fa تأثیر سلنیوم و بیوچار بر رشد و ویژگی‌های بیوشیمیایی مرزه (Satureja hortensis L.) تحت تنش اکسیداتیو ناشی از کادمیم باغبانی Horticulture پژوهشي Research <span style="font-size:12pt"><span style="direction:rtl"><span style="unicode-bidi:embed"><span new="" roman="" style="font-family:" times=""><b><span lang="FA" style="font-size:11.0pt"><span b="" lotus="" style="font-family:">آلودگی خاک با فلزات سنگین از مهم&shy;ترین معضلات کشاورزی است و ارائه راهکارهایی جهت کاهش جذب فلزات سنگین توسط گیاهان امری ضروری است. بدین منظور این آزمایش جهت ارزیابی سلنیوم و کاربرد بیوچار بر کاهش تنش اکسیداتیو ناشی از کادمیم در گیاه مرزه (</span></span></b><b><i><span dir="LTR" style="font-size:9.0pt">Satureja hortensis </span></i></b><b><span dir="LTR" style="font-size:9.0pt">L.</span></b><b><span lang="FA" style="font-size:11.0pt"><span b="" lotus="" style="font-family:">)</span></span></b><b> </b><b><span lang="FA" style="font-size:11.0pt"><span b="" lotus="" style="font-family:">در سال 1401 به&shy;صورت فاکتوریل در قالب طرح کاملاً تصادفی در سه تکرار اجرا شد. تیمارهای پژوهش شامل کادمیم در سه سطح (صفر (شاهد)، 10 و 20 میلی‌گرم در کیلوگرم خاک)، بیوچار در دو سطح (صفر و 5 درصد حجم گلدان) و محلول‌پاشی سلنیوم در سه سطح (صفر، 5 و 10 میلی‌گرم در لیتر) بود. نتایج مطالعه حاضر بیانگر آن است که کاربرد بیوچار و سلنیوم سبب افزایش فنول کل شد و کادمیم در سطح متوسط بیشترین تأثیر بر افزایش فنول کل داشت. اثر سه&shy;گانه تیمارهای بیوچار، سلنیوم 10 میلی&shy;گرم در لیتر و کادمیم 10 میلی&shy;گرم در کیلوگرم و همچنین اثر متقابل تیمارهای بیوچار، سلنیوم 5 میلی&shy;گرم در لیتر و کادمیم 10 میلی&shy;گرم در کیلوگرم به&shy;ترتیب سبب افزایش 23/49 و 53/49 درصدی فنول کل نسبت به شاهد شدند. همچنین، اثر متقابل تیمارهای کادمیم 10 میلی&shy;گرم در کیلوگرم و شاهد سلنیوم و تیمارهای شاهد کادمیوم و سلنیوم 10 میلی&shy;گرم در لیتر موجب افزایش فلانوئید با مقادیر 21/50 درصد و 66/48 درصد نسبت به تیمار کادمیوم 20 میلی&shy;گرم</span></span></b><b> </b><b><span lang="FA" style="font-size:11.0pt"><span b="" lotus="" style="font-family:">در کیلوگرم و شاهد سلنیوم شد. بیشترین فعالیت آنزیم سوپراکسید دیسموتاز با 9 واحد آنزیمی در میلی&shy;گرم پروتئین در تیمار کادمیوم 20 میلی&shy;گرم در کیلوگرم بدون کاربرد بیوچار و سلنیوم به دست آمد. سلینوم و بیوچار سبب کاهش فعالیت سوپراکسید دیسموتاز در تیمارهای تحت تنش کادمیم شدند. به&shy;طورکلی کاربرد همزمان بیوچار 5 درصد حجمی همراه با سلنیوم 5-10 میلی‌گرم در لیتر از تعدیل‌کننده‌های مهم تنش کادمیم (تنش متوسط) در گیاه مرزه تابستانه بود.</span></span></b></span></span></span></span> <span style="font-size:12pt"><span new="" roman="" style="font-family:" times=""><b><span style="font-size:10.0pt"></span></b></span></span><br> <span style="font-size:12pt"><span new="" roman="" style="font-family:" times=""><span style="font-size:10.0pt">This experiment was conducted in 2022 to evaluate selenium and biochar application on reducing oxidative stress caused by cadmium in savory (<i>Satureja hortensis </i>L.)<i> </i>as a factorial experiment in a completely randomized design with three replications.</span> <span style="font-size:10.0pt">The research treatments included cadmium at three levels (0 (control), 10, and 20 mg.kg^-1 soil), biochar at two levels (0 and 5% of pot v/v), and selenium at three levels (0, 5, and 10 mg.1^-1). The results of the present study indicated that biochar and selenium interaction increased total phenol, and cadmium at medium levels had the greatest effect on increasing total phenol.</span> <span style="font-size:10.0pt">The interaction application of biochar and selenium 10 mg.1^-1and cadmium 10 mg.kg^-1 as well as biochar and selenium 5 mg.1^-1and cadmium 10 mg.kg^-1 increased total phenols by 49.23 and 49.53%, respectively, compared to the control. Based on the results of the comparison of the average interaction effect of cadmium and selenium, cadmium 10 mg.kg^-1 and selenium control, as well as cadmium control and selenium 10 mg.1^-1increased flavonoids by 50.21% and 48.66% compared to the cadmium 20 mg.kg^-1 and selenium control treatments.</span> <span style="font-size:10.0pt">The highest superoxide dismutase enzyme activity, with 9 enzyme units per mg protein, was obtained in the treatment of 20 mg.kg^-1 cadmium without biochar and selenium application.</span> <span style="font-size:10.0pt">Selenium and biochar reduced the activity of the superoxide dismutase enzyme in cadmium-stressed treatments. In general, simultaneous application of 5% v/v biochar with 5-10 mg.l^-1 selenium was an important modifier of cadmium stress (moderate stress) in summer savory.</span> <span style="font-size:10.0pt"></span></span></span> آنزیم سوپراکسید دیسموتاز, آنزیم کاتالاز, درصد فنول, عملکرد اسانس, فلزات سنگین Superoxide dismutase enzyme, Catalase enzyme, Essential oil yield, Cadmium, Summer savory 201 216 http://jispp.iut.ac.ir/browse.php?a_code=A-10-1829-3&slc_lang=fa&sid=1 Sajedeh-Saddat Tabatabaie ساجده سادات طباطبائی sajedeh.taba@gmail.com No Department of Horticultural Science, SR.C., Islamic Azad University, Tehran, Iran گروه علوم باغبانی، واحد علوم و تحقیقات، دانشگاه آزاد اسلامی، تهران، ایران Marzieh Ghanbari Jahromi مرضیه قنبری جهرمی ghanbari@iau.ac.ir Yes Department of Horticultural Science, SR.C., Islamic Azad University, Tehran, Iran گروه علوم باغبانی، واحد علوم و تحقیقات، دانشگاه آزاد اسلامی، تهران، ایران Weria Weisany وریا ویسانی weria.wisany@gmail.com No Department of Agricultural Science, SR.C., Islamic Azad University, Tehran, Iran گروه علوم زراعت، واحد علوم و تحقیقات، دانشگاه آزاد اسلامی، تهران، ایران