Plant Process and Function

fa تأثیر سلنیوم بر تغییرات رشد، ویژگی‌های فیزیولوژیک و بیوشیمیایی موسیر ایرانی (Allium hirtifolium Boiss.) در شرایط تنش خشکی Characteristics of Iranian shallot (Allium hirtifolium Boiss.) under drought stress conditions تنظیم کننده های رشد گیاهی Plant Growth Regulators پژوهشي Research <div style="text-align: justify;">برای ارزیابی تأثیر سلنیوم بر رشد و تولید موسیر ایرانی در شرایط تنش خشکی آزمایشی فاکتوریل در قالب طرح بلوک کاملاً تصادفی با چهار تکرار به صورت گلدانی در مزرعه تحقیقاتی دانشگاه شهرکرد در سال زراعی 1402 انجام شد. سطوح تنش خشکی (بدون تنش و تنش خشکی) و محلول&lrm;پاشی سلنیوم (صفر، 3، 6، 9 و 12 میلی‌گرم در لیتر) به عنوان عوامل آزمایشی در نظر گرفته شد. نتایج نشان داد ارتفاع بوته، تعداد و وزن تر برگ، وزن تر ریشه، تعداد و وزن پیاز خواهری، وزن تر غده، محتوای نسبی آب برگ، پرولین و <a name="_Hlk185085127">پروتئین محلول</a> برگ، رنگدانه‌های فتوسنتزی (کلروفیل‌ها و کارتنوئیدها)، نشت الکترولیتی غشاء، محتوای مالون ‌دی‌آلدئید و پراکسید هیدروژن بطور معنی&lrm;داری تحت تأثیر خشکی قرار گرفتند. اثر سلنیوم بر پارامترهای رشدی و فیزیولوژیک یاد شده به استثنا کارتنوئیدها معنی&lrm;دار شد. اثر متقابل سلنیوم با تنش خشکی برای تعداد و وزن تر برگ، وزن تر ریشه، وزن پیاز خواهری، محتوای نسبی آب برگ، نشت الکترولیتی غشاء، پرولین و پروتئین محلول برگ، مالون ‌دی‌آلدئید و پراکسید‌ هیدروژن معنی‌دار گردید. در شرایط تنش خشکی وزن تر برگ، وزن پیاز خواهری، محتوای نسبی آب برگ و پرولین با محلولپاشی در غلظت 3 میلی‌گرم سلنیوم در لیتر در مقایسه با عدم کاربرد سلنیوم به ترتیب با 10، 154، 11 و 121 درصد افزایش یافت. بیشترین و کمترین وزن تر غده (4/65 و 9/48 گرم در بوته) به ترتیب با محلول&lrm;پاشی 3 و 12 میلی‌گرم سلنیوم در لیتر به دست آمد. بطورکلی نتیجه&lrm;گیری می&lrm;شود که محلول&lrm;پاشی سلنیوم با غلظت 3 میلی‌گرم در لیتر، می‌تواند باعث افزایش تحمل گیاه موسیر ایرانی به خشکی و بهبود فعالیت‌های متابولیکی و بیوشیمیایی دخیل در رشد گیاه گردد و به حفظ پتانسیل تولید آن کمک نماید.</div> <div style="text-align: justify;">To assess the influence of selenium on the growth and production of Persian shallot under drought stress conditions, a factorial experiment was conducted utilizing a randomized complete block design with four replications at the Shahrekord University Research Farm in 2023-2024. The experimental factors included levels of drought stress (absence of stress and presence of drought stress) and foliar application of selenium (0, 3, 6, 9, and 12 mg/L). The results indicated that drought stress significantly impacted plant height, the number and fresh weight of leaves, root fresh weight, the number and weight of sisal bulbs, bulb fresh weight, relative leaf water content, membrane electrolyte leakage, proline and leaf soluble protein levels, malondialdehyde, hydrogen peroxide, and photosynthetic pigments. Selenium exhibited a significant effect on the aforementioned traits except for carotenoids. The interaction between selenium and drought stress was significant for leaf fresh weight, root fresh weight, bulb weight, relative leaf water content, membrane electrolyte leakage, proline and leaf soluble protein levels, malondialdehyde, and hydrogen peroxide. Under drought stress conditions, the application of foliar selenium at a concentration of 3 mg/L selenium led to an increase of 10%, 154%, 11%, and 121% in leaf fresh weight, bulb weight, relative leaf water content, and proline levels, respectively, compared to the treatment without selenium treatment. The greatest and least bulb fresh weights (65.4 and 48.9 g/plant) were recorded with foliar application of 3 and 12 mg/L selenium, respectively. Overall, it can be concluded that the foliar spraying of selenium at a concentration of 3 mg/L enhances the drought tolerance of Persian shallot plants and augments metabolic and biochemical activities associated with plant growth, thereby aiding in the preservation of its production capacity.</div> پروکسیداسیون لیپیدی, پرولین, ریشه, غده, فتوسنتز, موسیر ایرانی Lipid peroxidation, Proline, Root, Bulb, Photosynthesis, Iranian shallot 41 56 http://jispp.iut.ac.ir/browse.php?a_code=A-10-1933-1&slc_lang=fa&sid=1 Saeed Davodinia سعید داوودی نیا saeedda590@gmail.com No Agronomy Department, Faculty of Agriculture, Shahrekord University, Shahrekord, Iran گروه زراعت، دانشکده کشاورزی، دانشگاه شهرکرد، شهرکرد، ایران Sina Fallah سینا فلاح Fallah1357@yahoo.com Yes Agronomy Department, Faculty of Agriculture, Shahrekord University, Shahrekord, Iran گروه زراعت، دانشکده کشاورزی، دانشگاه شهرکرد، شهرکرد، ایران Mohammad Rafieiolhossaini محمد رفیعی الحسینی m_rafiee_1999@yahoo.com No Agronomy Department, Faculty of Agriculture, Shahrekord University, Shahrekord, Iran گروه زراعت، دانشکده کشاورزی، دانشگاه شهرکرد، شهرکرد، ایران Ali Abbasi Surki علی عباسی سورکی aabasi59@yahoo.com No Agronomy Department, Faculty of Agriculture, Shahrekord University, Shahrekord, Iran گروه زراعت، دانشکده کشاورزی، دانشگاه شهرکرد، شهرکرد، ایران Parto Roshandel پرتو روشندل roshandelparto@gmail.com No Agronomy Department, Faculty of Agriculture, Shahrekord University, Shahrekord, Iran گروه زراعت، دانشکده کشاورزی، دانشگاه شهرکرد، شهرکرد، ایران