمیت است. بنابراین مطالعه حاضر بهمنظور بررسی برخی خصوصیات مورفولوژیکی و فیزیولوژیکی دو رقم پنبه در شرایط تنش خشکی بهصورت اسپلیت اسپلیت پلات در قالب طرح بلوکهای کاملاً تصادفی در سه تکرار در کرج بهمدت دو سال اجرا شد. تیمارهای پژوهش شامل تنش خشکی در دو سطح (اعمال تنش خشکی (قطع آبیاری از ٥٠ درصد گلدهی تا پایان دوره رشد) و شرایط بدون تنش (شاهد))، در کرتهای اصلی، ارقام پنبه (رقم گلستان و لاین امیدبخش 20)، در کرتهای فرعی و تیمارهای آلی (کاربرد باکتری محرک رشد (آزوسپریلیوم)، پلیمر سوپر جاذب، عدممصرف (شاهد)) در کرتهای فرعی فرعی، بودند. نتایج حاصل از پژوهش حاضر نشان داد که خشکی موجب کاهش عملکرد هر دو رقم پنبه شد. رقم گلستان عملکرد وش مطلوبتری نسبت به لاین امیدبخش 20 داشت. آزوسپریلیوم و پلیمر سوپر جاذب اثرات منفی حاصل از تنش خشکی را نسبت به شاهد کاهش دادند. پلیمر سوپر جاذب در شرایط بدون تنش موجب افزایش عملکرد وش (84/22 درصد)، کاهش محتوای پرولین (54/54 درصد)، فعالیت آنزیم کاتالاز (75 درصد) و سوپراکسید دیسموتاز (27/41 درصد) نسبت به شاهد شد. همچنین آزوسپریلیوم سبب افزایش عملکرد وش (31/19 درصد)، کاهش محتوای پرولین (42/21 درصد)، فعالیت آنزیم کاتالاز (52/23 درصد) و سوپراکسید دیسموتاز (36/35 درصد) نسبت به شاهد شد. بنابراین جهت کاهش اثرات حاصل از تنش خشکی و عملکرد بهتر پنبه میتوان کاربرد باکتری محرک رشد (آزوسپریلیوم) و همچنین پلیمر سوپر جاذب را پیشنهاد داد. Drought stress is one of the most important abiotic stresses and providing solutions such as the use of stress-resistant varieties and organic fertilizers is very important. Therefore, the present study was conducted in Karaj for two years to investigate some morphological and physiological characteristics of two cotton cultivars under drought stress conditions in a split-plot randomized complete block design with three replications. The research treatments included drought stress at two levels (application of drought stress (after the emergence of the first flowers) and non-stress conditions (control)), in the main plots, cotton cultivars (Golestan cultivar and 20 line), in the subplots, and organic treatments (application of growth-promoting bacteria (Azospirillium), superabsorbent polymer, no application (control)) in the subplots. The results of the present study showed that drought reduced the yield of both cotton cultivars. Azospirillium and superabsorbent reduced the negative effects of drought stress compared to the control. Superabsorbent polymer under stress-free conditions increased the wash yield (22.84%), decreased the proline content (54.54%), catalase enzyme activity (75%) and superoxide dismutase (41.27%) compared to the control. Also, azospirillum increased the wash yield (19.31%), decreased the proline content (21.42%), catalase enzyme activity (23.52%) and superoxide dismutase (35.36%) compared to the control. Therefore, in order to reduce the effects of drought stress and improve cotton yield, the use of growth-promoting bacteria (Azospirillium) and superabsorbent polymer can be recommended. آزوسپریلیوم, آنزیم کاتالاز, باکتری‌های محرک رشد, پلیمر سوپر جاذب, رقم گلستان Azospirillium, Catalase enzyme, Golestan cultivar, Growth-promoting bacteria, Superabsorbent polymer 237 252 http://jispp.iut.ac.ir/browse.php?a_code=A-10-1912-2&slc_lang=fa&sid=1 Marziyah Gholami مرضیه غلامی nilofargholami1368@gmail.com No Department of Agronomy and Plant Breeding, Ka.C. Islamic Azad University, Karaj, Iran گروه زراعت و اصلاح نباتات، واحد کرج، دانشگاه آزاد اسلامی، کرج، ایران Peyman Forouzesh پیمان فروزش peymanforouzesh@iau.ac.ir Yes Department of Agronomy and Plant Breeding, Ka.C. Islamic Azad University, Karaj, Iran گروه زراعت و اصلاح نباتات، واحد کرج، دانشگاه آزاد اسلامی، کرج، ایران Mohammad Reza Rahemi محمد رضا راحمی mrrahemi@aeoi.org.ir No Nuclear Agriculture Research School, Nuclear Science and Technology Research Institute (NSTRI), Atomic Energy Organization of Iran (AEOI), Karaj, Iran پژوهشکده کشاورزی هسته‌ای، پژوهشگاه علوم و فنون هسته‌ای، سازمان انرژی اتمی ایران، کرج، ایران Davoud Habibi داود حبیبی d_habibi2004@yahoo.com No Department of Agronomy and Plant Breeding, Ka.C. Islamic Azad University, Karaj, Iran گروه زراعت و اصلاح نباتات، واحد کرج، دانشگاه آزاد اسلامی، کرج، ایران Samira Shahbazi سمیرا شهبازی sshahbazi@aeoi.org.ir No Nuclear Agriculture Research School, Nuclear Science and Technology Research Institute (NSTRI), Atomic Energy Organization of Iran (AEOI), Karaj, Iran پژوهشکده کشاورزی هسته‌ای، پژوهشگاه علوم و فنون هسته‌ای، سازمان انرژی اتمی ایران، کرج، ایران