Plant Process and Function

fa بررسی فیتوشیمیایی گیاه زوفا (Hyssopus officinalis L.) در دو مرحله فنولوژیکی (مطالعه موردی: منطقه سنگده ساری) Phytochemical investigation of Hyssopus officinalis L. plant in two phenological stages (Case study: Sangdeh area of Sari) سایر موارد others پژوهشي Research پژوهش حاضر با هدف بررسی فیتوشیمیایی گیاه دارویی Hyssopus officinalis در مراحل فنولوژیکی قبل از گلدهی و گلدهی کامل (گلدهی بیش از 50 درصد) در قالب طرح کاملاً تصادفی در منطقه سنگده ساری انجام شد. بدین منظور اندامهای برگ و ساقه در مرحله قبل از گلدهی در اواسط خرداد و برگ، ساقه و گلهای گیاه در مرحله گلدهی کامل در اوایل مرداد ماه سال 1401 با سه تکرار از منطقه برداشت شدند. جهت شناسایی شرایط رویشگاهی، نمونه‌های خاک از عمق 30- 0 سانتیمتری درخرداد ماه با سه تکرار جمعآوری شدند. سپس همه نمونهها به آزمایشگاه منتقل و تجزیه و تحلیل شدند. نتایج نشان داد مقدار اسانس استخراجشده در مرحله گلدهی کامل به طور معنیداری (P≤0.05) بیشتر بوده است و فنولوژی اثر معنیداری بر ترکیبات α-thujene، β-pinene، 1,8 –cineole،Myrtenol  و Germacrene D در سطح یک درصد (P≤0.01) و نیز بر ترکیبات Camphor، Isopinocamphone و β-caryophyllene در سطح پنج درصد (P≤0.05) داشته است. سه ترکیب β-pinene، Pinocomphone و Isopinocamphone که در دسته ترپنوئیدها از مواد مؤثره جای میگیرند، بهعنوان ترکیبات غالب بودند که بیشترین درصد را در هر دو مرحله به خود اختصاص دادند. نتایج بررسی ضرایب ساده همبستگی بین شاخص‌های خاک و ترکیبات اسانس نشان داد که اغلب ترکیبات اسانس با صفات اسیدیته، ماده آلی، نیتروژن کل، پتاسیم، کلسیم و منیزیم همبستگی مستقیم و معنیداری دارند. بطورکلی نتایج نشان داد بهترین زمان برداشت این گیاه در فصل تابستان و در مرحله گلدهی کامل است. The present study aimed to investigate the phytochemicals of the medicinal plant Hyssopus officinalis in phenological stages before flowering and full flowering (flowering more than 50%) in a completely randomized design in the Sangdeh region of Sari. For this purpose, leaf and stem organs were harvested in the pre-flowering stage in mid-June and leaves, stems and flowers of the plant in the full flowering stage in early August 2022 with three replications from the area. To identify the habitat conditions, soil samples were collected from a depth of 0–30 cm in June with three replications. Then, all samples were transferred to the laboratory and analyzed. The results showed that the amount of essential oil extracted at the full flowering stage was significantly (P≤0.05) higher and phenology had a significant effect on the compounds α-thujene, β-pinene, 1,8-cineole, Myrtenol and Germacrene D at the 1% level (P≤0.01) and on the compounds Camphor, Isopinocamphone and β-caryophyllene at the 5% level (P≤0.05). Three compounds, β-pinene, Pinocomphone and Isopinocamphone, which are included in the terpenoid category of active ingredients, were the dominant compounds that accounted for the highest percentage in both stages. The results of the simple correlation coefficients between soil indices and essential oil compounds showed that most essential oil compounds have a direct and significant correlation with the traits of pH, Organic Matter, Total Nitrogen, K, Ca and Mg. In general, the results showed that the best time to harvest this plant is in the summer and at the full flowering stage. اسانس, استان مازندران, متابولیت‌های ثانویه, مرحله‌رویشی, مرحله زایشی Essential oil, Mazandaran province, Reproductive stage, Secondary metabolites, Vegetative stage 87 98 http://jispp.iut.ac.ir/browse.php?a_code=A-10-1920-1&slc_lang=fa&sid=1 Zahra Zamani زهرا زمانی zamani.z1395@gmail.com No Rangeland Department, Faculty of Natural Resources, Sari Agricultural Sciences and Natural Resources University, Sari, Iran گروه مرتعداری، دانشکده منابع طبیعی، دانشگاه علوم کشاورزی و منابع طبیعی ساری، ساری، ایران Reza Tamartash رضا تمرتاش Yes Rangeland Department, Faculty of Natural Resources, Sari Agricultural Sciences and Natural Resources University, Sari, Iran گروه مرتعداری، دانشکده منابع طبیعی، دانشگاه علوم کشاورزی و منابع طبیعی ساری، ساری، ایران